Vachtverzorging Flashcards

Vachtverzorging

Inleiding

Dit document behandelt de verzorging van de hond, inclusief de huid, vachtsoorten en algemene verzorging.

Lichaamsverzorging

Lichaamsverzorging omvat:

• Goede voeding
• Quality time geven
• Voldoende beweging (afhankelijk van het ras)
• Rust

Onder lichaamsverzorging valt meer dan alleen de vacht, zoals:

• Verzorging van oren, ogen en gebit
• Knippen van nagels
• Verzorging van lichaamsopeningen
• Zindelijkheidstraining

De Huid

De huid is het grootste orgaan en fungeert als een barrière tussen het lichaam en de buitenwereld, met een rol in de afweer.

• Bescherming tegen UV-stralen
• Rol in thermoregulatie:
  • Zweten aan pootjes
  • Haar rechtop bij koude
  • Regulatie van vochtverliezen door te hijgen
• Zintuigen: gevoel, pijn en druk, warmte en koude, jeuk
• Vitamine $D$ productie
• Uitscheidingsorgaan via zweetklieren
• Vormgeving van het lichaam
• Productie van haar en nagels

Verschillende Lagen van de Huid

• Epidermis = opperhuid
• Dermis = lederhuid
• Hypodermis = onderhuids bindweefsel

De Dermis (Lederhuid)

In deze laag bevinden zich haarwortels, klieren, bezenuwing, collageen en elastische vezels.

• Een hondenneus is opgebouwd uit papillen van de lederhuid, en elke neusafdruk is uniek.

Hypodermis

Bestaat hoofdzakelijk uit een isolerende vetlaag. Stevig vergroeid met de lederhuid, maar weinig vergroeid met de onderliggende spieren, wat de hond een losse huid geeft voor soepele beweging.

Vachtkleuren

Alle vachtkleuren zijn afkomstig van twee typen melaninekorrels:

• Het rood/blonde: pheomelanine
• Het zwart/bruine: eumelanine
• Geen pigmentkorrels in huid en haren (genen kunnen niet aanmaken) = albino’s.
• Vermogen verliezen = grijs

Opbouw van een Haar

• $A$: Medulla of merg
• $B$: Cortex (haarschors)
• $C$: Cuticula (opperhuid)
• $D$: Haarbulbus - of papil

Functies van de Onderdelen

• De opperhuid (cuticula)
• De haarschors (cortex)
• Het haarmerg (medulla)

Recht haar: het groeipunt centraal t.o.v. haarkiem.

Krullend haar: groeipunt excentrisch.

Ongelijkmatig gevormde opperhuidschubben geven gekrulde of gegolfde haren. Dit wordt veroorzaakt door een draaiing in het haarzakje.

Schematische voorstelling van een haar in de huid:

• Haarschacht
• Ruimte voor talgvocht
• Opperhuid (hoornlaag, kiemlaag)
• Talgkliertjes
• Spiertjes
• Lederhuid
• Bindweefsel met elastische vezels
• Haarwortel
• Haarkiem met bloedvaten
• Onderhuids bindweefsel met vet

Haartypes

• Dekhaar
• Wolhaar
• Sinushaar

Dekharen: beschermende, vochtwerende, stevige, dikke haren. Vormen de bovenvacht van de hond.

Wolharen: tussen de dekharen tegen de huid aan. Fijner, zachter, lichter van kleur en houden de warmte bij de huid van de hond. Vormen de ondervacht van de hond.

Functies van de Vacht

• Een beschermende functie
  • Mechanisch geweld (vechtpartijen, botsingen, stoten, uitstekende takken)
  • Weersinvloeden (water, wind en extreme kou of warmte)
  • De ondervacht functioneert als een isolatielaag tussen de hond en de buitentemperatuur, zowel bij kou als bij warmte.
• De vacht rechtop zetten (het zgn. borstelen) heeft een ”imponeer” functie.
• Een waarnemende functie
  • Sinushaar: Denk aan de reactie van een hond als die plotseling geaaid wordt terwijl hij het niet in de gaten heeft. - De hond zal al reageren voordat de hand de vacht raakt.

Levenscyclus van een Haar

De levenscyclus van een haar bestaat uit een aantal fasen:

1. De groeifase
2. De overgangsfase
3. De rustfase

Verharingspatronen

• Blokverharing: gebeurt $2$ x per jaar, normaal in lente en herfst
• Mozaiëkverharing: wanneer het haar een bepaalde lengte heeft valt het uit en wordt er een nieuw haar gevormd. (heel het jaar door)
• Opmerking: Sommige honden hebben beide verharingen!
  • Engelse Cocker Spaniel
  • Bobtail

De Soorten Vachten

• Gladhaar (of korthaar)
• Korte stokhaar
• Stokhaar
• Lang stokhaar
• Lang haar
• Kroeshaar
• Lang zijde haar
• Ruwhaar
• Haarloos
• Viltvacht

Beschrijving van Vachtsoorten

• Gladhaar of korthaar:
  • zeer kort stokhaar met ondervacht
  • zeer kort stokhaar zonder ondervacht
• Kort stokhaar:
  • dubbel
  • de dekharen zijn ongeveer $3$ á $4$ cm lang
  • weinig onderwol
• Stokhaar:
  • dubbel
  • de dekharen zijn ongeveer $4$ á $6$ cm lang
  • onderwol
• Lang stokhaar:
  • dubbel
  • de dekharen zijn ongeveer $6$ á $10$ cm lang
  • onderwol
• Lang haar met veel onderwol:
  • Briard, Bearded Collie, Bobtail, Bouvier (vergen veel onderhoud)
• Lang haar met kort onderwol:
  • Cocker Spaniel, Setters
• Lange ruige dekharen met mozaïekverharing
• Golvend haar met een dikke ondervacht
• Kort zijdehaar met bevedering (gecombineerde vacht)
• Kroeshaar:
  • Bestaat bijna geheel uit onderwol met de harde dekharen er tussen door, geen echte ruiperiode, losse haren blijven gemakkelijk in de vacht hangen.
  • Voorbeelden: Poedel, Bedlington Terrier, Kerry Blue Terrier
  • Kroeshaar enkelvoudig (frisee)
  • Kroeshaar met ondervacht (blokverharing)
• Lang zijde haar:
  • Haar zonder onderwol en heel fijn zijdeachtig dekhaar, voelt koud aan.
  • Voorbeelden: Yorkshire Terrier, leeuwhondje, silky terrier (mozaïek)
• Golfhaar:
  • Weinig dekhaar, ondervacht is lang geworden
  • Voorbeelden: Barsoi (dekhaar gegolfd), Afghaanse windhond
• Ruwhaar:
  • Voorbeelden: de meeste terriërs
    • Rolling Coated: WHWT, Schotse terriër
    • Broken coated: Ierse wolfshond, Duitse staander, Jack Russel terriër
• Haarloos of de naakthonden:
  • Alleen uit China, Mexico en Peru
  • Geen of weinig haar zonder onderwol
  • Verzorging: Regelmatig in bad, insmeren met lotion, goede zonnebrandcrème (bij harige rasgenoten is het haar lang en zonder onderwol).
• Viltvacht:
  • Technisch gezien geen vachttype, maar een verschijningsvorm. De structuur is gelijk aan die van de krulharigen. Om huidproblemen te voorkomen wordt de vacht gescheurd.
  • Voorbeelden: Puli, Komondor, Bergamasco

Verzorging Algemeen

• Oren reinigen
• Ogen reinigen
• Tanden nakijken
• Genitaliën en anus reinigen en knippen
• Voeten (tussen de voetzolen reinigen en scheren)
• Nagels knippen
• Oksels klitvrij maken
• Buik eventueel scheren
• Vacht controleren:
  • Soort vacht
  • Ongedierte
  • Huidproblemen
• Borstelen

Oren

Beschrijving van de oor structuur:

• Kraakbeen van het oor
• Oorschelp
• Verticale gehoorgang
• Kauwspier
• Gehoorbeentjes
• Horizontale gehoorgang
• Trommelvlies
• Cochlea
• Buis van Eustachius
• Middenoor

Ogen

Normaal horen de ogen vochtig en schoon te zijn. Net als bij mensen kan er in de ooghoek slaap of vuil zitten. Vooral bij honden met lang haar kan dit ook aan de vacht vastkleven. Dagelijkse controle en eventueel reinigen met een vochtig doekje.

Mogelijke oogafwijkingen:

• Ectropion
• Entropion

Gebit

Puppies worden geboren zonder tandjes. Na ongeveer drie weken komt het melkgebit door. Dit bestaat uit $28$ kleine scherpe tanden en kiezen. Als de pups bijna $4$ maanden is, gaat hij wisselen: de melktandjes vallen uit en het blijvende gebit komt door. Een volwassen hond heeft 42 tanden.

• Bovenkaak:
  • Snijtanden
  • Haaktanden
  • Premolairen
  • Molairen
• Onderkaak:
  • Molairen
  • Premolairen
  • Haaktanden
  • Snijtanden

Nagels

Normaal slijten de nagels af door te lopen op een harde ondergrond. Een klein, fijn hondje zal onvoldoende gewicht op zijn nagels kunnen uitoefenen om ze te laten afslijten.

• De voorpoten (de duimpjes)
• Aan de achterpoten hubertusklauwen.

Kammen

Hangt af van de soort vacht.

• Eerst borstelen, dan kammen.
• Lengte afstemmen op de lengte van de vacht.
• Stevige, niet scherpe tanden (rond en gepolijst).
• Breedte tussen de tanden.

Volgorde van kammen:

• Achterbeen
• Flank
• Voorbeen
• Andere zijkant
• Staart
• Rug
• Borst
• Hals
• Hoofd