Inleiding

‘Wat is geschiedenis?’ → de wetenschappelijke studie van het menselijk denken en handelen in het verleden (aan de hand van bronnen)


Hoe bestuderen we geschiedenis?

  • historische vragen stellen

  • situeren in et referentiekader (tijd, ruimte, domeinen)

  • bronnen

  • een beeld vormen over het verleden en beeldvorming kritisch benaderen

  • nadenken over de relatie tussen verleden, heden en toekomst


historische bronnen zijn voorwerpen uit het verleden of mondelinge of geschreven getuigenissen over het verleden. Ze vormen het basismateriaal waaruit historici argumenten putten om een historische beeldvorming te onderbouwing.


historische werken vormen het product van historisch of ander (archeologisch, sociologisch…) onderzoek, een analyse en synthese die na de feiten en met behulp van bronnen en andere werken is gemaakt.

  • identificatie volgens vorm

    • geschreven: vb.: brief, dagboekfragment

    • ongschreven: * mondelingvb.: audioopname, videoopname

  • identificatie volgens inhoud

    • primair: bronnen die in min of meer authentieke, origenele vorm aan het verleden - uit de eerste hand (denk aan ‘primus/premier’) - ontleend zijn, zoals letterlijke uitspraken van historische personen. Ze zijn gemaakt door mensen die direct bij het gebeuren betrokken zijn geweest (bv. ooggetuigen).

    • secundair: bronnen waarin personen, meestal geschiedkundigen, hun licht laten schijnen over een bepaald historisch onderwerp. Het zijn interpretaties - uit de tweede hand (denk aan ‘second’). Secundaire bronnen/werken zijn gemaakt door mensen die iet direct bij het gebeuren betrokken zijn geweest.

  • Domeinen

    • sociaal

    • economisch

    • politiek

    • cultuur

  • Ruimte

    • Lokaal ( stad of dorp: Gent, Antwerpen, Laarne, Overmere,…)

    • Regionaal ( streek: Land van Waas, Provence, Catalonië,…)

    • Nationaal ( Land: Japan, Zimbabwe, Nederland,…)

    • Subcontinent (Balkan, Benelux, West-Europa,…)

    • Continentaal ( Continent: Eurazië, Australië of Werelddeel: Oceanië, Noord-Amerika,…)

    • Mondiaal of Globaal ( Wereld)

Traditionele tijdlijn

Naam periode

Einde periode?

Overgang naar volgende periode?

Prehistorie

ca. 3500 v.C.

ca. 3500 v.C. → uitvinding van het schrift

stroomculturen/ Oude Nabije Oosten

ca. 800 v.C.

opkomst van stadsstaten

vb. 753 v.C.: opkomst stadstaat Rome

Klassieke oudheid

ca. 500

  • 476: val van het West-Romeinse Rijk

  • 380: Christendom officiële staatsgodsdienst in het Romeinse Rijk

  • 395: Splitsing Oosten en Westen van het Romeinse Rijk

  • 496: Doopsel van Clavis

middeleeuwen

ca. 1500

  • 1492: (her) ontdekking van Amerika

  • 1453: val van Constantinopel

  • 1450: boekdrukkunst

  • 1517: opkomst protesttatisme


vroeg moderne tijd

ca. 1800

  • 1789: Franse Revolutie

  • 1776: Amerikaanse Revolutie

  • 1750: Industriële Revolutie

moderne tijd

1945

Eind W.O. 2

hedendaagse tijd

?

?

Alternatieve indeling volgens levenswijze

Domeinen kunnen toepassen

Bv. Daens