Goedkeuring (Approval)

In apotheken worden zowel geregistreerde geneesmiddelen als niet-geregistreerde producten verkocht. (bv.voedingssupllmemten)

Geneesmiddelen vallen in twee categorieën:

  • Op voorschrift (met mogelijke terugbetaling door het rijksinstituut voor ziekte-en invalideits verzekeringen).

  • Zonder voorschrift (OTC - over-the-counter).

II. Het geneesmiddel

II.1. Wat is een geneesmiddel?

wet van 25 maart 1964: een geneesmiddel "elke enkelvoudige of samengestelde substantie, aangediend als hebbende therapeutische of profylactische eigenschappen met betrekking tot ziekten bij mens of dier.”

Een geneesmiddel moet als therapeutisch of profylactisch (ziekte voorkomend) worden vastgesteld, hoewel het deze eigenschappen niet per se hoeft te bezitten.

Producten kunnen wettelijke regulering omzeilen als ze niet als geneeskrachtig worden voorgesteld.

er zijn ook producten met geneeksundige toepassing die niet therapeutisch of proylastisch zijn waardoor de wetgeving is veranderd (toegevoegd) voor  producten voor medische diagnose of om organische functies te herstellen, verbeteren of wijzigen.

  • elke enkelvoudige of samengestelde substantie die aan mens of dier toegediend kan worden ten einde een medische diagnose te stellen of om organische functies bij mens of dier te  herstellen, te verbeteren of te wijzigen

  • Voorbeelden:

    • diagnose bariumsulfaat (astro-intestinale tractus zichtbaar bij röntgenonderzoek)

    • veranderen organische functies: orale contraceptiva.

Verwachte aspecten van een geneesmiddel

  • (i) Kwaliteit: (fysico)chemisch, biologisch, microbiologisch

  • (ii) Veiligheid: farmacologisch, toxicologisch

  • (iii) Doeltreffendheid: klinisch

III. De administratieve weg van het geneesmiddel

Producten die als geneesmiddel worden beschouwd, moeten administratieve procedures doorlopen:

  1. Registratie

  2. Controle op fabricage

  3. Prijsbepaling

  4. Transparantie

  5. Terugbetaling

  6. Geneesmiddelenbewaking

  • Veel bedrijven proberen deze strikte processen te omzeilen.

In België moeten nieuwe geneesmiddelen voor menselijk gebruik minstens twee procedures doorlopen:

  • (i) Registratieprocedure

  • (ii) Prijsbepalingsprocedure

  • (niet verplicht) terugbelatingsproceduren

III.1. De registratie van geneesmiddelen

Historisch was het indienen van de formule voldoende; na het thalidomide-schandaal werd registratie verplicht.

Gedetailleerde dossiers zijn nu vereist voor registratie

  1. Deel 1: Administratief deel

  2. Deel 2: Gegevens over de kwaliteit: kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling, farbicagemethode, analyse bestanndelen en afgewerkte geneesmiddel, stabiliteit. word moelijker door opkomst biotechnologische producten.

  3. Deel 3: Gegevens over veiligheid: acute en chronische toxiciteit, teratogeniteit, carcinogeniciteit,  toxciciteit tov voortplatingsfunctie en genen (mutagenen).

  4. Deel 4: Gegevens over doeltreffendheid (resultaten van klinische proeven) voor inzicht herapetusiche indicaties, nevenwerkingen, geneesmiddeleninteracties, voorzorgen.

Na preklinische en klinische testen testen dient de sponsor een aanvraag in voor Marketing Authorisation Approval (MAA) mbv dit dosier.

III.1.1. Nationale registratieprocedure

De nationale registratie wordt uitgevoerd door de minister van Volksgezondheid na advies van de Commissie voor Geneesmiddelen voor Menselijk Gebruik (CGH),bestaande uit interne en externe experten en vertegenwoordigers van administratie) over registrateidosier.

De cgh is een orgaan van het federaal agenstschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten.

De normale goedkeuringstermijn is 210 dagen, maar kan worden verlengd door aanvullende vragen.

Zij zullen ook bepalen als er een voorschrift nodig is of niet.

Registratie kan worden geweigerd wegens:

  • Onvolledigheid van het dossier

  • niet de opgegeven kwaliteit of kwanitatieve samenstelling

  • voorgestelde controle methodes niet voldoende.

  • Schadelijkheid van het geneesmiddel normaal

  • therapeutische werking ontbreekt/ onvoldoend verantwooord.

Goedkeurking: ontvant een nationaal vergunningsnummer en nationale vrergunning voor het in de handel brengen. blijft gegldig tot de vijfjaarlijkse hernieuwing aangevraagd 3 maanden voor het einde en tijdens dei 5 jaar het onveranderd blijft.

III.1.2. Europese registratieprocedures

  • Nationale registratie is deels vervangen door Europese registratie.

  • De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) evalueren geneesmiddelen volgens strenge normen.

  • Er zijn verschillende procedures:

    • De Centrale Procedure

    • De Procedure van Wederzijdse Erkenning

    • De Decentrale Procedure

III.1.2.1. De Centrale Procedure

  • Eén registratie moet worden aangevraagd bij het EMA in amsterdam, geldig voor alle EU-lidstaten.

  • Deze procedure is verplicht voor geneesmiddelen met nieuwe biotechnologische elementen, nieuw werkzaam bestanddeel waar geen registratie voor is, voor ernstige aandoeningen en weesggeneesneesmiddelen.

weesgeneesmiddelen: behandeling ver weesaandoeningen (> 5/10.000) behandelen die ernsitg, levensbedreigend of chronisch invaliderend zijn.

III.1.2.2. De Procedure van Wederzijdse Erkenning

  • Deze procedure start wanneer een registratie al in één lidstaat bestaat.

  • Werkt via coördinatie tussen betrokken landen om een gezamenlijke beslissing te bereiken.

III.1.2.3. De Decentrale Procedure

  • Een aanvraag kan gelijktijdig in meerdere lidstaten worden gedaan, waarbij één land de beoordeling uitvoert.

  • Het resultaat van deze beoordeling dient binnen 90 dagen door de andere betrokken lidstaten te worden geaccepteerd.

IV. Welke informatie komt meestal niet voor in de registratiestudie?

  • Registratiestudies zijn vaak niet representatief voor de dagelijkse praktijk.

  • Ze negeren:

    • De heterogeniteit van patiënten.

    • Andere ziekten die kunnen optreden.

    • De complexiteit van oudere of kwetsbare patiënten.

  • Dit kan leiden tot onbekende bijwerkingen wanneer het geneesmiddel op de markt komt.

V. De prijsbepaling en terugbetaling van geneesmiddelen

  • Voor de prijsbepaling dient de registratiehouder een complex prijsdossier in.

  • De minister van Economische Zaken bepaalt de maximumprijs.

  • De duurtijd voor terugbetaling is maximaal 180 dagen.

  • Geneesmiddelen zijn ingedeeld in vergoedingscategorieën op basis van hun therapeutische waarde.

V.1. Terugbetaalbare specialiteiten

  • Specialiteiten worden geclassificeerd op basis van hun therapeutische waarde:

    • Klasse 1 (vernieuwend)

    • Klasse 2 (geen meerwaarde)

    • Klasse 3 (generieken)

V.2. Niet-terugbetaalbare specialiteiten

  • Voor medicijnen zonder voorschrift dient de registratiehouder een prijsdossier in, waarna de minister een prijsvoorstel doet.

  • Nieuwe specialiteiten moeten 10 dagen voor de inwerkingtreding worden meegedeeld.

VI. Registratieprocedure en terugbetalingsprocedure

  • Er zijn significante verschillen tussen de registratie- en terugbetalingsprocedures.

  • De registratieprocedure legt nadruk op farmacologische kwaliteit.

  • De terugbetalingsprocedure evalueert de effectiviteit in een praktische situatie.

VII. Homeopathie

  • Homeopathie gebruikt zeer kleine hoeveelheden stoffen voor behandeling.

  • Sinds ca. 1796 gelden er regels voor de registratie van homeopathische middelen.

  • Homeopathische middelen vallen onder dezelfde wetgeving als geneeskrachtige producten, met een overgangsperiode voor registratie.

  • Er zijn momenteel ongeveer 18.000 geregistreerde homeopathische middelen in België.

VIII. Vitaminen, mineralen en oligo-elementen

  • Deze producten vallen onder de wetgeving op voedingsmiddelen.

  • Ze moeten voldoen aan minimum- en maximumhoeveelheden.

  • Indien hogere gehaltes worden aangetroffen, kan registratie als geneesmiddel vereist zijn.

IX. Planten

  • Planten kunnen als voedingswaren of geneesmiddelen worden geclassificeerd.

  • De registratie kan vereenvoudigd zijn voor sommige planten via een versnelde procedure.

X. Generieken

  • Generieken vereisen een versnelde registratie om kosten te besparen.

  • De aanvrager moet goede bekendheid en veiligheid van het product aantonen.

XI. Biologisch geneesmiddel en biosimilars—Biologische geneesmiddelen, vaak voor meerdere aandoeningen, zijn de laatste jaren sterk gegroeid, mede door recombinant-DNA-technologie.

  • Biosimilars zijn producten die een versie van een biologisch geneesmiddel bevatten.

  • Biosimilars moeten een vergelijkbare veiligheid en werkzaamheid aantonen als het referentiegeneesmiddel.

XI.1. Waarom is er een specifieke aanpak voor biosimilairen?

  • Biosimilars kunnen nooit exact hetzelfde zijn als het referentiegeneesmiddel door:

    • Natuurlijke variabiliteit.

    • De complexiteit van hun productie.

XI.2 Biosimilairen en geneesmiddelenbewaking

  • Biosimilars zijn onderworpen aan dezelfde bewakingssystemen als andere geneesmiddelen.

  • Bijzondere aandacht wordt besteed aan het risico op immunogeniciteit.

XI.3 Switching en substitutie van biologische geneesmiddelen

  • Switching gebeurt na overleg en documentatie.

  • Substitutie in apotheken is niet toegestaan.

  • De procedure rond switching wordt genormaliseerd en gereguleerd.

XI.4 Biosimilairen met een vergunning voor het in de handel brengen in Europa

  • Alle goedgekeurde biosimilars zijn te raadplegen via de EMA-website.

XII. Verzekeringstegemoetkoming bij geneesmiddelen

  • Geneesmiddelen zijn ingedeeld in 7 vergoedingscategorieën op basis van hun therapeutisch belang.

  • Er is veel aandacht voor de terugbetaling van verschillende geneesmiddelen vanuit de sociale zekerheid.

XIII. Reclame

  • Reclame voor geneesmiddelen is strikt gereguleerd door Europese richtlijnen en Belgische wetgeving.

  • Er zijn specifieke regels voor het publiek en zorgprofessionals.

  • Verboden zijn:

    • Vergelijking van geneesmiddelen.

    • Misleidende informatie.