İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM: Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerinde iş ekipmanlarının kullanımıyla ilgili sağlık ve güvenlik yönünden uyulması gerekli asgari şartları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren tüm işyerlerini kapsar.
(2) (Ek:RG-18/2/2022-31754) Bu Yönetmelik uygulanmaz:
a) Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması (ADR), Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID) ve benzer sözleşmeler.
b) Nükleer Tesislerin ve Nükleer Maddelerin Emniyetine İlişkin Yönetmelik kapsamındaki nükleer tesislerde bulunan iş ekipmanları.
Dayanak
MADDE 3 – (Değişik:RG-18/2/2022-31754) Bu Yönetmelik; 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 ve 31 inci maddeleri ile belirli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Avrupa Birliği Mevzuatına Uyumu
MADDE 3/A – (Ek:RG-18/2/2022-31754) Bu Yönetmelik, 16/9/2009 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (Değişik:RG-18/2/2022-31754) Bu Yönetmelikte geçen tanımlar:
a) Akredite muayene kuruluşu: Türk Akreditasyon Kurumundan (TÜRKAK) TS EN ISO/IEC 17020’ye göre akredite olan kuruluş.
b) Azami basınç: Ekipmanın etiketinde yer verdiği en yüksek çalışma basınç değeri.
c) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
ç) Bakım: İş ekipmanında yapılan revizyon, tamir, ayar, arıza giderme, temizlik vb. işlemler.
d) EKİPNET: İş ekipmanının elektronik kayıt ve bildirimini sağlayan e-Devlet kapısı üzerinden çalışan program.
e) Gözle muayene: Herhangi bir alet veya cihaz kullanılmadan yapılan basit gözlemlerle kusurların tespit edilmesi.
f) İş ekipmanı: İşin yapılmasında kullanılan makine, alet, cihaz vb. şeyler.
g) İş ekipmanının kullanımı: Ekipmanın çalıştırılması, durdurulması, taşınması, tamiri, bakımı vb. faaliyetleri.
ğ) İşletme basıncı: Azami basınçtan daha düşük maksimum basınç değeri.
h) İşletme kapasitesi: Ekipmanın kullanıldığı maksimum yük değeri.
İKİNCİ BÖLÜM: İşverenlerin Yükümlülükleri
Genel Yükümlülükler
MADDE 5 – (1) İşveren, kullanılacak iş ekipmanının işe uygun olmasını ve çalışanlara zarar vermemesi için gerekli tedbirleri almak zorundadır.
(2) İşveren, iş ekipmanını seçerken:
a) Çalışma şartlarını ve tehlikeleri göz önünde bulundurarak seçim yapar.
b) Çalışanların sağlık ve güvenliği açısından tehlike oluşturmuyorsa riskleri kabul edilebilir seviyeye indirmek için önlemler alır.(3) İş ekipmanın geçici süreyle veya kiralanarak kullanılmasının genel yükümlülükleri etkilemeyecektir.
İş Ekipmanı ile İlgili Kurallar
MADDE 6 – (1) İşyerlerinde kullanılan iş ekipmanlarıyla ilgili:
a) İş ekipmanının asgari gereklere uygun olmasını sağlar.
b) İşverence gerekli bakım ve periyodik kontroller yapılmalıdır.
Önemli Bakım ve Onarım
MADDE 6/A – (Ek:RG-18/2/2022-31754) Aşağıdakiler önemli bakım ve onarım kapsamında değerlendirilir:
a) Kaldırma ekipmanı ve basınçlı ekipmanlarda yapılan onarımlar.
b) Elektrik tesisatlarında yapılan ana kolon değişiklikleri.
c) Diğer tesisatlarda her türlü proje değişikliği.
İş Ekipmanının Periyodik Kontrolü
MADDE 7 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-18/2/2022-31754)
İş ekipmanının periyodik kontrolü ile ilgili hususlar:
a) Ekipmanın güvenliğinin kurulma şartlarını göz önünde bulundurarak periyodik kontrolü yapılmalıdır.
b) Tehlike yaratan iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri yapılmalıdır.
c) Kontrol sonuçları ıslak imzalı olarak kayıt altına alınmalı ve saklanmalıdır.
Patlayıcı Ortamda Kullanılan İş Ekipmanları
MADDE 7/A – (Ek:RG-18/2/2022-31754) Patlayıcı ortamda kullanılan iş ekipmanlarının periyodik kontrolü:
(1) Periyodik kontrol muayene ve testlerin yanı sıra uygunluk kontrolünü de kapsar.
Özel Risk Taşımayan İş Ekipmanları
MADDE 8 – (1) Çalışanların sağlık ve güvenliği için özel risk taşıyan iş ekipmanlarının kullanımı:
a) Bu ekipmanlar sadece görevlendirilen kişilerce kullanılmalıdır.
İş Sağlığı ve Ergonomi
MADDE 9 – (1) Çalışanların duruş pozisyonları ve çalışma şekilleri işveren tarafından dikkate alınmalıdır.
Çalışanların Bilgilendirilmesi
MADDE 10 – (1) İşveren, çalışanları kullandıkları iş ekipmanı ve bu ekipmanların kullanımına ilişkin bilgilendirmekle yükümlüdür.
Bilgiler ve yazılı talimatlar kullanıma uygun olarak hazırlanmalıdır.
Çalışanların Eğitimi
MADDE 11 – (Değişik:RG-18/2/2022-31754) Çalışanlara, iş ekipmanını kullanmadan önce eğitim verilmelidir.
Çalışanların Görüşlerinin Alınması
MADDE 12 – (1) İşveren, bu Yönetmelikle ilgili çalışanların görüşlerini almalıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: Periyodik Kontrollere İlişkin Hususlar
Periyodik Kontrolleri Yapmaya Yetkili Kişilerin Bildirimi
MADDE 13 – (Değişik:RG-18/2/2022-31754) Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler:
(1) EKİPNET üzerinden kayıt yaparak bilgilerini Bakanlığa bildirir.
(2) Yanlış bilgi veren kişiler kaydı askıya alınır.
İş Ekipmanlarının Kayıt Altına Alınması
MADDE 13/A – (Ek:RG-18/2/2022-31754) İş ekipmanlarının kayıt altına alınması ve takip edilmesi Bakanlık tarafından yürütülür.
Akreditasyon, Yetkilendirme ve Eğitim
MADDE 14 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-18/2/2022-31754) Periyodik kontrol yapacak muayene kuruluşlarına akreditasyon ve eğitim zorunluluğu getirilmektedir.
Genel Kurallar ve Denetim
MADDE 14/A – (Ek:RG-18/2/2022-31754) Periyodik kontrollerin yeterliliği konusunda belirli şartlar sağlanmalıdır.
Muayene Kuruluşları
MADDE 14/B – (Ek:RG-18/2/2022-31754) Bakanlık, periyodik kontrol raporları için norm ve belgeleri hazırlama yetkisine sahiptir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
MADDE 15 – (1) 11/2/2004 tarihli ve 25370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Teknik Komiteler ve Alt Komiteler
EK MADDE 1 – (Ek:RG-18/2/2022-31754) Bakanlık, iş ekipmanlarının güvenli kullanımı ile ilgili çalışmalarda teknik komiteler kurabilir.
Geçici Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 – Daha önce düzenlenmiş periyodik kontrol raporları geçerli olmaya devam edecektir.
GEÇİCİ MADDE 2 – Geçici kayıt numarası uygulaması yapılacaktır.