ХХ Ғасырдың басындағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси үдерістер:
«Тарихы жоқ, тарихын жоғалтқан халық, құрып кетудің алдында болады» - деп жазған: Əлихан Бөкейхан.
ХХ ғасырдың басында ұлт-азаттық қозғалыстардың идеясына айналған: Панисламизм жəне пантүркизм.
Түркі халықтарын біріктіру идеясы: Пантүркизм.
Мұсылмандарды біріктіру идеясы: Панисламизм.
Ағартушылық пен діннің бірігуін білдіретін пантүркизмнен шыққан идея: Жəдитшілдік.
Жəдитшілдіктің негізін қалаушы: Исмаил Гаспринский (1851-1914).
1883 жылы «тіл, идея, əрекет жағында да бірігу керек»,- деген: Ресейдегі мұсылмандар.
ХІХ ғасырда ресейлік мұсылмандар, ханафи мазхабын ұстанатын қырым татарлары, башқұрттар, қазақтар арасында өріс алған қоғамдық-саяси жəне зияткерлік қозғалыс: Жəдидизм.
1905 жылы құрылған: Бүкілресейлік мұсылман одағы (Иттифак муслимин).
Бүкілресейлік мұсылман одағына мүшелікке кірген: Қазақ дінбасылары.
1917 жылы Ақпан революциясынан кейін пайда болған: Саяси партиялар.
Жəдидизм идеясы негізінде пайда болған саяси партиялар: «Ислам кеңесі» (Шура-ислами), «Діни қауым кеңесі» (Шура-улема).
Қазақстандағы ұлт-азаттық қозғалыстың дамуында маңызды рөл атқарған: ХІХ-ХХ ғасырларда қалыптасқан ұлт зиялылары.
1905 жылғы орыс революциясынан кейін кадеттер партиясының құрамына өткен: Қазақ зиялыларының кейбірі.
1917 жылы бұрын кадеттер партиясында болған қазақ зиялылар құрды: «Алаш» партиясын.
«Алаш» партиясын құруға қатысқан қазақтардың ақсүйек тобының өкілдері: Ә. Бөкейхан, Б. Қаратаев, Ж. Ақбаев.
Алаш партиясын құруға қатысқан қарапайым халық арасынан шыққандардың бірі: А. Байтұрсынұлы.
Қазақ халқының өз құқықтарын қорғау жолындағы күресінің өзіндік ерекшелігінің бірі: Петициялар (өтініш-талаптар) жолдау.
Петициялар уезд бастықтарына, əскери губернаторларға, генерал-губернаторларға, Ішкі істер министрлігіне, тіпті Ресей императоры II Николайдың атына да жолданған.
1902-1903 жылдары жазылып, жоғары билік орындарына жолдана бастаған: Петициялар.
Алғашқы петициялар жолдаудың бастамашылары болған дін өкілдері мен жергілікті кәсіпкерлер: Науан хазірет, Бейіс хазірет, Шəймерден Қосшығұлұлы.
1905 жылдың 22 шілдесінде Қарқаралы қаласына жақын жердегі Қоянды (Ботов) жәрмеңкесінде өткізілген митингіде қабылданған: Қарқаралы петициясы.
Мемлекеттік билік органдарына немесе жергілікті өзін-өзі басқару органдарына жазбаша түрде берілетін жеке немесе ұжымдық талап-тілектер: Петиция.
Қарқаралы петициясын жазуға атсалысқан саяси қайраткерлер: Ə. Бөкейхан, А. Байтұрсынұлы, Ж. Ақбаев, М. Дулатұлы, Т. Нұрекенов.
Жергілікті халықтың құқығы мен абыройын аяқасты етпеу, патша əкімдерінің жүгенсіздігіне тыйым салу, халықтың ана тілінде білім алуын ұйымдастыру туралы айтылған: Қарқаралы петициясында.
1905 жылдан бастап халықтың мұқтаждығын талқылаған: Ұлт зиялылары.
Социалистік идеяларды ұстанып, социал-демократтар немесе эсерлермен ынтымақтастықта болған ұлт зиялылары: С. Сейфуллин, С. Меңдешев, К. Тоғысов.
1905-1907 жылдары өткен: Бірінші орыс революциясы.
Петербургтегі 1905 жылдың 9 қаңтарындағы қарусыз жұмысшыларды қырып салған патшаның қанды қырғыны туралы айыптаған: М. Ж. Көпейұлының өлеңі «Қанды жексенбі».
«Қанды жексенбі» өлеңі жариялана жаздаған: «Айқап» журналына.
Орал, Перовск, Түркістан, Шалқар, қалаларындағы теміржол шеберханалары мен деполарының жұмысшылары белсене қатысқан: Жалпыресейлік қаңтар-ақпан ереуілдеріне.
1905 жылдың күзіне дейін шерулер мен митингілер өткізілген: Омбы, Ташкент, Верный қалаларында.
Патша демократиялық бостандықтарды беруге уəде берді жəне Мемлекеттік Думаны шақыруға рұқсат еткен: 1905 жылдың 17 қазанында манифестінде.
Патша манифесті жарияланғаннан кейін бұқара халықтың қатысуымен митингілер өткен: Перовск, Орал, Қарқаралы, Павлодар қалаларында.
Дала өлкесіндегі ереуілдерді ұйымдастырушы ұлт-азаттық қозғалыс көшбасшылары: А. Байтұрсынұлы, Ж. Ақбаев.
1905 жылдың 15 қарашасында митинг болған: Қарқаралыда.
Якутияға жер аударылған Қарқаралы митингісін ұйымдастырушы: Ж. Ақбаев.
1905 жылдың желтоқсанында ереуіл болған: Успен мыс кенішінде.
Успен мыс кенішінің жұмысшылары құрған: Капиталға қарсы орыс-қырғыз одағы.
Жалақыны көбейтуді, тұрмыс жағдайын жақсартуды талап еткен: Успен кенішінің жұмысшылары.
Успен кенішіндегі ереуілдің нəтижесі:
Жалақы мөлшері едəуір көбейтілген;
8 сағат жұмыс күні енгізілген;
Кейбір азық-түлік өнімдерінің бағасы арзандатылған;
Жұмысшыларға су өтпейтін арнайы киімдер, аяқкиімдер берілген;.
1905 жылы желтоқсанда қарулы көтеріліс болған: Мəскеуде.
1905-1906 жылдары патша жарлығы бойынша əскери жағдай енгізілген: Ақмола жəне Семей облыстарында.
Жазалау шаралары басталған: Сібірде, Солтүстік Қазақстанда.
1906 жылы шілдеде жаппай ереуіл орын алған: Семейде.
Ертіс аймағындағы ереуілдің басты талаптары:
Жұмыс күнін 10 сағатпен шектеу;
Балалар үшін 8 сағат;
Ауырған күнге ақы төлеу;
Жалақыны көтеру;
Жұмыс мерзімінен тыс күштеп қосымша еңбек еткізуге тыйым салу;
Әйелдердің құқығын қорғау;.
1906 жылдың көктемінде ірі толқулар жасаған: Теміржолшылар.
Қазалы жəне Орынбор-Ташкент теміржол стансылары деполары жұмысшыларының талабы: 8 сағаттық жұмыс күнін енгізу.
1912 жылдың көктем мен жаз айларында басталған: Жұмысшылар қозғалыстарының жаңа кезеңі.
Жұмысшылар ереуілі табысқа жеткен: Доссор жəне Ембі кəсіпшіліктерінде.
Болыс билеушісі мен старшынға шабуыл жасап, алым-салық құжаттарын жойып жіберген: Черняев уезі Ноғай-Нұра болысының қазақтары.
1915 жылы наурызда патша үкіметінің ауылшаруашылығы өнімдеріне арзандатып қойған бағалар саясатына қарсы шыққан: Жетісу облысы Верный, Лепсі жəне Пржевальск уездеріндегі тұрғындар.
Ұлт зиялылары өкілдерінің қоғамдық-саяси қызметінің негізгі түрлері:
Саяси баспасөзді дамыту;
Петициялық қозғалыстарды жетілдіру;
Бүкілқазақ сьездерін шақыру;
Мұсылман сьездеріне шақыру;
Думалық қызметтерге араласу;.
Бірігу, қосылу: Консолидация.
Мемлекеттті басқаруға қатысуды немесе алдына билікке ие болу міндетін қойған саяси ұйым: Партия.
Саяси партияның мақсаты мен міндеттерін белгілеген құжат: Партия бағдарламасы.
Буржуазиялық реформалау əдісімен əлеуметтік əділ қоғамға көшу қозғалысы: Социал-демократиялық қозғалыс.
Ұйым ішіндегі ұқсас саяси көзқарастарымен біріккен саяси қайраткелер тобы: Фракция