Golonka_A._Korupcja_gospodarcza_jako_przestepstwo_przeciwko_zasadom_uczciwej_konkurencji-CZPKiNP-2013-z.3 (1)
Korupcja Gospodarcza jako Przestępstwo Przeciwko Zasadom Uczciwej Konkurencji
I. Wstęp
Przestępstwo korupcji w sektorze prywatnym wprowadzone do Kodeksu karnego za sprawą ustawy nowelizującej z dnia 13 czerwca 2003 roku.
Zmiana legislacyjna wypełnia zobowiązania międzynarodowe, szczególnie w odniesieniu do Prawnokarnej Konwencji o korupcji z 1999 roku.
Polska dąży do implementacji regulacji obowiązujących w państwach członkowskich UE, szczególnie Wspólnego Działania 98/742/WSiSW.
Definicje przestępstw korupcyjnych
Korupcja bierna: zachowanie polegające na żądaniu lub otrzymaniu korzyści w zamian za działania sprzeczne z obowiązkami zawodowymi.
Korupcja czynna: obiecywanie, oferowanie lub wręczenie nielegalnych korzyści w celu skłonienia drugiej osoby do działania sprzecznego z jej obowiązkami.
II. Przestępstwo Korupcji Gospodarczej
Uniwersalne wymogi dla państw członkowskich UE obejmują kryminalizację działania wpływającego na konkurencję.
Wspólne Działanie 2003/568/WSiSW uzupełnia wcześniejsze regulacje.
Zasadnicze elementy
Obejmuje działania w sektorze prywatnym naruszające zasady uczciwej konkurencji.
Celem jest ograniczenie korupcyjnych zachowań, które mogą zakłócać konkurencję i wyrządzać szkodę innym.
III. Przedmiot Ochrony Przestępstwa Korupcji Gospodarczej
Przestępstwo zdefiniowane w kontekście obrotu gospodarczego.
Obrót Gospodarczy: faktyczne i formalne relacje w działalności ekonomicznej.
W literaturze nazywane również „łapownictwem menedżerskim” lub „korupcją w obrocie gospodarczym”.
Krótkie podsumowanie
Obrót gospodarczy nie jest wartością samą w sobie, ale systemem regulacji i zasad uczciwej konkurencji.
Korupcja gospodarcza narusza te zasady, co jest przedmiotem penalizacji.
IV. Prawo i Zwalczanie Korupcji
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji odnosi się do zachowań korupcyjnych.
Art. 15a tej ustawy dotyczy deliktów związanych z korupcją.
Nieuczciwa konkurencja jest zdefiniowana jako działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami.
Odpowiedzialność cywilnoprawna
Wyróżnienie odpowiedzialności karnej i cywilnej w przypadku korupcji.
Przestępstwo łapownictwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji tylko w kontekście działalności gospodarczej.
V. Problemy i Wątpliwości Prawne
Wątpliwości dotyczące efektywności obecnych regulacji oraz ich zgodności z międzynarodowymi standardami.
Konieczność przemyślenia przepisów karnych i ich zgodności z unijną legislacją.
VI. Przedmioty Kryminalizacji
Uregulowania powinny skupić się na ochronie uczciwej konkurencji.
Wyzwaniem jest zdefiniowanie granic działania, które przekracza dozwolone ryzyko transakcyjne.
VII. Propozycje Zmian Prawnych
Zmiany w treści art. 296a Kodeksu karnego mogą podyktowane być nawiązaniem do realiów obowiązków w obrocie gospodarczym.
Uregulowanie przestępstw korupcji w sektorze prywatnym w ramach ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wydaje się bardziej adekwatne.
VIII. Podsumowanie
Zmiany w przepisach regulujących korupcję w sektorze prywatnym powinny uwzględnić zasady uczciwej konkurencji.
Kryminalizacja takich działań winna być jasna i kompleksowa, wskazując na realne zagrożenia dla rynku.