Thema 1 - Hoe maak je keuzes
1 - Soorten keuzes
Dagelijkse keuzes zijn keuzes die niet zo’n grote invloed hebben op ons leven
Soorten dagelijkse keuzes:
routinekeuzes: keuzes die we automatisch maken omdat deze elke dag terugkomen
impulsieve keuzes: spontane beslissingen die zich op het moment zelf voordoen
geplande keuzes: keuzes die we op voorhand gemaakt hebben en vaak wat voorbereiding verwachten
Levenskeuzes zijn beslissingen die een grote impact hebben op je toekomst en verschillende aspecten van je leven. Vragen vaak om diepere reflectie en overweging.
Soorten levenskeuzes:
Studie- en carrièrekeuzes
Relaties en gezin
woonplaats
gezondheid en levensstijl
waarden en overtuigingen
Onvrijwillige/gedwongen keuzes: keuzes waar je zelf niet kunt kiezen, deze situaties ontstaan wanneer externe factoren of omstandigheden zodanig bepalen wat er gebeurt dat je geen daadwerkelijke invloed of controle hebt over de uitkomst.
Keuzes waar je eigenlijk het gevoel had dat je niet echt kon kiezen
familiale of sociale druk
verantwoordelijkheden en plichtsbesef
gezondheidsbeperkingen
juridische en reglementaire beperkingen
2 - Hoe maak je keuzes
Keuzestijlen:
Logisch-rationeel
emotioneel
impulsief
uitstellend
eigenzinnig
meegaand
intuïtief
Satisficer: iemand die een keuze maakt zodra hij iets goed genoeg vindt
Kenmerken
streeft niet allerbeste keuze maar bevredigende keuze
besteedt minder tijd aan vergelijken en onderzoeken
meestal tevreden , weinig spijt
minder keuzestress
Maximizer: probeert altijd de beste mogelijke keuze te maken, ze nemen de tijd om alle opties te vergelijken, analyseren
best mogelijke optie vinden
besteedt veel tijd aan onderzoeken en vergelijken
twijfelt langer, vaak keuzestress
kan achteraf spijt hebben omdat er een betere optie was
de kunst is om te weten wanneer het loont om te maximaliseren en wanneer ‘goed genoeg’ goed genoeg is.
Soorten wegwijzers, beïnvloeden ook bij het maken van keuzes
Interne wegwijzers:
persoonlijkheid
karakter, hoe zit ik in elkaar? door bepaalde eigenschappen ga je keuzes maken die passen bij je karakter
emoties
gevoel dat we krijgen bij een keuze bepaalt wat je kiest
ervaringen
ervaringen zorgen voor goeie keuzes maken
behoeften
basis behoeften ( eten drinken , overleven ) en persoonlijke behoeften, je gaat keuzes maken door de nood aan basisbehoeften
waarden
zijn overtuigingen of idealen die je belangrijk vindt en die richting geven aan je keuzes
Externe wegwijzers:
opvoeding en gezin
bepaalde verwachtingen van ouders, keuzes maken om de verwachtingen te voldoen, of ouders kunnen waarden geven aan jouw die zij belangrijk vinden.
vrienden en leeftijdsgenoten
2 manieren: steun krijgen, of oordeel krijgen
maatschappij , sociale normen
wat is er normaal? wat doet de meerderheid?, sociale normen worden gebaseerd op het ‘normale’, minst ‘miserie’
regels en wetten
wetten proberen ons te sturen in de keuzes te maken, hoe erger de gevolgen hoe minder geneigd
religie en levensbeschouwing
dit zijn extern opgelegde waarden, geven bepaalde waarden mee , zijn deze belangrijk voor jou? dan zijn deze waarden ook intern!