Historia

Królowie elekcyjni Polski

Po śmierci Zygmunta Augusta II, podczas bezkrólewia, sejm ogłosił termin wyborów, a szlachta zbierała się, aby wybrać nowego władcę. Wybrano Henryka Walezy, który uciekł do Francji przed koronacją. Pierwsze wolne elekcje miały miejsce w 1573 roku, gdzie uchwalono zasady wyborów, interrexem był arcybiskup gnieźnieński, a każdy szlachcic mógł uczestniczyć w wyborze króla. Uchwalono konfederację warszawską, zapewniającą wolność wyznania i zakaz wojen religijnych.

Henryk Walezy i jego rządy (1573-1574)

Henryk podpisał Pacta conventa zawierające obietnice przedwyborcze oraz Artykuły Henrykowskie, wprowadzające zasady dotyczące władzy królewskiej, m.in. że tron nie jest dziedziczny oraz że wojna musi być uzgodniona z sejmem. Po roku uciekł z Polski, chcąc przejąć tron francuski.

Stefan Batory (1576-1586)

Drugi król elekcyjny, wybrany w podwójnej elekcji. Zgodził się na małżeństwo z Anną Jagiellonką. Podczas jego rządów przeprowadzono reformy oraz toczyły się wojny z Gdańskiem i Rosją. W 1582 roku doprowadził do pokoju w Jamie Zapolskim, zachowując większość Inflant dla Polski.

Zygmunt III Waza (1587-1632)

Syn króla szwedzkiego, prowadził wojny z Szwecją, Turcją i Rosją, co osłabiło kraj. Przeniósł stolicę do Warszawy. W czasie jego rządów miały miejsce wojny elekcyjne oraz konflikty ze Szwecją (1600-1629) o Inflanty, zakończone pokojem w Mitawie.

Konflikty z Rosją

Wojna z Rosją w latach 1609-1612 zakończona zdobyciem Moskwy przez Polaków, jednak kończył się to powstaniem antypolskim i koronacją Michała Romanowa.

Konflikty z Turcją

Zaczęły się od najazdów kozaków, a największymi bitwami były bitwa pod Cecorą w 1620 roku i bitwa pod Chocimiem w 1621 roku.

Powstanie Chmielnickiego (1648-1658)

Chmielnicki prowadził powstanie kozaków z przyczyn żądania przywilejów i autonomii. Po wielu bitwach, powstanie zakończyło się Ugodą w Perejasławiu, uznającą zwierzchnictwo Rosji.

Potop Szwedzki (1655-1660)

Najazd Szwedów zakończony klęską, wojny z Rosją i kryzys polityczny. Układ Świecki z 1660 roku kończył wojnę, ale Polska poniosła ogromne straty. Wprowadzono liberum veto, co stało się szkodliwe dla władzy.