podloza mikrobiologiczne

Podłoża mikrobiologiczne w mikrobiologii

Podłoże Clauberga

  • Charakterystyka: Selektywna pożywka do izolacji Corynebacterium diphtheriae (maczugowiec błonicy) z gardła, migdałków i wymazów z nosa oraz stanu zapalnego skóry.
  • Zawartość: Wysokie stężenie krwi (10%).
  • Funkcja: Zapewnia warunki do izolacji C. diphtheriae i innych maczugowców.
  • Wygląd kolonii: Rosnące kolonie przyjmują zaabarwienie czarne lub szaroczarne.
  • Skład pożywki (na 1L wody):
    • Pepton mięsny: 20,0 g
    • Chlorek sodu: 5,0 g
    • L-cysteina: 0,24 g
    • Tiosiarczan sodu: 0,43 g
    • Agar: 15,0 g
    • Krew barania: 100 mL
    • Tellurek potasu (rozcieńczenie 1%-3%): 3 mL.
  • Działanie tellurku potasu: Hamuje rozwój potencjalnej mikroflory towarzyszącej.

Podłoże Chapmana (MSA)

  • Charakterystyka: Służy do selektywnego izolowania gronkowców i wykrywania Staphylococcus aureus z próbek klinicznych.
  • Opracowanie: Podłoże MSA zostało opracowane przez Chapmana w celu różnicowania gronkowców koagulazododatnich (np. S. aureus) i koagulazoujemnych.
  • Zastosowanie: Izolacja gronkowców z próbek pochodzenia klinicznego, z kosmetyków oraz w testach limitów mikrobiologicznych.
  • Zawartość:
    • Wyciąg wołowy: 1,0 g
    • Trzustkowy hydrolizat kazeiny: 5,0 g
    • Hydrolizat pepsynowy tkanki zwierzęcej: 5,0 g
    • Chlorek sodu: 75,0 g
    • D-mannitol: 10,0 g
    • Czerwień fenolowa: 0,025 g
    • Agar: 15,0 g.
  • pH po autoklawowaniu: 7,4 ± 0,2.
  • Działanie soli: Chlorek sodu w stężeniu 7,5% powoduje częściowe lub całkowite zahamowanie wzrostu bakterii innych niż gronkowce.
  • Różnicowanie gronkowców: Fermentacja mannitolu umożliwia zmianę zabarwienia wskaźnika - czerwieni fenolowej:
    • Gronkowce koagulazododatnie (np. S. aureus): żółte kolonie z żółtą obwódką.
    • Gronkowce koagulazoujemne: czerwone kolonie, brak zmiany zabarwienia.

Podłoże Saburauda

  • Charakterystyka: Uniwersalne podłoże do hodowli dermatofitów i innych grzybów patogennych oraz niepatogennych z próbek klinicznych i nieklinicznych.
  • pH: Niskie pH (5,6) sprzyja wzrostowi grzybów, szczególnie dermatofitów, hamując jednocześnie bakterie zanieczyszczające.
  • Dodatek antybiotyków: Ułatwia wzrost grzybów patogennych w mocno zanieczyszczonych próbkach.
  • Skład pożywki (na 1L wody oczyszczonej):
    • Trzustkowy wyciąg kazeiny: 5,0 g
    • Agar: 15,0 g
    • Pepsynowy wyciąg tkanki zwierzęcej: 5,0 g
    • Chloramfenikol: 0,05 g
    • Dekstroza: 40,0 g
    • Cycloheksymid: 0,5 g.
  • pH po autoklawowaniu: 5,6 ± 0,2.

Hodowla drobnoustrojów

  • Definicja: Zespół osobników żyjących w tym samym środowisku.
  • Rodzaje hodowli:
    • Czysta hodowla: Namnażany jest tylko jeden gatunek drobnoustroju, gdzie bakterie są potomstwem jednej komórki;
    • Mieszana hodowla: Zawiera drobnoustroje różnych gatunków; stosowana we wstępnych etapach diagnostyki oraz w środowisku naturalnym.

Posiew mikrobiologiczny

  • Definicja: Przeniesienie badanego materiału na jałową pożywkę, umieszczaną w inkubatorze zgodnie z oczekiwaną analizą.
  • Zasady jałowości:
    • Praca przy zapalonym palniku;
    • Opalanie wylotów naczyń i pipet w płomieniu palnika;
    • Używanie wyżarzanych narzędzi.
  • Powody stosowania: Metoda uzyskania pojedynczych, odosobnionych kolonii na różnych podłożach mikrobiologicznych.
  • Wzrost bakterii w naturze: W postaci złożonych zespołów drobnoustrojów, z naciskiem na pracę z czystymi kulturami w laboratorium.

Techniki posiewów

  • Czysta kultura: Potomstwo pojedynczej komórki (klon). Izolacja przeprowadzana na podłożach stałych.
  • Metody posiewów:
    1. Metoda uproszczona: Dla podłoża stałego, prostota wykonania, używana przy hodowlach z niewielką liczbą bakterii (np. mocz).
    2. Posiew redukcyjny: Najpopularniejsza metoda, przeznaczona do podłoża stałego.
    3. Posiew na podłoża stałe wylane do probówek: Używa igły preseparacyjnej ze względu na ograniczoną przestrzeń.
    4. Technika seryjnych rozcieńczeń: Dokładne określenie ilości bakterii, wymagająca ich wielokrotnego rozcieńczenia w stosunku 1:10.

Metody ilościowe

  • Podstawą jest prawo, że z jednej bakterii w roztworze powstaje jedna kolonia.
  • Posiew ilościowy metodą płytkową: Wybór płytek z liczbą kolonii w granicach 30-200.
  • Możliwości hodowli: Duży wachlarz metod w mikrobiologii do oznaczania liczby mikroorganizmów.

Bibliografia

  • K. Goderska, A. Szwengiel, "Nowe metody stosowane w analizie żywności - aspekt mikrobiologiczny", Laboratorium, 5/2009.
  • R. K. Pawsey, "Case studies in food microbiology for food safety and quality", Royal Society of Chemistry, Cambridge 2002, 410-428.
  • J. Kur, "Ćwiczenia z mikrobiologii ogólnej", Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 1993.
  • E. Elimer, "Mikrobiologia techniczna", Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław 1999.
  • M. J. Leboffe, B. E. Pierce, "A Photographic Atlas for the Microbiology Laboratory", 4th edition, Morton Publishing, Colorado 2010.
  • M. Strzyż, U. Wendt, "Zapewnienie jakości i kontrola jakości pożywek mikrobiologicznych w laboratorium medycznym", Journal of Laboratory Diagnostics, 48 (2), 2012, 187–197.
  • PN-EN 12322: 2005. "Wyroby medyczne do diagnostyki in vitro. Pożywki mikrobiologiczne - Kryteria oceny działania pożywek mikrobiologicznych", PKN, Warszawa 2005.