OSMANLI DEVLETİ'NDE ORDU, HUKUK VE TOPRAK SİSTEMİ

1. Osmanlı Devleti'nde Ordu

a) Beylikten Devlete Osmanlının İlk Askeri Teşkilatları
  • Osmanlı Beyliği, askerî teşkilatlanmadaki başarıyla hızlı büyüdü.
  • Askerî yapı, Türkiye Selçuklu, İlhanlı ve Memlük ordularıyla benzerlik gösterir.
  • Osman Bey, aşiret kuvvetleri ile gaza anlayışıyla hareket etti.
  • İlk düzenli birlikler, Orhan Bey döneminde kuruldu (Yaya, Müsellem, Azaplar).
b) Osmanlı Eyalet Ordusu ve Timar Sistemi
  1. Eyalet Ordusu: Timarlı sipahiler, azaplar, akıncılar.
  2. Timar Sistemi: Selçuklular ve Memlüklere dayalı toprak ve vergi sistemi.
    • Dirlik, has, zeamet, timar olarak kategorilere ayrılır.
    • Vergi gelirleri devlete, ayrıca askerlere hizmet için arazi tahsis edilir.

2. Osmanlı Devleti'nde Toprak Sistemi

  • Miri Arazi: Devlete ait, işleme hakkı kişilere.
  • Mülk Arazi: Tam tasarruf hakkı şahıslara.
  • Vakıf Arazi: Hayır işlerinde kullanılan topraklar.
  • Dirlik, mukataa ve diğer türler devlet ve hizmet bedeli karşılığı arazilerdir.

3. Osmanlı Devleti'nde Hukuk Sistemi

  • Hukuk, şeri (dini) ve örfi (adı) olmak üzere ikiye ayrılır.
  • Kazasker, yargı yetkisine sahiptir ve kadıların tayininden sorumludur.
  • Kadılar, yargılama ve idari yönetim yaparlar.

OSMANLI DEVLETİ'NİN İSKÂN VE İSTİMALET POLİTİKASI

1. İskân Politikası

  • Yerleşik veya konargöçer halkın yerleştirilmesi.
  • Fethedilen bölgelerde Türk ve İslamlaştırma hedeflenir.
  • İlk uygulama, Orhan Bey döneminde Gelibolu'da yapılmıştır.
  • Faydaları: Türkçe isimlendirme, üretim artırma, güvenlik sağlama.

2. İstimalet Politikası

  • Adalet ve hoşgörü temellidir.
  • Farklı inançlara saygı gösterilir, gayrimüslimlerin güvenliği sağlanır.
  • Orta Çağ feodalizminin etkilerini azaltmaya çalışır.

3. Osmanlının İskân ve İstimalet Politikasını Destekleyen Uygulamalar

  • Fetih siyaseti, Ahiler ve Gazilerin çalışmaları etkili olmuştur.
  • Vakıflar, yerlerdeki imar ve bayındırlık faaliyetlerine katkı sağlar.

OSMANLI DEVLETİ'NİN İLİM VE İRFAN GELENEĞİ

1. Temel Kavramlar

  • Vakf: Hayri ve toplumsal hizmetler; Medrese: Yükseköğrenim; Müderris: Eğitimci.

2. Osmanlı Devleti'nde Şehirleşme ve Şehir Kültürü

  • Osmanlı şehirleri pazar olan yerlerdir, fethedilen yerler imar edilir.
  • Camiler, külliyeler şehrin kimliğini oluşturur.

3. Vakıf Kültürü

  • Vakıflar sosyal hizmetlerin yürütülmesinde önemli rol oynar.

4. İlim ve İrfan Geleneğinde Eğitim

  • Anadolu'daki ilmî faaliyetler medreseler ve tekkelerde yapılır.
  • Medreseler, Selçuklu mirasıdır. İlk medrese Orhaniye'dir.

5. İlim ve İrfan Geleneğinin Önderleri

  • Şeyh Edebali: Osman Gazi’nin rüya yorumcusu.
  • Davud-i Kayseri: İznik Medresesi'nin ilk müderrisi.