Untitled

Campylobacter

  • Tanım ve Genel Bilgiler

    • Küçük, virgül şeklinde gram negatif basiller

    • Polar flajel yapısı; hareketli

    • Mikroaerofilik özellikte birden fazla türü vardır; toplam 25 tür, 11 alt tür bulunmaktadır

    • 4 tanesi ciddi patojen özellik göstermektedir

Campylobacter'in Patolojik Özellikleri

  • Hastalıklar

    • Gastroenterit, septisemi

    • C. jejuni, ABD'de bakteriyel gastroenteritlerin en sık nedeni

    • C. coli, bakteriyel gastroenteritlerin %2-5’ini oluşturur (gelişmekte olan ülkelerde bu oranın daha yüksek olması beklenmektedir)

    • C. upsaliensis gastroenterit; antibiyotiklerle inhibe olur

    • C. fetus, menenjit, septik abortus, artrit, septik tromboflebit, bakteriyemi yapabilir

Fizyoloji ve Yapı

  • Hücre Yapısı

    • Gram negatif bakteri hücre duvarı

    • Dış görünümü “martı kanadı” şeklinde

    • Tek polar kamçı ile hareket eder

    • Mikroaerofilik ve kapnofilik özellikler taşır

    • C. jejuni, 42ºC'de daha iyi gelişir

    • Dışkı örneklerinin filtrasyonu; 0.45 µm'lik filtreler kullanılarak yapılır; zenginleştirme işlemi

Patogenez ve İmmünite

  • Virulans Faktörleri

    • Adezin, sitotoksik enzim ve enterotoksinin hastalıkta rolleri

    • Mide asidi ile etkileşim

    • C. jejuni; jejunum (ileum/kolon) mukozasında histolojik hasarlar oluşturur; mukoza yüzeyi ülserli, ödemli ve kanlı görünümde olur

    • Salgı epitelinde kript apseleri, lamina propriada nötrofil, eozinofil ve mononükleer hücre infiltrasyonu

Olası Virulans Faktörleri

  • Hücresel

    • Endotoksin, kamçı, adezinler, invazinler

    • C. fetus’un S yüzey proteini “mikrokapsül” oluşturur

  • Hücre Dışı

    • Enterotoksinler, sitopatik toksinler

Bağışıklık Sistemi İlgili Durumlar

  • C. jejuni, C. upsaliensis ile ilerleyici, simetrik güç kaybı; periferik sinir sisteminin otoimmün hastalığı olan Guillain Barre sendromu

    • 1:1000 oranında Campylobacter enfeksiyonu görülmektedir

    • C. jejuni serotip O:19 ile karşılaşılır

    • Antijenik çapraz reaksiyon; yüzey lipopolisakkaritleri ile periferik sinirlerin gangliozidleri arasında

    • Reaktif artrit: C. jejuni, C. coli ile 1.5:1000 enfeksiyonda bakteriyemi

Epidemiyoloji

  • Zoonoz özellikler taşır

  • Rezervuar hayvanlar

  • Kontamine olmuş yiyecek, süt ve su kaynakları (C. jejuni, C. coli)

  • C. upsaliensis, evcil köpeklerde bulunur

  • Fekal-oral bulaş mümkündür

  • Yıl boyunca görülebilir; ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde epidemik olarak artar

  • Enfeksiyonlar genellikle yenidoğan ve küçük çocuklar ile 20-40 yaş arası erişkinlerde görülür

  • C. jejuni ve C. fetus, primer enfeksiyonu yaşlı, immün yetmezlikli bireylerde de gözlemlenir

Klinik Belirtiler

  • İnkübasyon Süresi: 4-8 gün

  • C. jejuni, C. coli, C. upsaliensis enfeksiyonları; diare, ateş, karın ağrısı, akut enterit ile birlikte kanlı olabilir

  • Kolit, apendisiti taklit eden abdominal ağrı, bakteriyemi gözlemlenir

  • Guillain Barre sendromu ve reaktif artrit gibi komplikasyonlar oluşabilir

  • C. fetus; intravasküler enfeksiyonlar (bakteriyemi, septisemi, endokardit, septik tromboflebit) ve bağırsak dışı enfeksiyon (meningoensefalit, apse) oluşturabilir

  • Özellikle yaşlı ve immün yetmezlikli hastalarda kan kültürü pasajları önemlidir

Laboratuvar Tanı Yöntemleri

  • Dışkı Örneklerinin Saklanması: Buzdolabında saklanmalıdır

  • Rektal sürüntüler, Cary Blair besiyerine alınmalıdır

  • C. fetus için kan örneği alınmalıdır

  • Oksijenle temasın önlenmesi laboratuvar testlerinde önemlidir

Kültür Özellikleri

  • Mikroaerofilik; yüksek inkübasyon sıcaklığında (42°C) gelişir

  • C. jejuni, 42°C'de ürer; C. fetus bu sıcaklıkta üreme göstermez

  • Selektif besiyeri ihtiyacı vardır; besiyerinde bazı antibiyotikler C. upsaliensis’i inhibe edebilir

  • Üreme süresi yavaş olup 48-72 saat alır

  • Tipik morfoloji, oksidaz ve katalaz pozitifliği ile belirginleşir

  • IgM/IgG epidemiyolojik çalışmalar için kullanılır; C. fetus için kan kültürü pasajları kritik öneme sahiptir

Kültür İçin Ortamlar

  • %5 O2, %10 CO2 içeren ortamda 42ºC'de geliştirilir

  • Campylobacter Blood-Free Selective Agar (CCDA: Charcoal Cefoperazone Desoxycholate agar) ve Butzler agar kullanılır

  • Koloni görünümü tipiktir; Gram boyamada martı kanadı görünümünde lökositler büyük oranda yer alır

  • Hippurat hidrolizi (C. jejuni) ile tanımlanır

Türler ve Rezervuarları

  • C. jejuni: Genel rezervuarı kümes hayvanları, sığır ve koyun; hastalıkları gastroenterit, ekstraintestinal enfeksiyonlar ve Guillain Barre sendromu

  • C. coli: Domuz, kümes hayvanları, koyun ve kuşlar; gastroenterit ve ekstraintestinal enfeksiyonlar yapar

  • C. fetus: Sığır ve koyun; vasküler enfeksiyonlar (septisemi, septik tromboflebit, endokardit), meningoensefalit ve gastroenterit gözlemlenir

  • C. upsaliensis: Köpek ve kedi; gastroenterit ve ekstraintestinal enfeksiyonlar yapar

Helicobacter

  • Tanım ve Genel Bilgiler

    • 2005 Nobel Tıp Ödülü sahibi

    • 16 Haziran 1984 tarihli The Lancet'te yayınlanan bir makalede gastrit ve peptik ülserli hastalarda mide örneklerinde tanımlanan eğik basiller

    • Biopsi örnekleri alındı; spiral veya eğik bakteriler 58 hastadan elde edilmiştir

    • Bakteriler gram-negatif, flagellat, ve mikroaerofilik özellikler gösterir; Campylobacter cinsi ile ilişkili yeni bir tür olduğu düşünülmektedir

Tarihçe

  • 1975: Steer, mide mukozasında mukus tabaka altında bakterileri keşfetti

  • 1982: Warren ve Marshall, midedeki bir mikro organizmanın gastrite yol açtığı hipotezini öne sürdü

  • 1984: H. pylori enfeksiyonunun gastrik inflamasyon ile ilişkisi gösterildi

  • 1989: Helicobacter pylori adıyla tanımlandı

Epidemiyoloji

  • Doğal rezervuarı insan; fekal-oral ve oral-oral bulaş

  • Diş plakları potansiyel rezervuar olarak kabul edilebilir

  • Gelişmiş ülkelerde erişkinlerin yaklaşık %50'si; gelişmekte olan ülkelerde %70-80'i enfekte

  • Enfeksiyonun kazanımında çocukluk dönemi önemli; genellikle ilk 10 yaş civarında bulaşabilir

  • Gelişmiş ülkelerde enfeksiyon oranı %10 düşerken, az gelişmiş ülkelerde %55 oranındadır

  • Bir kez alındığında ve tedavi edilmezse ömür boyu devam edebilir

Morfoloji ve Boyama Özellikleri

  • Morfoloji

    • Gram negatif; dokuda spiral, kültürlerde basil veya kıvrık kaga benzer

    • Bir ucunda 4-6 adet kirpik bulunur

    • Mide mukusu gibi visköz ortamlarda oldukça hareketlidir

  • Boyama

    • Gram, karbol fuksin, akridin oranj, Giemsa, Hematoksilen-Eozin, Warthin-Starry gümüş boyaları ile boyanabilir

    • Mukus tabakasının altında ve epitel hücre yüzeyinde yer alabilir

Kültür Özellikleri

  • Mikroaerofilik özellik gösteren bakteriler, nemli, %5-10 O2 içeren CO2 ortamlarında 37ºC'de büyür

  • Kan ve serum içeren besiyerlerinde 4-7 günde 0.5 mm çaplı koloniler oluşturur; zenginleştirilmiş brain-heart infüzyon agar, Brucella agar, çikolata agar gibi ortamlar kullanılır

  • Antibiyotiklere Duyarlılık

    • %7 at kanlı agar, %1 İsovitale-X içermelidir

    • Vankomisin (3-6 mg/mL), Amfoterisin B (2-6 mg/mL), Trimetoprim (5-20 mg/mL), Kolistin (25000 U/mL), ve Sefsulodin (5 mg/mL) eklenmelidir

Biyokimyasal Özellikler

  • Katalaz pozitif

  • Oksidaz pozitif

  • Güçlü bir üreaz enzimi bulunur; bu özellik hızlı tanı için kullanılır

  • Proteaz ve fosfolipaz enzimleri mevcut; Hippurat hidrolizi ve nitrat redüksiyonu negatif

  • Karbonhidratları metabolize etmez

Virulans ve Patojenite Özellikleri

  • Doğal yaşam ortamı mide mukozasıdır; asit ortamdan mukus içinde korunur

  • Hücre duvarındaki lipopolisakkarit ve yüzeydeki pililerle epitele tutunur

  • “Patojenite adası” (hastalık yapıcı özellikleri belirleyen genlerin bulunduğu bölgeler) vardır

    • Katalaz: midede ve fagositler içinde yaşama

    • Üreaz: midede asitten korunma

    • Fosfolipaz: mukus sindirimi

    • Proteaz: mukus sindirimi

    • Vakuol yapıcı sitotoksin (VacA) ve CagA; sitotoksin oluşturma ve ülserle ilişki

    • Porinler: nötrofil ve mononükleer hücrelere çekerek reaktif bileşik ve IL salınımını arttırır

    • Isı şok proteinleri: otoimmünite ile ilişkilendirilir

Dirençlilik

  • Kültürde üremiş bakteriler oksijenle 45 dakikadan fazla temas ederse canlılığını kaybeder

  • Endoskopi sırasında kullanılan bazı kimyasal maddeler H. pylori için öldürücü olabilir

  • Lokal anestezik olan benzokain inhibisyona neden olabilir

H. pylori'nin Hastalık Yapma Mekanizması

  1. H. pylori mukus tabakasını geçerek epitel hücrelerine yapışır

  2. Üreaz ile amonyak üretir; böylece gastrik asidi nötralize eder

  3. Çoğalır, göç eder ve enfeksiyöz odak oluşturur

  4. Mukoza yıkımı inflamasyon ve mukozal hücre ölümüne yol açarak gastrik ülser oluşumunu sağlar

H. pylori ile İlişkili Hastalıklar

  • Akut gastrit

  • Kronik gastrit

  • Mide ülseri

  • Mide kanseri

  • Duodenum kanseri

  • MALT lenfoma; %90 H. pylori ile ilişkilidir

  • Duodenum ülseri olan hastaların %90’dan fazlası H. pylori ile enfekte olduğu gözlemlenir

Laboratuvar Tanı Yöntemleri

  • İnvaziv Tanı Yöntemleri

    • Endoskopik olarak mide biyopsisi alınmalıdır

    • Histopatolojik inceleme, dokudan Gram boyama, kültür ve üreaz testi yapılmalıdır

    • Moleküler testler; PCR ve FISH yöntemleri uygulanabilir

  • İnvazif Olmayan Tanı Yöntemleri

    • Üre nefes testi

    • Serolojik yöntemler, dışkıda H. pylori antijeni aranması

Endoskopik Örnek Alma Kuralları

  • Antibiyotik kullanımı örnek alımından 5-7 gün önce kesilmelidir

  • Hasta proton pompa inhibitörü almamış olmalıdır

  • Kullanılan aletlerde dezenfektan kalıntısı kalmamalıdır

  • Bakteri üzerine etki etmeyen anestezik kullanılmalıdır

  • En az iki biyopsi örneği alınmalıdır (yama tarzı tutulum olabileceği için)

Taşıma ve Analiz

  • Alınan doku örnekleri özel transport besiyeri ortamında (örneğin; %20 gliserol içeren Brucella broth) ağzı kapaklı tüpler içinde laboratuvara gönderilmelidir

  • Bu dokudan üreaz testi ve kültür yapılabilir; boyama için doku örneği iki lam arasında ezilmelidir

H. pylori’nin Görsel İncelemesi

  • Gram Boyama

    • Gastrik mukus smear örneğinden (duodenal ülserli bir hastadan) alınmıştır; birçok eğik H. pylori görülmektedir

    • Polimorfonükleer lökositlerin bazı bakterileri kuşattığı gözlemlenmiştir

Hızlı Tanı Testleri

  • CLO test; H. pylori’nin üreaz enzimini tespit eder

  • BORO testleri; H. pylori’nin tespitini sağlar

  • Bu testler hızlı sonuç verir ve enfeksiyonun varlığı hakkında bilgi sağlar

Sonuç

  • Laboratuvar tanı; kültür, histopatolojik inceleme ve moleküler testlerin kombinasyonu ile yapılabilir

  • H. pylori enfeksiyonu, bazı ciddi gastrik hastalıkların nedenidir ve etken tanımlandığında uygun tedavi gereklidir.