Podstawy psychologii

Psychologia

Etymologia

• Pochodzenie słowa: z greki - psyche + logos, co oznacza "wiedza o duszy".

Ewolucja psychologii

• W XIX i XX wieku psychologia wyodrębnia się z filozoficznych rozważań jako odrębna nauka.

• Obecnie psychologia jest postrzegana jako nauka o zachowaniu człowieka.

• Zachowanie rozumiane jest jako zachodzenie dowolnego procesu psychicznego, w tym:

  • procesy poznawcze,

  • procesy emocjonalne,

  • procesy motywacyjne,

  • inne procesy psychiczne.

Podstawy teoretyczne

• Najogólniejszą podstawą teoretyczną psychologii stanowią "koncepcje psychologiczne człowieka".

Poziomy rozważań teoretycznych

• Wyróżniamy trzy poziomy rozważań teoretycznych,

  • różniące się stopniem dojrzałości:

  1. Teoria

     • Najwyższy poziom rozważań.

     • Definicja: Teoria to system ogólnych i dobrze uzasadnionych twierdzeń (praw), które pozwalają:

       • przewidywać zdarzenia,

       • wyjaśniać rzeczywiste zdarzenia.

     • Przykłady teorii:

       • teoria względności,

       • teoria ewolucji,

       • teoria uczenia się instrumentalnego.

  2. Koncepcja

     • Niższy poziom niż teoria.

     • Definicja: Koncepcja stanowi system hipotez i przypuszczeń, które:

       • nie są w pełni uzasadnione,

       • nie zawsze pozwalają na przewidywanie i wyjaśnianie faktów.

     • Większość systemów teoretycznych w naukach społecznych zaliczamy do koncepcji.

  3. Refleksje teoretyczne

     • Najniższy poziom rozważań.

     • Definicja: Refleksje teoretyczne to dość luźne przypuszczenia i idee, które:

       • nie zostały jeszcze udokumentowane naukowo.

Koncepcje psychologiczne człowieka

• Koncepcje psychologiczne człowieka należą do poziomu b) (koncepcje).

• Stanowią najogólniejszą podstawę teoretyczną badań psychologicznych dotyczących człowieka, ponieważ:

  • Każda z tych koncepcji zawiera założenia dotyczące:

  • struktury osobowości człowieka,

  • głównego mechanizmu motywacyjnego.

  • Krótko: Każda koncepcja odpowiada na pytania:

  • kim jest człowiek?,

  • co skłania go do działania?

Podstawowe koncepcje człowieka

• Wyróżniamy 4 podstawowe koncepcje człowieka:

  1. Behawioryzm

  2. Psychoanaliza

  3. Koncepcja poznawcza

  4. Koncepcja humanistyczna