AP
I. Mahahalagang Pangyayari sa Daigdig noong Ika-15 at Ika
- Reanaissance , Mga Makabagong Imbesnyon sa larangan ng Agham, Sining, LIteratura, Arkitektura, Transportasyon. At Teknolohiya:
Ang Renaissance
* Renaissance
• nagsimula sa Hilagang Italy na lumaganap sa hilagang bahagi
Germany, France, England, at Spain sa huling bahagi Italy ng ika-15 hanggang ika-17 siglo
- salitang Pranses na ibig sabihin ay muling pagsilang
* panahon ng pag-usbong ng mga humanista at pagyaman ng kultura, sining, agham, at teknolohiya
* kilusang nagtangkang ibalik ang kagandahan ng sinaunang Greek at Roman
* Rebolusyong siyentipiko
• pag-usbong ng bagong kaisipan sa agham at teknolohiya
Panahon ng Eksplorasyon
• paglalayag upang makahanap ng bagong ruta ng kalakalan
- Merkantilismo
- Mga Humanidades:
Humanismo
* Italian > "guro ng humanidades"
* kilusang intelektwal na pinagtuunan ang klasikal na sibilisasyon ng Greece at Rome sa pag-aaral dahil naglalaman ito ng lahat ng aral.
- Leonardo Da Vinci:
- pinakadakilang manunulat sa wikang Ingles
- nagsulat ng "Julius Caesar" (1599-1600) at "Anthony at Cleopatra" (1606-1607) na hinango mula sa kasaysaysan ng Greek at Romans
Michaelangelo Buonarroti:
* Michelangelo Buonarroti
- pinakamahusay na editor ng Renaissance
- nag-ukit ng "La Pieta" (1498)
- * Francesco Petrarch
- Ama ng Humanismo
- binigyang-pansin ang iniisip at nararamdaman ng mga Roman
- natutunan na ang edukasyon ay dapat naipapahayag at ginagamit
* Niccolo Machiaveli
- nagsulat ng "The Prince" (1513) na may ideyal na ang paggamit ng pwersa ay dapat unahin kaysa sa kabutihan sa pamumuno
* Michael de Monteigne
- nagsulat ng akdang "Essays" (1580) na may istilong parang nakikipag-usap
- paksa ay tungkol sa sarili, edukasyon, at pakikipagkaibigan
Mga Kababaihan sa Renaissance -
* Isotta Nogarola
- kinitaan ng kahusayan sa pag-unawa sa mga isyung teolohikal
- akdang "Dialogue on Adam and Eve" (1451) at "Oration on the Life of St. Jerome" (1453)
* Sofonisba Anguissola
- nagpinta ng mga Self Portrait (1554)
* Laura Cereta
- nagkaroon ng makabuluhang pagtatanggol sa pag-aaral ng humanistiko para sa mga kapwa niyang babae
* Veronica Franco
- sumulat ng maraming tula o panulaan (2 volumes of poetry)
II. Panahon ng Paggalugad at Kolonyalismo sa America
MGA Tanyag na Eksplorador
Vasco De Gama
★ Christopher Columbus
-tinawid ang Karagatang Atlantiko at
nakarating sa Amerika noong Oktubre 12,
1492 sa ilalim ng watawat ng Espanya
★ Amerigo Vespucci
-ipinangalan sa kanya ang “Amerika”
★ Hernando Cortes
-sumakop sa Mexico at nagpatumba sa
Aztec
★ Francisco Pizarro
-sumakop sa Inca sa Peru
★ John Cabot
-tumuklas sa ilang bahagi ng Amerika para
sa England
★ Jacques Cartier
-tumuklas sa Canada para sa France
★ Prinsipe Henry (“The Navigator”)
-nagpatayo ng paaralan ng nabigasyon
★ Bartholomeu Dias
-natagpuan ang Cape of Good Hope
noong 1488; nagpakilala na maaaring
makarating sa Silangang Asya sa
pamamagitan ng pag-ikot sa Africa
★ Vasco da Gama
-pinamunuan ang 4 na sasakyang
pandagat na umikot sa Cape of Good
Hope at nakarating sa India noong 1497
★ Ferdinand Magellan
-naghanap ng rutang pangkalakalan
patungo sa Asya sa pamamagitan ng
Northwest Passage
★ Giovanni da Verrazzano
-natuklasan ang pasukan sa Hudson River
noong 1524
★ Henry Hudson
-unang nagmapa sa isla ng Manhattan
noong 1609
★ James Cook
-nagmapa ng iba't ibang lugar at
nakalakbay hanggang sa Alaska
- Kasunduang Tordessilas
* Kasunduang Tordesillas (1494)| nagkasundo ang Portugal at Espanya na hatiin ang lahat ng mga lupain Espanya = kanlurang bahagi Portugal = silangang bahagi
III.Ang mga Asyano sa Panahon ng Paggalugad at
Kolonyalismo
- Ang Paglalakbay ni IBN Batuta at ZHENG He
- Ang Imperyong Mughal , alamin ang namuno dito at ang pinakamahalagang ambag na estruktura.
* Babur the Great
nagtatag ng Imperyong Mughal sa India ninais na ipalaganap ang Islam kapalit ng
Hinduism
Humayun
panganay na anak ni Babur the Great hindi isang napakalakas na pinuno
Akbar the Great
- namuno noong 1556-1605 CE at apo ni Babur the Great
- nagpatayo ng mga monumento at palasyo sa India natamo ng Imperyong Mughal ang Gintuang Panahon sa ilalim ng pamumuno niya ipinagbawal ang pagbubuwis sa mga banal na paglalakbay nagtatag ng sariling relihiyon na tinawag niyang Divine Faith hinikayat ang pagpaparaya sa relihiyon at humingi ng karunungan mula sa lahat ng pananampalataya
Akbar Jahangir
namuno noong 1605-1627 at anak ni Akbar the Great kilalang "Grasper of the World"
Shah Jahan
namuno noong 1628-1658 CE at anak ni Akbar Jahangir
ipinatayo ang Taj Mahal para sa kanyang asawa na si Mumtaz Mahal
Aurangzeb
pinalitan ang kanyang ama, Shah Jahan nagpasira ng mga Templong Hindu
IV.
Repormasyon
- kilusang may malaking pagbabago tungkol sa relihiyon
- naglalayong baguhin ang pamamalakad sa simbahan
- 2 bahagi:
* Repormasyon Protestante
* Repormasyon ng mga Katoliko
* Indulhensiya
- anyo ng kapatawaran