Cathetan Rinci: Unifikasi Jerman lan Diplomasi Bismarck

Gerakan Unifikasi déning Kaum Libéral

  • 18341834: Pembentukan 1 Deutscher Zollverein (Persatuan Bea Cukai Jerman)
    • Makna: nyawiji ekonomi sadurungé nyawiji politik; tarif internal dibusak → arus barang, modal, lan tenaga kerja luwih bebas.
    • Nggawa rong implikasi:
    • Industri Prusia entuk pasar luwih amba, nguataké posisié tumrap nagara-nagara Jerman liyané.
    • Ndadèkaké kaum borjuis (industri & dagang) ngimpi yèn persatuan politik bakal nambah keuntungan.
  • 184818491848\text{–}1849: 2 Frankfurt Nationalversammlung (Sidang Nasional Frankfurt)
    • Tujuan: ngrumusaké konstitusi nagara Jerman sing manunggal lan demokratis.
    • Perdebatan ideologi:
    • 3 Grossdeutsche Lösung (Dèwék Dadi Negara-Gedhé) ⇄ 4 Kleindeutsche Lösung (Negara-Cilik, tanpa Austria).
    • Pungkasané dipilih kleindeutsch supaya ora kalebu Austria Habsburg sing multietnis, nanging prakarsa iki gagal amarga ora didhukung raja-raja.
    • Konsekuensi: gagasan unifikasi dipindhahaké saka kaum liberal menyang 5 lapisan Junker (bangsawan tuan tanah Prusia) sing konservatif.

Unifikasi Dipimpin Prusia

  • Tokoh kunci: 6 Otto von Bismarck
    • Diangkat dadi Reichskanzler déning 7 König Wilhelm I von Preußen (Raja Prusia).
    • Nglakokaké 8 Politik "Eisen und Blut" ("Besi lan Getih") → makna: prioritas pembangunan militer (besi = senjata, getih = perang) tinimbang debat parlemen.

Perang–perang Strategis

  • 9 Perang Prusia+Austria vs Denmark (Denmarkkrieg, 18641864)
    • Isu: kedaulatan dhistrik 10 Schleswig lan Holstein.
    • Hasil: Kaprahé Prusia & Austria menang, wilayah dievakuasi Denmark.
  • 11 Preußisch-Österreichischer Krieg (Austro–Prussian War, 18661866)
    • Koalisi: Prusia+konfederasi Lor Jerman vs Austria+negara-negara Tengah & Kidul.
    • Dalih: administrasi Schleswig-Holstein.
    • Akibat:
    • Pembubaran Deutscher Bund (Konfederasi Jerman 18151815).
    • 12 Norddeutscher Bund (Konfederasi Lor Jerman) diadegaké, Prusia dadi pimpinan.
    • Austria kudu misah lan mèlu 13 Österreich-Ungarische Monarchie (Austria–Hungaria, 18671867) → reformasi ganda.
  • 14 Deutsch-Französischer Krieg (Franco-Prussian War, 187018711870\text{–}1871)
    • Sebab resmi: masalah pewarisan tahta Spanyol (Hohenzollern). Bismarck nyunting "Ems Depesche" supaya Napoleon III kejiret emosi.
    • Tujuan taktis:
    • Ngilangi intervensi Prancis ing proses unifikasi.
    • Nglumpukaké dhukungan nagara-nagara Jerman kidul (Bayern, Württemberg, Baden, Hessen Darmstadt).
    • Hasil:
    • Kamenangan Prusia; Napoleon III tetangkap ing Sedan.
    • Prancis dipaksa nyerahaké 15 Elsass-Lothringen (Alsace-Lorraine) lan mbayar ganti rugi besar.
  • Puncak: 16 Kaiserrreich Deutschland diikrarké 18Januar187118\,Januar\,1871 ing Galerie des Glaces, Versailles.
    • Wilhelm I makutha dadi Kaisar; langkah simbolis: Prancis dipilih minangka latar kanggo nuduhaké pangwaosan Jerman.

Politik Bismarck (Internal)

  • Struktur konstitusi:
    • 18 Reichstag dipilih langsung, nanging duwé hak cilik: ora isa nyepakaké kanselir, mung nyatujuan anggaran.
    • Bundesrat (majèlis wakil nagara-nagara) dikontrol Prusia.
  • 19 Kulturkampf ("Perang Budaya", 187118801871\text{–}1880)
    • Konfrontasi karo katolik kidul (Pusatpartai) sing nolak sekularisasi.
    • Intine: Undang-undang May Laws, pengawasan pendhidhikan & penahbisan imam.
    • Akibat: Resistènsi kuwat; Bismarck mundur sethithik lan nggandheng Pusatpartai sabanjuré.
  • 20 Sozialistengesetz (UU Anti-Sosialis, 18781878) lan Zollschutzgesetz (UU Tarif Pelindung, 18791879)
    • Latar: Industrialisasi pesat; munculé Partai Buruh Sosialis Jerman (SPD asalé).
    • Ekses: larangan koran, rapat, organisasi sosialis; nanging anggota SPD isih éntuk lungguh ing Reichstag kanthi identitas liya.
  • Pionir negara kesejahteraan:
    • Skéma asuransi kecelakaan, penyakit, pensiun (188318891883\text{–}1889) → pragmatis: "mlunturaké" daya tarik sosialis.

Politik Bismarck (Eksternal) – "Sistem Bismarck"

  • Tujuan utama 22 ("Isolasi Prancis"): nyegah Prancis entuk sekutu kanggo balas dendam.
  • 23 Dreikaiserbund (Persekutuan Tiga Kaisar, 18731873): 24 Jerman–Austria–Rusia
    • Fragil amarga 25 Pan-Slavisme Rusia ing Balkan bentrok karo ambisi Austria.
  • 26 Russisch-Osmanischer Krieg (Russo-Turkish War 187718781877\text{–}1878)
    • Rusia menang; 27 Traktat San Stefano: Bulgaria gedhé & protektorat Rusia, kamardikan Rumania, Serbia, Montenegro.
    • Inggris & Austria protes; stabilitas sistem Bismarck kaancam.
    • 28 Kongres Berlin 18781878 (dipimpin Bismarck "honest broker")
    • San Stefano dibatalaké;
    • Rumania, Serbia, Montenegro dikonfirmasi merdéka (wilayah luwih cilik);
    • Bulgaria dipérang dadi Prinspat otonom, tetap Osmanli;
    • Inggris entuk Cyprus; Austria entuk 29 Bosnien-Herzegowina administrasi.
  • 30 Dreibund / Triple Alliance (18821882): 31 Jerman–Austria–Italia (Italia pingin proteksi marang Prancis).
  • 32 Rückversicherungsvertrag (Perjanjian Asuransi Balik, 18871887): 33 Jerman–Rusia
    • Klausul rahasia: netralitas yen salah siji diserang pihak katelu (kajaba Jerman vs Prancis utawa Rusia vs Austria).
    • Njaga keseimbangan; batal 18901890 sawisé Bismarck mundur, nyebabaké Rusia golèk sekutu anyar (Prancis).

Pangembangan Éropa Lor Abad XIX

  • Corak umum: monarki konstitusional kuat, parlemen dominan, ekonomi stabil, diplomasi damai.
  • Swedia:
    • Nalika Perang Napoleon: Finlandia diserahaké marang Rusia (Treaty of Fredrikshamn 18091809).
  • 34 Norwegia:
    • Ing Kongres Wina 18141814, dipindhah saka Dénmark menyang Swedia (Union Swedia–Norwegia).
    • Gerakan nasional musuhan; pungkasane merdéka 19051905 tanpa perang (plebisit).
  • Dénmark:
    • Ilang Norwegia, banjur Schleswig-Holstein 18641864 (marang Prusia-Austria).

Gerakan Internasional Abad XIX

  • 35 Internasionale I (Association Internationale des Travailleurs) dibentuk 1864186418761876 ing 36 London.
    • Platform: solidaritas proletar internasional, ngalang-alangi kapitalisme & perang.
    • Bubrah amarga konflik Marx vs. Bakunin (anarkisme).
  • 37 Palang Merah Internasional (CICR) didegaké 38 Henry Dunant 18631863
    • Terinspirasi 39 Florence Nightingale lan tragedi Solferino.
    • Prinsip: neutralitas, kemanusiaan, perlindungan korban perang.
  • Inovasi komunikasi global:
    • Union Télégraphique Internationale 18651865 → nyawiji standarisasi telegraf.
    • Union Postale Universelle 18741874 → tarif & rute surat lintas negara diotomasi.