Musculi Manus (El Kasları)

Dr. Öğr. Üyesi Eda Duygu İpek tarafından sunulan el kasları ders notları.

El Sırtı Anatomisi

El sırtındaki önemli anatomik yapılar şunlardır:

Damarlar:
- $v. mediana cephalica$ ve $v. mediana basilica$ damarlarının yerini alır.
- $vv. metacarpales dorsales$ (el sırtı metakarpal damarları) bulunur.
- $vv. intercapitulares$ (interkapitüler damarlar) bulunur.
- $v. cephalica$ (sefalik ven) bulunur.
- Rete venosum dorsale manus (el sırtı venöz ağı) bulunur.
Sinirler:
- $r. superficialis n. radialis$ (radial sinirin yüzeyel dalı) bulunur.
- $r. palmaris n. ulnaris$ (ulnar sinirin palmar dalı) bulunur.
- $n. medianus$ (median sinir) bulunur.
- $r. dorsalis n. ulnaris$ (ulnar sinirin dorsal dalı) bulunur.
Fasya:
- Fascia superficialis (yüzeyel fasya) ve Fascia profunda (derin fasya) bulunur.
- Fascia dorsalis manus (el sırtı fasyası), ön kol derin fasyasının devamıdır.
- Lig. carpi palmare (palmar karpal bağ), retinaculum extensorum (ekstansör retinakulumu) ile devam eder.
Ligamentler ve Aponevrozlar:
- Aponeurosis palmaris (palmar aponevroz) bulunur.
- Lig. metacarpale transversum superficiale (yüzeyel transvers metakarpal bağ) bulunur.
- Aponeuroses tendinum II-IV ve aponeuroses tendinum II-V (tendon aponevrozları) bulunur.
Eklem ve Bursa:
- Articulationes interphalangeae (interfalangeal eklemler) bulunur.
- Bursa subcutaneae dorsales digitorum (parmakların dorsal subkutan bursa'ları) bulunur.
- Bursa subcutanea metacarpophalangea dorsalis (metakarpofalangeal dorsal subkutan bursa) bulunur.
Kaslar ve Tendonlar:
- Tendo m. extensoris indicis proprii (ekstensor indicis proprius kasının tendonu) bulunur.
- M. adductor pollicis (addüktör pollisis kası) bulunur.
- Tendo m. extensoris pollicis brevis (ekstensor pollicis brevis kasının tendonu) bulunur.
- Tendo m. extensoris pollicis longi (ekstensor pollicis longus kasının tendonu) bulunur.
- Vagina tendinis m. extensoris pollicis longi (ekstensor pollicis longus kasının tendon kılıfı) bulunur.
- Tendo m. extensoris carpi radialis longi (ekstensor carpi radialis longus kasının tendonu) bulunur.
- Vagina tendinis m. extensoris carpi radialis longi (ekstensor carpi radialis longus kasının tendon kılıfı) bulunur.
- Tendo m. extensoris carpi radialis brevis (ekstensor carpi radialis brevis kasının tendonu) bulunur.
- Vagina tendinis m. extensoris carpi radialis brevis (ekstensor carpi radialis brevis kasının tendon kılıfı) bulunur.
- Retinaculum extensorum (ekstansör retinakulumu) bulunur.
- M. abductor pollicis longus (abdüktör pollisis longus kası) bulunur.
- M. extensor pollicis brevis (ekstensor pollicis brevis kası) bulunur.
- M. extensor pollicis longus (ekstensor pollicis longus kası) bulunur.
- Bursae intermetacarpeae (intermetakarpal bursa'lar) bulunur.
- Conexus intertendinei (intertendinöz bağlantılar) bulunur.
- Tendines m. extensoris digitorum (ekstensor digitorum kasının tendonları) bulunur.
- Tendines m. extensoris digiti minimi (ekstensor digiti minimi kasının tendonları) bulunur.
- M. opponens digiti minimi (opponens digiti minimi kası) bulunur.
- M. abductor digiti minimi (abdüktör digiti minimi kası) bulunur.
- Vagina tendinis m. extensoris digiti minimi (ekstensor digiti minimi kasının tendon kılıfı) bulunur.
- Os hamatum (hamatum kemiği) bulunur.
- Retinaculum tendinis extensoris digiti minimi (ekstensor digiti minimi kasının tendon retinakulumu) bulunur.
- Vagina tendinum mm. extensoris digitorum et extensoris indicis (ekstensor digitorum ve ekstensor indicis kaslarının tendon kılıfı) bulunur.
- Retinaculum extensorum fasciae manus dorsalis resectum (el sırtı fasyasının rezeke edilmiş ekstansör retinakulumu) bulunur.
- Tendo m. extensoris carpi ulnaris (ekstensor carpi ulnaris kasının tendonu) bulunur.
Diğer:
- Retinaculum extensorum (ekstansör retinakulumu) bulunur.

Şekil 314'te sağ el sırtındaki kirişler ve kiriş kılıfları gösterilmektedir. Mm. interossei dorsales (dorsal interosseöz kaslar), başparmağın kasları ve retinaculum extensorum (ekstansör retinakulumu) kısmen açılmıştır.

Fascia Profunda

Fascia profunda; fascia thenaris (tenar fasya), fascia hypothenaris (hipotenar fasya), aponeurosis palmaris (palmar aponevroz).

El Bölmeleri ve Septumlar

El, çeşitli kompartmanlara ayrılmıştır:

Thenar kompartıman (tenar bölge)
Hypothenar kompartıman (hipotenar bölge)
Orta (interosseöz) kompartıman

Bu kompartmanlar septumlar ile ayrılır:

Septum thenaris (tenar septum)
Septum hypothenaris (hipotenar septum)
Midpalmar (oblique) septum

El ayrıca boşluklara da sahiptir:

Thenar space (tenar boşluk)
Hypothenar space (hipotenar boşluk)
Midpalmar space (midpalmar boşluk)
Dorsal subaponeurotic space

El Kasları

El kasları üç ana grupta sınıflandırılır:

Tenar kaslar
Hipotenar kaslar
El ayasının ortasında bulunan kaslar

Tenar Kaslar

Tenar kaslar şunlardır:

Musculus abductor pollicis brevis (abdüktör pollisis brevis kası)
- Origo: Retinaculum fleksorum (fleksör retinakulumu), os scaphoideum (skafoid kemik), os trapezium (trapezium kemik)
- Insertio: Başparmak 1. falanks bazisinin radial tarafı
- İnnervasyon: N. medianus (median sinir)
- Fonksiyon: Başparmağa abduksiyon
Musculus opponens pollicis (opponens pollisis kası)
- Origo: Retinaculum fleksorum (fleksör retinakulumu), os trapezium (trapezium kemik)
- Insertio: 1. metakarpal kemiğin radial kenarı
- İnnervasyon: N. medianus (median sinir)
- Fonksiyon: Başparmağa opozisyon (fleksiyon ve iç rotasyon)
Musculus flexor pollicis brevis (fleksör pollisis brevis kası)
- Origo: Caput superficiale (yüzeyel baş); retinaculum fleksorum (fleksör retinakulumu), os trapezium (trapezium kemik), caput profundum (derin baş); os trapezium (trapezium kemik), capitatum (kapitat kemik) ve distal karpal kemikler arasındaki bağlar
- Insertio: Başparmağın 1. falanksının radial tarafı
- İnnervasyon: Yüzeyel bölümü n. medianus (median sinir), derin bölümü n. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: 1. falanksa ve 1. metakarpal kemiğe fleksiyon ve iç rotasyon
Musculus adductor pollicis (addüktör pollisis kası)
- Origo: Caput obliquum (oblik baş); os capitatum (kapitat kemik), 2. -3. metakarpal kemiklerin bazisleri, caput transversum (transvers baş); 3. metakarpal kemiğin distal 2/3’ü
- Insertio: Başparmağın 1. falanksının bazisinin ulnar tarafı
- İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: Başparmağa adduksiyon

Hipotenar Kaslar

Hipotenar kaslar şunlardır:

Musculus palmaris brevis (palmaris brevis kası)
- Origo: Aponeurosis palmaris’in ulnar tarafı
- Insertio: Ulnar taraf deri
- İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: Elin ulnar tarafında tutunduğu deride el kenarına paralel bir oluk oluşturur
Musculus abductor digiti minimi (abdüktör digiti minimi kası)
- Origo: Os pisiforme (pisiform kemik), m. flexor carpi ulnaris kirişi
- Insertio: 5. parmağın 1. falanksı ve dorsal aponörozu
- İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: Küçük parmağa abduksiyon
Musculus flexor digiti minimi brevis (fleksör digiti minimi brevis kası)
- Origo: Hamulus ossis hamöati (hamat kemiğin hamulus'u), retinaculum flexorum (fleksör retinakulumu)
- Insertio: 5. parmağın 1. falanksının bazisi
- İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: Küçük parmağın 1. falanksına fleksiyon
Musculus opponens digiti minimi (opponens digiti minimi kası)
- Origo: Os pisiforme (pisiform kemik), m. flexor carpi ulnaris kirişi
- Insertio: 5. metakarpal kemiğin ulnar kenarı
- İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: 5. metakarpal kemiğe dolayısıyla küçük parmağa abdüksiyon, fleksiyon ve iç rotasyon (opozisyon)

El Ayasının Ortasında Bulunan Kaslar

El ayasının ortasında bulunan kaslar şunlardır:

Musculi lumbricales (lumbrikal kaslar)
- Origo: Derin fleksör kas kirişleri
- Insertio: Başparmak hariç diğer dört parmağın dorsal aponörozları
- İnnervasyon: 1. ve 2. kaslar n. medianus (median sinir), 3. ve 4. kaslar n. ulnaris (ulnar sinir)
- Fonksiyon: 1. falanksa fleksiyon, 2. ve 3. falanksa ekstensiyon
Musculi interossei (interosseöz kaslar)
- Musculi interossei palmares (palmar interosseöz kaslar)
  - Origo: 2. metakarpalin ulnar, 4. ve 5. metakarpal kemiğin radial tarafından
  - Insertio: Ait olduğu parmakların 1. falanksının yan tarafları ve dorsal aponörozları
  - İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
  - Fonksiyon: 2., 4. ve 5. parmaklara adduksiyon
- Musculi interossei dorsales (dorsal interosseöz kaslar)
  - Origo: Metakarpların birbirlerine bakan yüzleri, 1.si; m. abductor indicis
  - Insertio: Parmakların dorsal aponörozları
  - İnnervasyon: N. ulnaris (ulnar sinir)
  - Fonksiyon: Orta parmağın tespiti, başparmak hariç diğer parmaklara abduksiyon