Notas: Tanggol Wika (2014-2017) – Internal na Kwento, Mga Susing Argumento at Dokumento

Layunin at Konteksto

  • Pag-aaral ng Tanggol Wika: alyansa para ipaglaban ang Filipino, Panitikan, at asignaturang Philippine Government and Constitution sa kolehiyo laban sa pagbabawas/pag-aalis nito sa kurikulum ng CHED at K to 12 implementation.
  • Pambungad na paliwanag: internal na kuwento ng pagtatatag ng alyansa at mga dokumento kaugnay ng kampanya mula 2014 hanggang 2017.
  • Konteksto ng edukasyon sa Pilipinas (K to 12): pagsasaayos ng General Education Curriculum (GEC) at ang posibleng pag-absorb ng GEC sa senior high school (SHS);
    • Core learning areas sa SHS: English, Science, Mathematics, Filipino, Contemporary Issues, atbp. (kasalukuyang isyu kung saan walang Filipino bilang mandatory na asignatura sa ilang bersyon ng kurikulum).
  • Batayang suhestyon at saliksik na nabanggit: speculations na ang GEC ay maaaring bawasan o alisin sa antas tersyarya; debate tungkol sa papel ng Filipino bilang wika at asignatura.
  • Pundamental na diyalogo: konsultatibong forum noong Hunyo 21, 2014 sa DLSU; halos 500 delegado mula sa 40 paaralan; mga tagapagsalita kabilang si Dr. Bienvenido Lumbera.
  • Panimulang aksyon bago ang Tanggol Wika: petisyon noong Oktubre 3, 2012 laban sa posibleng pag-alis ng Filipino sa kolehiyo dahil sa RGEC/ K to 12; mga batayan laban dito.
  • Pangkalahatang tema: pagtatatag ng kolektibong pagkilos para sa Filipino bilang midyum ng pagtuturo at asignaturang akademikong masigasig.

Pagkakatatag at mga kaganapang mahalaga (Timeline)

  • 2011–2012: Lumalabas ang plano ng gobyerno tungkol sa pagbabawas ng asignatura sa kolehiyo; 2nd DLSU International Education Congress (San Juan, 2011) – ideya na ang GEC ay maaaring maging ‘core’ o maabsorb ng senior high school.
    • Hypothetical na epekto: kung ang GECay core sa SHS, posible itong maging mas maliit o mawala sa kolehiyo.
  • Oktubre 3, 2012: Nagsimula ang pagpapalaganap ng petisyon ng Filipino para sa CHED/DepEd laban sa RGEC at K to 12 na humahadlang sa Filipino bilang asignatura sa tersyarya.
  • Hunyo 2014: Konsultatibong forum para sa pagtatatag ng Tanggol Wika sa DLSU; halo-halong grupo at mga guro ang sumuporta;
    • Pinagkaabalahan ang isyu kay CHED; sinang-ayunan ang muling pakikipag-ugnayan sa CHED para isulong ang Filipino sa tersyarya.
  • Mayo 23, 2014: Resolusyon ng NCCA-NCLT na humihiling na isama sa GEC sa tersyarya ang mandatory na 9 yunit ng Filipino; may layuning ipanumbalik ang konstitusyunal na tungkulin ng Filipino.
  • Hunyo 2, 2014: Konsultasyon ulit; dalawang komisyoner ng CHED ang kaibigan ng grupo; napagkasunduan na muling sumulat sa CHED upang reconvene ang Technical Panel/Technical Working Group sa Filipino at General Education Committee.
  • Hunyo 16, 2014: Liham na ipinadala muli ng mga guro kay CHED para i-reconvene ang mga panel.
  • Hunyo 21, 2014: Paglunsad ng Tanggol Wika bilang pagsabay-sabay na inisyatiba: suporta ng ACT-Teachers Partylist at iba pang samahan; ang pangalan ay hinango kay Dr. Rowell Madula.
  • Hunyo 2014–Setyembre 2014: Serbisyo ng mga guro mula DLSU, ADMU, UPD, UST, MC, atbp., nagsipagsagawa ng mga posisyon at liham laban sa CMO No. 20 (2013) at nagtataguyod ng Filipino.
  • Hulyo 4, 2014: Konsultasyon ng CHED; siningil ng Tanggol Wika ang CHED na muling kumilos; 200 signatures mula sa iba’t ibang unibersidad.
  • Agosto 2014: Paglalahad ng paninindigan ng mga guro mula DLSU at iba pa; patuloy ang pagpapalaganap ng adbokasiya.
  • Oktubre 2014 – Mayo 2015: Labanan sa media; masigla ang coverage at dokumentaryong inilabas ng mga guro mula UPD; mga kilusang pangwika ay nagpakita ng malawak na kampanya.
  • Abril 15, 2015: Pagsampa ng kaso sa Korte Suprema (G.R. No. 217451) laban sa CHED CMO No. 20 (pagtanggal ng Filipino/Panitikan sa kolehiyo).
  • Abril 21, 2015: Korte Suprema naglabas ng TRO (temporary restraining order) laban sa implementasyon ng CMO 20; tuntunin: Filipino bilang midyum at asignatura sa tersyarya ay dapat manatili.
  • 2016–2017: Paglayag ng TRO; CHED naglabas ng mga memorandum na may kahalong interpretasyon (CMO 57, 2017; memo ng tagapangulo tungkol Filipino/ Panitikan).
  • Setyembre 23, 2016: Forum sa PUP na may layuning muling itaguyod ang Philippine History; naging hakbang na magkakah along sa kampanya.
  • Agosto 25, 2017: KMEd (Kilos Na Para sa Makabayang Edukasyon) na isinagawa sa PUP; pagsuporta sa edukasyong makabayan.
  • Agosto 2017 – kasalukuyan: Patuloy ang mga kilos, forum, asembliya, at kilos-protesta; pagsisiwalat ng mga dokumento ng CHED at PAGH gikan.
  • Agosto 9, 2017: Pagdating ng manifestation and motion sa Korte Suprema (Office of the Solicitor General); patuloy na nagkaroon ng komunikasyon at reklamo laban sa TRO at CHED.

Mga Susing Argumento (ARGUMENTO 1–14)

  • ARGUMENTO 1: WALANG MAKABULUHANG ARGUMENTO ANG MGA ANTI-Filipino – ANG kampong Tanggal Wika
    • Bintang laban sa Filipino: iilang indibidwal lamang ang nakikilala bilang anti-Filipino; mga sumusunod nagsalita laban sa wika (mga “balintunang” personalidad mula ibang bansa o institusyon).
    • Mga kinontra: mga posisyon ng ADMU (Kagawaran ng Filipino), DLSU, UPD, PUP, PNU, MSU-IIT, Xavier University, PSLLF, at iba pa; ang mga guro ay naglathala ng pamphlets at blog posts na nag-debunk ng mga myths tungkol sa wika.
    • Mga sanggunian kontra-mito: Madalas Itanong Hinggil sa Wikang Pambansa (KWF), blog na Ang Hindi Magmahal, at artikulong Debunking PH language myths.
    • Layunin: ipakita na ang mga argumento laban sa Filipino ay walang matibay na batayan; binibigyang-diin ang kahalagahan ng wikas at identidad.
  • ARGUMENTO 2: DAPAT MAY FILIPINO AT PANITIKAN SA KOLEHIYO DAHIL ANG IBANG ASIGNATURA NA NASA JUNIOR/SENIOR HIGH SCHOOL AY KATUMBAS PA RIN
    • Pagkukumpara ng kurikulum: Filipino/ Panitikan sa SHS (kasama sa core sa K to 12) at ang kawalan nito sa planong core courses ng CHED sa tersyarya.
    • Tabular mapping (kasalukuyan): Filipino sa core SHS at hindi sa bilang na core sa GEC; na-mapa laban sa lumang kurikulum.
    • Halimbawa ng mga asignatura sa core: Filipino/ Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Filipino; Readings in Philippine History; The Contemporary World; 21st Century Literature; etc.
    • Pagtatanggol: sinasabi na kung walang Filipino sa kolehiyo, mahihirapang maabot ang holistic na edukasyon; ang konsepto ng holistikong paghubog ay dapat isaalang-alang.
  • ARGUMENTO 3: ANG FILIPINO AY DISIPLINA, ASIGNATURA, BUKOD NA LARANGAN NG PAG-AARAL, AT HINDI SIMPLY A WIKANG PANTURO LAMANG
    • August 2017 seminar (MGA SUSING SALITA): listahan ng konseptong “susing salita” bilang batayan ng Filipino bilang disiplinang pag-aaral.
    • Pagpapatunay: ang Filipino bilang disiplina ay tinukoy sa journal Katipunan (ADMU, 2016) at sa mga seminars (UP Diliman, 2017).
    • Argumento: pag-usbong ng Filipino bilang disiplina ay mahalaga; hindi lamang bilang wikang panturo kundi bilang larangan ng pag-aaral.
  • ARGUMENTO 4: PARA MAGING EPEKTIBONG WIKANG PANTURO ANG FILIPINO, KAILANGANG ITURO AT LINANGIN DIN ITO BILANG ASIGNATURA
    • Konstitusyon: Artikulo XIV, Seksyon 6 – Filipino ang midyum ng opisyal na komunikasyon at edukasyon; upang maisagawa ito, may asignaturang Filipino sa lahat ng antas.
    • Kasalukuyang pagsasagawa: CHED CMO No. 20 (2013) na naglalayon ng core courses; may debate kung Filipino ay midyum at asignatura pa rin.
    • Pagsasagawa ng kritikal na pagtuturo: ang pagtulak sa wika bilang asignatura ay mahalaga para sa intelektwalisasyon ng wika at asimilasyon ng wika sa iba pang asignatura, ayon sa mga pahayag ng DLSU at mga kasamahan.
  • ARGUMENTO 5: BAHAGI NG COLLEGE READINESS STANDARDS ANG FILIPINO AT PANITIKAN
    • CRS (CHED Resolution No. 298-2011): sinasaklaw nito ang kasanayan sa Filipino at Panitikan bilang bahagi ng kakayahan bago/pagkolehiyo.
    • Nilalaman: CRS ay sumasaklaw sa Science, Mathematics, English, Filipino, Literature, Humanities, at Social Science; CRS ay patuloy na lumilinang ng kasanayan mula hayskul hanggang kolehiyo.
    • Core courses sa bagong GEC: 9 yunit ng Filipino (in some contexts 12 yunit tulad ng PUP), ngunit hindi na ito mandatory sa lahat ng cores; may isyung Filipino bilang midyum.
  • ARGUMENTO 6: SA IBANG BANSA, MAY ESPASYO RIN SA KURIKULUM ANG SARILING WIKA BILANG ASIGNATURA, BUKOD PA SA PAGIGING WIKANG PANTURO NITO
    • Halimbawa sa US: maraming unibersidad ang may English bilang core course; iba’t ibang unibersidad din ang may Panitikan bilang kurso.
    • ASEAN example: Thailand (Bahasa Thai), Malaysia (Bahasa Melayu), Indonesia (Bahasa Indonesia) bilang bahagi ng kurikulum, kahit may English pa din; ASEAN integration bilang konteksto sensitif sa wika.
    • Pambansang konteksto sa Pilipinas: dapat magkaroon ng sariling wika bilang akademikong wika sa edukasyon at pananaliksik; Filipino ay angkop na wika ng akademya.
  • ARGUMENTO 7: BINUO NG DEPED AT CHED NG ESPASYO ANG MGA WIKANG DAYUHAN SA KURIKULUM, KAYA LALONG DAPAT NA MAY ESPASYO PARA SA WIKANG PAMBANSA
    • SPFL (DepEd Order No. 46, 2012): espasyo para wika dayuhan sa secondary level; 2017: DepEd press release tungkol sa SPFL (Spanish, Nihongo, French, German, Chinese, Korean).
    • May 10,526 na estudyante ng SPFL sa buong bansa; budget na mahigit sa ₱35 milyon noong 2017.
    • CHED: CMO No. 23 (2010) na naglalaman ng wika dayuhan: elective sa kolehiyo ang mga ito; sinasabi na kung may espasyo para dayuhan, bakit wala para sa sariling wika?
  • ARGUMENTO 8: PINAG-AARALAN DIN SA IBANG BANSA ANG FILIPINO – AT MAY POTENSYAL ITONG MAGING ISANG NANGUNGUNANG WIKANG GLOBAL – KAYA LALONG DAPAT ITONG PAG-ARALAN SA PILIPINAS
    • May pag-aaral at pag-aaral ng Filipino/Panitikan sa 46 na unibersidad sa ibang bansa; mahigit 40 Philippine Schools Overseas (PSOs) – higit na malawak ang ugnayang kultura.
    • Datos ng CFO (2014): mahigit 41 PSOs; over 10 milyon Pilipino sa abroad; malakas na koneksyon pangkultura at pangkomunidad.
    • US context: Tagalog ang ika-3 pinakamalakas na wika ng tahanan pagkatapos ng Chinese at Spanish.
    • Idol kultura: Wikang Filipino ay nakikita bilang global na wika dahil sa global diaspora.
  • ARGUMENTO 9: MALAPIT ANG FILIPINO SA BAHASA MELAYU, BAHASA INDONESIA, AT BRUNEI MALAY – MGA WIKANG GINAGAMIT SA ASEAN
    • Pagkakaroon ng relasyon ng Filipino sa wika ng ASEAN; potensyal na maging lingua franca o major language sa ASEAN integration.
    • Kaugnay na kaso: Mula 2010 UBD (Brunei) – Filipino bilang bahagi ng kurikulum; Malaysia at Brunei ay nag-aaral ng Filipino; Singapore diaspora.
    • Pagtukoy sa pagsasama ng Filipino sa Network-based ASEAN Language Translation Public Service.
  • ARGUMENTO 10: MABABA PA RIN ANG AVERAGE SCORE NG MGA ESTUDYANTE SA FILIPINO SA NAT
    • NAT (School Year 2014-2015): Grade 10 – mean percentage score 59.2959.29; Grade 6 – 68.9068.90; target MPS ng DepEd ay 7575.
    • Konteksto: Pagpapahalaga sa Filipino bilang mahalagang kasanayan lampas sa kolehiyo; kung walang Filipino sa kolehiyo, mas maliit ang posibilidad na maabot ang target na mastery.
  • ARGUMENTO 11: FILIPINO ANG WIKA NG MAYORYA, NG MIDYA, AT NG MGA KILUSANG PANLIPUNAN: ANG WIKA SA DEMOKRATIKO AT MAPAGPALAYANG DOMEYN
    • Filipino bilang wika ng mass media, social movements, at discourses laban sa gahum; ginagamit sa telebisyon, pelikula, radyo, at online platforms.
    • Ang Filipino ang wika ng kilusang panlipunan at makabayang edukasyon; adbokasiya na itaguyod ang Wikang Filipino bilang wika ng pambansang identidad at kalayaan.
    • Pagtukoy sa social movements na gumagamit ng Filipino: slogans, online platforms (Arkibong Bayan, Pinoy Weekly, Ibon, Bulatlat).
  • ARGUMENTO 12: MULTILINGGWALISMO ANG KASANAYANG AKMA SA SIGLO 21
    • Mundo ngayon ay multilinggwal; EU: bawat mamamayan dapat master ng dalawang wika bukod sa mother tongue; Asia: nagsisimula ring mag-aral ng English at iba pang wika.
    • Halimbawa ng pag-uusap ng Koreans sa Pilipinas; global publishing market: not limited to English-dominant countries; local publishing market na non-English lamang ang pangunahing wika ay lumalago (IPA 2016).
    • Higit na pinapahalagahan ang sariling wika bilang tulay sa pananaliksik; pag-alis ng Filipino ay magdudulot ng marhinalisasyon ng mga wika at kultura ng rehiyon.
  • ARGUMENTO 13: HINDI PINAUNLAD, HINDI NAPAUNLAD, AT HINDI MAPAPAUNLAD NG PAGSANDIG SA WIKANG DAYUHAN ANG EKONOMYA NG BANSA
    • Welga laban sa ideya na English-only ang susi sa pagunlad: data mula World Bank (2017) at BSP (2017) nagpapakita na mas malaki ang FDI influx sa ibang bansa kaysa Pilipinas; reinvestment earnings ay mababa (US$5.47B vs US$31.38B earned, 2005-2015).
    • Dapat bigyang-diin na hindi sapat ang English lamang para sa pag-unlad; Lahat ng patakarang pang-edukasyon dapat nakaangkla sa sariling wika at pambansang kultura.
  • ARGUMENTO 14: MAY SAPAT NA MATERYAL AT NILALAMAN NA MAITUTURO NA SA FILIPINO AT PANITIKAN SA KOLEHIYO
    • May sapat na materyal upang ituro ang Filipino at Panitikan sa kolehiyo; pinagkompara ang lumang silabus (FILKOMU, FILDLAR, WIKAKUL) sa Grade 11 SHS (DepEd) na may nilalaman tulad ng Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino; Readings in Philippine History; The Contemporary World; Panitikan (Filipino/English) – sinasabi na ang malaking bahagi ng nilalaman ng lumang silabus ay hindi saklaw ng SHS.
    • KONKOMFIL (Kontekstuwalisadong Komunikasyon sa Filipino) bilang bagong silabus na binuo ng Tanggol Wika (2017) – nakatuon sa makro-kasanayang pakikinig at pagsasalita; paggamit ng iba't ibang midya.
    • Iba pang ilalathala: Araling Pilipino, Guillermo (2016), Rodriguez-Tatel (2016); akademikong literaturang Filipino (UP, DLSU, ADMU, PUP, UP Mindanao, etc.).
    • Paksa: Panitikang Filipino sa kolehiyo (FILPAN script at silabuses); layunin na panatilihin ang mga asignaturang may makabuluhang diskurso at makabuluhang panitikan; pakikilahok ng komunidad at lipunan.
    • Pananaw ng mga institusyon: ADMU (Kagawaran ng Filipino) – mahalaga ang Filipino bilang asignatura sa kolehiyo; PUP – paninindigan upang itaguyod ang Filipino; DLSU – adbokasiya para sa wikang pambansa; UPD – pahayag laban sa pag-aalis ng Filipino.
  • ARGUMENTO 14 (karugtong): TAPAT NA PAGKILOS SA SILABUS AT SILABUSES
    • Panukalang kontribusyon: ang pagsasama ng KONKOMFIL at Kontekstwalisadong Araling Filipino; panunumbalik ng kurikulum para sa Filipino at Panitikan bilang bahagi ng general education; rekomendasyon sa larangan ng Araling Pilipino at Panitikan sa kolehiyo.

Epekto, Datos, at Mga Dokumento na Binanggit

  • Mga pangunahing dokumento at sanggunian:
    • CMO No. 20, Series of 2013 (K-12 General Education Curriculum – core courses)
    • CMO No. 57, Series of 2017 (Clarification on Filipino/Panitikan offerings)
    • Kapasiyahan ng KWF: 2014 Kapasiyahan na nagpabatid ng posisyon ukol sa paglalubog ng 9 yunit sa Wikang Filipino at pagtuturo ng Filipino dapat gamitin bilang wika ng pagtuturo sa iba’t ibang disiplina
    • NCCA-NCLT Resolution, May 23, 2014 (HUMIHILING SA CHED, KONGRESO AT SENADO NA ISAMA SA GEC ang 9 yunit Filipino)
    • TRO ng Supreme Court, Abril 21, 2015 (Lumbera et al. vs Aquino) – ipagtanggol ang Filipino at Panitikan sa tersyarya; midyum at asignatura
    • Petisyon sa Korte Suprema (G.R. No. 217451) – Dr. Bienvenido Lumbera et al. laban sa CHED
    • Liham-petisyon at posisyong papel mula sa mga departamento (DLSU, ADMU, UPD, PNU, MC, NTC, PUP, MSU-IIT, XU, PSLLF, PATAS, SANGFIL, atbp.)
    • SILABUS: KONKOMFIL (Tanggol Wika, 2017)
    • Mga ulat at datos tungkol sa:
    • NAT scores: 59.2959.29 (Grade 10), 68.9068.90 (Grade 6) – target na 7575
    • Foreign students at Filipino-language programs sa ibang bansa (Ateneo, CFO, BI, US universities)
    • ASEAN integration at wika: Bahasa Melayu/Indonesian/Brunei Malay; UBD Brunei (2010) – Filipino coursework as part of university study
  • Mga halimbawa at proposisyon:
    • “Pagtitiyak na Filipino ay bilang midyum ng komunikasyon at wika ng pagtuturo sa sistema ng edukasyon” – batayan sa konstitusyon
    • Pananaw na Filipino ay hindi lamang wikang panturo; ito ay disiplina na may sariling konteksto, terminolohiya, at tradisyon – gamit ang susing salita, panitikan, at diskurso pambansa
    • KONKOMFIL at FILPAN bilang konkreto at makabuluhang silabuses na maaaring ituro sa kolehiyo para mapalawak ang kontekstwalisadong komunikasyon at makabuluhang pag-aaral hinggil sa lipunang Pilipino

Praktikal na Paglalapat at Real-World Relevance

  • Pambansang identidad at nasyonalismo: Filipino bilang simula ng makabagong edukasyon at makabayan na kurikulum, kung saan ang wika ay nagsisilbing tulay sa kritikal na diskurso at paghubog ng mamamayang makabayan.
  • Multilingguwalismo at global na konteksto: ang pag-aaral ng Filipino ay hindi lamang tungkol sa internal na edukasyon kundi pati na rin sa posibleng pagpasok ng wika sa ASEAN at global na lupon, lalo na sa konteksto ng multilingual na lipunan.
  • Karunungang pantao at kultura: Filipino bilang disiplina ay sumasalamin sa kasaysayan, kultura, at kabihasnan ng Pilipinas; saklaw nito ang wika, panitikan, kultura, midya, at lipunang pampulitika.

Mga Sanggunian (buong talaan ng mga reference na binanggit sa teksto)

  • CHED. 2010. CMO No. 23, Series of 2010. (Wika, dayuhang wika bilang elective sa kolehiyo)
  • CHED. 2013. CMO No. 20, Series of 2013. (General Education Curriculum – core courses; Filipino bilang midyum at asignatura)
  • CHED. 2016. Memorandum from the Chairperson (April 5, 2016).
  • NCCA-NCLT. 2014. Resolusyon tungkol sa 9 yunit ng Filipino sa GEC.
  • KWF. 2014. KAPASIYAHAN ng Kalupunan ng mga Komisyoner Blg. 14-26 (Serye ng 2014) – paglilinaw hinggil sa CHED Memorandum 20, S. 2013.
  • Lumbera, Bienvenido et al. vs Aquino III, et al. G.R. No. 217451 (SC 2015 TRO).
  • San Juan, David Michael M. (2014b, 2015, 2016, 2017). Debunking PH language myths; Kapit sa Patalim; Kap hosers; various analyses on K to 12, Filipino in college, at neoliberal na edukasyon.
  • ADMU. 2013–2014. “Number of Foreign Students in the Philippines Increases.”
  • PSLLF. 2014. “Posisyong Papel ng PSLLF-Filipino sa Kolehiyo.”
  • MSU-IIT. 2014. Posisyong Papel ng Departamento ng Filipino at Ibang mga Wika.
  • DLSU. 2014. “Pagtatanggol sa Wikang Filipino, Tungkulin ng Bawat Lasalyano.”
  • UPD. 2014. “Pahayag para sa Pagpapatibay ng Wikang Filipino bilang mga Sabjek sa Kolehiyo.”
  • DepEd. 2017. SPFL – Policy on foreign language programs.
  • Lat- various media reports on Tanggol Wika campaigns (GMA News Online, Rappler, Bulatlat, etc.).
  • Karagdagang sanggunian: Guillermo 2016; Rodriguez-Tatel 2016; FIT, IPA, Waddington 2016; UBD 2010s; ASEAN study references (Nocon et al. 2014; Chulalongkorn University 2006).

Paggamit at interpretasyon ng datos at mga katibayan ay buod ng mga pangunahing argumento mula sa transcript ng pahayag tungkol sa Tanggol Wika at mga kaugnay na dokumento. Kung kailangan mo ng mas detalyadong paghati-hati ng bawat punto o isang bersyon na may mas matigang pagsipi mula sa bawat seksyon, ipaalam lang at gagawin ko ito sa susunod na bersyon.