BIOCHEMIA KRWI

ERYTROCYTY/KRWINKI CZERWONE

3,5-5 mln na 1 mikrolitr krwi - u kobiet

4,2-5,4 mln na 1 mikrolitr krwi - u mężczyzn

krążą przez 30 - 120 dni, potem ulegają degradacji, głównie w śledzionie ( ale też w wątrobie i węzłach chłonnych )

Dyskowaty kształt mają po utracie jądra komórkowego. Przez to są elastyczne, sprawne, uginają się w drobnych naczyniach krwionośnych

niedojrzałe erytrocyty = retikulocyty

- posiadają jądro

- posiadają wszystkie organella typowe dla komórek zwierzęcych

dojrzałe erytrocyty

- pozbawione jądra komórkowego

- nie mają aparatu golgiego

- nie mają centrioli

kluczowym składnikiem erytrocytów jest HEMOGLOBINA

Przechodzenie cząsteczek wody przez błonę plazmatyczną ( błonę półprzepuszczalną ) = osmoza ( rodzaj dyfuzji )

Woda przemieszcza się zawsze w kierunku gdzie jest jej mniej, aby wyrównać stężenie substancji po obu stronach błony

HEMOLIZA:

czerwone krwinki znajdują sie w osoczu i dzięki temu że mają to samo ciśnienie osmotyczne jak osocze, nie zmieniają swojej wielkości ani kształtu

Erytrocyty po pobraniu krwi, po wsadzeniu do roztworu soli o stężeniu 0.9% NaCl, dzieje się to samo co w osoczu.

Jeśli wrzucimy erytrocyty do czystej wody lub roztworu o niskim stężeniu holi ( ROZTWÓR HIPOTONICZNY ) - spowoduje to hemolizę i ich rozpad

Jeśli wrzucimy erytrocyty do roztworu o wysokim stężeniu 2-3% NaCl ( ROZTWÓR HIPERTONICZNY ) - krwinki skurczą się, przyjmą kształt pomarszczony

HEMOLIZA IN VITRO:

zachodzi głównie na skutek nierpawidłowego pobrania lub przygotowania próbki

HEMOLIZA IN VIVO

- choroby wrodzone

- zakażenie bakteryjne

- zakażenie pasożytnicze

- kontakt z toksynami lub chemikaliami

HEMOGLOBINA:

Jest to białko złożone - zaliczane do hemoporfiryn

Zadanie - przenoszenie tlenu i dostarczanie go do tkanek ( 1 gram - 1,34 ml tlenu )

Transport CO2 z tkanek do płuc ( struktura czwartorzędowa )

Hemoglobina jest heterotetramerem

Każdy łańcuch globny związany jest z hemem który ma żelazo dwuwartościowe (Fe2+ )

Prawidłowy poziom hemoglobiny u dorosłych:

12-16 g/100 ml - u kobiet

14-18 g/100 ml - u mężczyzn

FORMY HEMOGLOBINY

1) OKSYHEMOGLOBINA - hemoglobina utlenowana ( nietrwałe wiązanie tlenu potrzebne do transportowania. Żelazo nie zmienia stopnia utlenienia )

2) METHEMOGLOBINA - hemoglobina utleniona dochodzi do zmiany stopnia utlenienia żelaza w hemie ( z Fe2+ do Fe3+ ) = utrata zdolności przenoszenia tlenu.

3) KARBOKSYHEMOGLOBINA - hemoglobina + CO, z tlenkiem węgla łączy się 150 x szybciej niż z tlenem. Połączenie 1000 razy SILNIEJSZE niż oksyhemoglobina ( duże ryzyko śmiertelnego zatrucia tlenkiem węgla jeśli znajdzie się we wdychany powietrzu )

GŁÓWNE PARAMETRY OZNACZANE W OSOCZU

lipidogram - cholesterol

enzymy markerowe - najczęściej transaminazy

składniki niskocząsteczkowe - glukoza, kreatynina

markery krzepliwośvi krwi - czay krzepnięcia

hormony - np. tyyroksyna

przeciwciała

elektrolity - sód, potas, chlorki

KREATYNA, FOSFOKREATYNA, KREATYNINA

KREATYNA - ważny element metabolizmu energetycznego mięśni. ( 98% całkowitej zawartości kreatyny w organizmie człowieka. )

FOSFOKREATYNA - związek powstający w wyniku fosforylacji kreatyny. Przekazuje resztę -P na ADP, z wytworzeniek ATP

KREATYNINA - to bezwodnik kreatyny ( w krwii i moczu ). Prócz mocznika keatynina jest drugim głównym związkiem azotowym wydalanym przez nerki.

KREATYNA I KREATYNINA WE KRWI

Kreatyna:

- prawie cała pula znajduje się w elementach morfotycznych

- osocze/surowica ( 1-1,5 mg/100ml )

- krew pełna ( 3-5 mg/100 ml )

Kreatynina:

- zarówno w komórkach krwi jak i w osoczu

- oznaczenie poziomu można przeprowadzać we krwi pełnej, osoczu czy surowicy

- osocze/suroowica ( < 1,2 mg/100 ml )

- pełna krew ( <1,5 mg/100 ml )

DIAGNOSTYCZNE ZASTOSOWANIE OZNACZEŃ KREATYNINY:

- w celu oceny funkcji nerek w chorobach układu moczowego itp ( duże ryzyko uszkodzenia nerek )

- po narażeniu na toksyny, w trakcie przyjmowania leków.

- przed badaniami wymagającymi podania dożylnego kontrastu

- do monitorowania przeszczepionego narządu ( przeszzep nerek )