geography exam 1
Beşeri ortamlar Yani insan yapımı insanı değer insanın şekillendirdiği ortama denir insan ile etkileşim halindedir
Doğal ortamlar insan ele değmemiş tamamen doğal var olmuş olan ortamlara denir
Fiziki coğrafya
Jeomorfoloji yer şekilleri birimi yer şekilleri ve dağılımlarını inceler
Klimatoloji iklim bilimidir atmosfer hava olayları hava sistemleri iklim tipleri ve dağılışlarını inceler
Hidrocoğrafya Su kaynaklarını inceler akıntıda da akarsu ve göller gibi
Hep biyocoğrafya biyosferdeki bitki ve hayvanları ve etkileşimlerini inceler
Ve toprak coğrafyası yeryüzündeki toprakların oluşumlarını inceler
Beşeri coğrafya
Nüfus coğrafyası nüfusun dağılışını ve değişimini inceler yerleşme coğrafyası yerleşmelerin gelişimini bunları etkileyen faktörleri ve mesken tiplemelerini inceler
Siyasi coğrafya siyasi faaliyetlerin ortama bağlı gözlenen değişikliklerini inceler analiz eder
Kültürel coğrafya toplumların arasındaki kültürel dil din yemek mimarisi gibi özelliklerini inceler
Sosyal coğrafya sosyal kimliklere eşitsizliklerin mekansal perspektiften inceler
Ekonomik coğrafya Sanayi Ticaret Tarım Hayvancılık Turizm ormancılık gibi ekonomik faaliyetleri coğrafya koşulları ilişkilendirerek yorumlar
Doğal sistemler
Atmosfer (hava küre)
Litosfer (taş küre)
Hidrosfer (su küre)
Biyosfer (canlı küre)
Kriyosfer (buzul küre)
Niçin coğrafya öğrenmeliyiz?
Coğrafya bilgisinde sahip insanlar doğal ve beşeri unsurların ortak etkileşimini görebilir ve daha çıkarabilirler.
Tarih boyunca coğrafya ve bilgisine sahip olan doğal kaynakları daha iyi yönettikleri ve daha güçlü devletler kurduğu görülmüştür.
Haritanın kullanım amaçları:
Temel işlevi bir bölgenin Beşeri ve Fiziki unsurları hakkında harita okuyucularına bilgi vermektir. Aslında günlük hayatımızda harita çok kullanıyoruz harita çok kullanıyoruz, GPS sistemlerinde bir yere giderken, dönerken kaybolmamak için kullanılır.
Haritanın yararları:
1. Yurt savunması ve güvenlik sağlar
2. Sınır anlaşmazlıklarını çözer
3. Taşınmaz mallar ve güvence altına alınır
4. Çevre düzenlemesi
5. Baraj yerlerini seçilmesi
6. Iklim harita yapımı
7. Maden harita yapımı
8. Turizm haritası yapılması
9. Toprak reformu
Haritanın unsurları:
- ölçek
- Coğrafi koordinatlar
- lejant
- yön okları
Paraleller:
Hayali yatay çizgilerdir, en büyük paralel ekvatordur, 180 tane vardır, sonuncusu artık bir nokta halindedir, paraleller arası 111 kilometredir.
Meridyenler:
Başlangıç Greenwich kabul edilir, 180 Doğu, 180 Batı toplam 360 tane vardır, araları 4 dakikadır, yarım dairelerdir, karşı meridyenine anti meridyen denir.
Projeksiyon yöntemleri:
Silindir projeksiyon: Ekvatora yakın kısımlara doğru yansıtır
Konik projeksiyon: Orta kuşak ülkelerin doğru gösterir
Düzlem projeksiyon: En düzgün kutupları gösterir
Boylam: 2 meridyen arası fazla detay verebilmek için kullanılan birimdir
Enlem: 2 paralel arası daha fazla Detay verilebilmek için kullanılan birimdir
Epidemiyoloji nedir: Var olan hastalıkların salgını vesairelerin haritaları çıkartılır analiz yapılır Böylece su kaynakları tespit edelim pis Su kaynaklarını bulunur iyileştirilmesi sağlanır
Özel harita:
Amacı: Belirli bir konuyu ya da temayı gösterebilmek.
Örneğin: Bir ülkenin nüfus dağılımı gösterilir.
Renkler ve semboller kullanılarak bir konuya odaklanılır.
Matematik harita:
Amacı: Konumları doğru oran ve açıları ile gösterir.
Örneğin: Dünya ve kıta haritası, enlem boylam haritaları.
Verilerin matematiksel olarak doğru gösterilmesidir doğru ölçek ve açı ve boyutlarla.
Türkiye'nin konumu:
Türkiye'nin matematik konumu:
- 36, 42 meridyenlerinde yer alır
- 26, 45 paralellerinde yer alır
Türkiye bir orta kuşak ülkesidir:
Yani dört mevsim belirgin yaşanır, ılıman iklimler görülür ve güneş ışınları hiçbir zaman dik açı ile inmez.
Türkiye bir Kuzey yarım küre ülkesidir:
Güneşi kuzeyi yıl boyunca daha fazla Güneş görür ve Akdeniz Karadeniz'den daha tuzludur.
Türkiye'nin doğuda bulunması:
Artı 2 ve +3 saat dilimleri üzerinde yer alır, en doğrusu ve en batısı arasında 76 dakika zaman farkı vardır (iğdır ve Çanakkale).
Türkiye'nin özel konumu:
- 3 tarafı denize çevrilidir
- avantajlıdır; yeraltı ve yerüstü zenginlikleri çoktur
- 3 katının birbirine en yaklaştığı noktadır
- uluslararası prestijlidir yani laiktir
- çok farklı yer şekillerine sahiptir
- aynı anda dört mevsim yaşanabilir (i̇stanbul yağmurluyken, Erzurum Karlı ve Antalya'da insanlar denize giriyor olabilir, fakat bu matematik konum sonucudur)
- uluslararası kuruluşların üyesidir