Służby Bezpieczeństwa
Służby specjalne Służby bezpieczeństwa (sb):
1. Służba bezpieczeństwa w okresie prl: - SB została powołana 28 listopada 1956 r. Na bazie zlikwidowanego urzędu bezpieczeństwa Ministerstwa bezpieczeństwa publicznego (MBP). SB włączono do MSW. PZPR służbę bezpieczeństwa oraz MO nazywała bezpieką inaczej aparatem bezpieczeństwa lub zbrojnym ramieniem partii. Działalność SB była podporządkowana partii, a działalność PZPR była podporządkowana interesom ZSRR. SB była narzędziem do prowadzenia działań przez PZPR. SB - wyspecjalizowany organ państwowy, którego głównym zadaniem była ochrona władzy, przed działalnością osób i grup skierowaną przeciwko ustrojowi PRL i jej interesom politycznym, gospodarczym i społecznym.
Zadnia sb:
Dbanie o interesy socjalistycznego państwa
Ochrona osobista władz partyjnych i państwowych
Informowanie kierownictwa partii i państwa o sytuacji wewnętrznej w kraju i zagrożeniach za granicą.
Służby nadzorował specjalnie oddelegowany do tego sekretarz KC Moczar, Kania, Babcikowski, Milewski Struktura służby bezpieczeństwa: - SB była podzielona na departamenty:
departament 1 zajmował się wywiadem; odgrywał też rolę policji politycznej poza granicami polski.
Departament 2 Kontrwywiad miał chronić interesy PRL na terenie kraju, zagrożone przez obce służby. Np. Monitorował zachodnie placówki dyplomatyczne, inwigilował środowiska dziennikarskie
Departament 3 zajmował się zwalczaniem opozycji czy w ich optyce „dywersji ideologicznej”. Inwigilacja osób aktywnych politycznie, gospodarczo, intelektualistów, monitoring wymiany narodowych, mniejszości. - 76 R. Strajki w ursusie, Radomiu. Po tych wydarzeniach powstaje komitet obrony robotników (KOR); walka o prawa człowieka i wolności obywatelskie, Z czasem sformowano hasła; reform.
Departament 4 zajmował się inwigilacją kościoła katolickiego, oraz innych związków wyznaniowych, określano jego działanie jako przeciwdziałanie, wrogiej ideologicznie, szkodliwej politycznie i społecznie działalności, kleru katolickiego.
Praca operacyjna SB. 1. Była prowadzone przez wyznaczony do tego Apart bezpieczeństwa, w sposób tajny poza procesem prawnym i administracyjnym. Z wykorzystaniem metod, środkow i form polegających, na zdobywaniu informacji i ich wykorzystywaniu do rozpoznawania i zwalczania działalności, niekorzystnej dla PRL-u.
A) informacja operacyjna to donos ustny albo pisemny; dostarczony przez osobowe źródło informacji. Następnie taka informacja była typologizowana jako; użyteczne, bezużyteczna, historyczna, wpółczesna, wyczerpująca, cząstkowa, oraz odnotowywana w raportach, które stanowiły podstawę do podejmowania decyzji.
B) tajny współpracownik - to taki, który świadomie, w sposób systematyczny, informuje służbę bezpieczeństwa, o działaniach mających na celu ochronę państwa, w praktyce ochronę przedstawicieli państwa PRL. - Werbunek to inaczej pozyskanie tajnego współpracownika; zachęcanie go do podjęcia współpracy. Zachęta może być finansowa, awansu, wsparcia lub szantaż. Metody pracy operacyjnej służby bezpieczeństwa - to zespół czynności lub przedsięwzięć operacyjnych stosowanych celowo, planowo i konsekwentnie w określonej wzajemnej relacji nadające się do wielokrotnego powtórzenia, zmierzający do realizacji zakładanych celów i zadań
Metody play operacyjnej
1. Analiza operacyjne: -Analiza myślowa - rozczłonkowanie określonej pracy operacyjnej na elementy odpowiednie ich zestawienie, usystematyzowanie, skonfrontowanie i ocena. Analiza może przybrać formę jakościowa czyli wyróżnienie części składowych danego zjawiska i identyfikacje zależności między nimi. Analizę historyczną czyli uchwycenie dynamiki zmian, analizę ekonomiczną związaną z obsługą kosztów pracy operacyjnej, statystyczną polegającą na badaniu ilościowym, socjologiczna pomagającą uchwycić związki interpersonalne; psychologiczną pomagającą uchwycić elementy osobowościowe, przyczynową, ustalenia związków danych zjawisk.
2. Sprawdzenie operacyjne - służyło potwierdzeniu prawdziwości uzyskanych informacji w faktach, zjawiskach i osobach, które mogły być obiektem zainteresowania służby bezpieczeństwa, prowadzono inwigilację operacyjną czyli stałe kontrolowanie zachowania osób, które mogły podjąć działalność antysystemową metody manipulacyjne miały na celu wprowadzenie zamętu, skłócenia dezintegrację przeciwnika inspiracja operacyjna miała polegać na manipulowaniu obiektu pracy operacyjnej aby natchnąć go działaniem zamierzonym przez manipulanta.
3. Dezinformacja operacyjna - świadome wprowadzanie w błąd lub chęć zafałszowania informacji, mającej doprowadzić do destabilizacji podmiotu poddanego operacji
4. Dezintegracja operacyjna - czyli działania operacyjne mające na celu osłabienie i rozbicie solidarności grupy prowadzącej szkodliwą dla państwa działalność
5. Rozmowy operacyjne - były formą uzyskania informacji oraz zadarniowania danego podmiotu dzieliły się na rozmowy sonadazowe czyli wstępne zdobycie informacji, … rozmowy poznawcze umożliwiające poszerzenie wody, rozmowy uświadamiające (wychowawcze) rozmowy informacyjne w celu przedstawienia strategii działań państwowych. Propagandowe mające na celu wywarcie ideowego wpływu na daną osobę, ostrzegawcze, inspiracyjne, dezinformacyjne, pozyskaniowe zogniskowane na chęć pozyskania tajnego współpracownika. Przesłuchania mają sformalizowany charakter, mają na określony cel; są ewidencjonowanie, mają na cel postawienie zarzutów osobie przysłuchiwanej.
6. Gra operacyjna polegała ona na nawiązaniu przez służbę bezpieczeństwa; kontaktu z przeciwnikiem w celu wywarcia wpływu na podejmowane przez niego decyzje. Jednostronna gra polegała na tym, że przeciwnik nie wie o tej grze.
7. Rozpracowanie operacyjne - jest to zastosowanie … w wobec osoby lub grupy osób, której cele jest rozpoznanie form metod zakresu i kierunku prowadzonych działań. Internowanie - zatrzymanie bez wyroku sądowego OZI - osobowe zródło informacji
Formy pracy operacyjnej służby bezpieczeństwa w latach 80.
1. Sprawa operacyjnego sprawdzenia - polegała na działaniu służby bezpieczeństwa, na informacjach od OZI, które polegały na sprawdzeniu czy dane działanie powoduje zagrożenie dla państwa.
2. Sprawa operacyjnego rozpracowania - wszywaną ją wówczas gdy funkcjonariusze SB posiadali sprawdzone informacje, że dana osoba lub grupa przygotuje albo prowadzi działalność antysystemową. Jej celem było rozpoznanie rodzaju sposobów narzędzi i zakresu działań oraz wykrycie i udokumentowanie działalności antysystemowej. Wymagała organizacji sieci agenturalnej czyli werbunku tajnego współpracownika działającego w rozpracowywanym środowisku, oraz pozyskiwania tzw. OZI. Wprowadzenie tajnego współpracownika nastąpiło wówczas kiedy werbunek TW. ze środowiska rozpracowanego nie był możliwy.
3. Kwestionariusz ewidencyjny wprowadzono przeciwko danej osobie, która ze względu na swoją podstawę powinna być szczegółowo rozpracowywana. Jest sposobem na monitorowanie życie i zapobieżenie aktywizacji danej osoby.
4. Sprawy obiektowej - wszczynano nie przeciwko osobom, ale w celu kontrolowania instytucji, organizacji, zakładów pracy. Miały charakter profilaktyczny i pod szczególną obserwacją znajdowały się: wybrane palcówki naukowe, sympozja, kongresy, konferencje, struktury kościelne i związki wyznaniowe, mniejszości narodowe, placówki dyplomatyczne