style przywiązania kształtują postawy wobec interakcji

Szczęście

• Hipoteza szczęścia: Szczęście pochodzi zarówno z wnętrza, jak i z zewnątrz, co nawiązuje do koncepcji yin i yang.
• Praca nad sobą (yin): Budda jest przewodnikiem w pracy nad sobą.
• Działanie i przywiązanie (yang): Zachodnie ideały działania i dążenia do celów są wartościowe, ale potrzebują równowagi.
• Wskazówki psychologiczne: Psychologia współczesna dostarcza konkretnych wskazówek, do jakich celów warto dążyć.

Miłość i przywiązanie

• Seneka: Potrzeba żyć dla drugich, jeśli chcesz żyć dla siebie.
• John Donne: Żaden człowiek nie jest samotną wyspą.
• Historia ojca: Ojciec autora jako dziecko chorował na polio i był izolowany w szpitalu, co ukazuje wpływ izolacji na dzieci.
• Teoria drobnoustrojów chorobotwórczych: W XIX i XX wieku szpitale i domy przyjęły rygorystyczne zasady higieny, co prowadziło do izolacji dzieci.
• Statystyki z przytułków: W roku 1915 Henry Chapin poinformował, że w większości przytułków dzieci umierały przed ukończeniem drugiego roku życia.
• Psychoanaliza i behawioryzm: Obie teorie zgadzały się, że przywiązanie niemowlęcia do matki opiera się na mleku.
  • Freud: Pierwszym obiektem libido jest pierś matki.
  • Behawioryzm: Matczyna pierś to pierwsze wzmocnienie w życiu dziecka, a nagrody warunkują zachowania.
• Krytyka bezwarunkowej miłości: Przytulanie i pieszczenie dziecka bez powodu uważano za drogę do wychowania osoby leniwej i słabej.
• John Watson: Propagował wychowywanie dzieci w ośrodkach (farmach dziecięcych), z dala od rodziców, stosując techniki behawiorystyczne (nagrody i kary).
• Potrzeba kontaktu: Dzieci potrzebują nie tylko mleka, ale także miłości, kontaktu i bliskich związków.
• Harry Harlow i John Bowlby: Badacze, którzy odrzucili dominujące teorie i zhumanizowali opiekę nad dziećmi.

Mieć i trzymać

• Harry Harlow:
  • Badania na szczurach: Początkowo badał zachowania związane z karmieniem u szczurów.
  • Ogród zoologiczny: Obserwacje naczelnych w zoo ujawniły, że małpy lubią rozwiązywać problemy dla przyjemności, co podważało behawioryzm.
  • Laboratorium Harlowa: Stworzył laboratorium, gdzie dowodził, że małpy są ciekawe i inteligentne.
  • Nagradzanie a rozwiązywanie problemów: Nagradzanie małp za poprawne wykonanie zadania utrudniało rozwiązywanie problemu, ponieważ rozpraszało ich uwagę.
  • Hodowla rezusów: Założył hodowlę rezusów, odbierając matkom młode po urodzeniu, aby uchronić je przed infekcjami.
  • Wychowanie na „farmie”: Młode małpy wychowane na „farmie” były zagubione i bezużyteczne, ponieważ nie wykształciły normalnych kompetencji społecznych.
  • Pieluchy: Małpki przywiązywały się do pieluch, co sugerowało potrzebę czegoś, czego mogłyby się trzymać.
  • Eksperyment z matkami zastępczymi: Harlow stworzył druciane i szmaciane „matki zastępcze”, aby zbadać rolę mleka i dotyku.
  • Wyniki eksperymentu: Małpki niemal przez cały czas czepiały się szmacianych „matek”, nawet jeśli mleko dostawały od drucianych.
• Kojący dotyk (comfort contact): Podstawowa potrzeba młodych ssaków, związana z kontaktem fizycznym z matką.

Miłość zwycięża strach

• John Bowlby:
  • Praca w ośrodkach dla dzieci: Pracował z dziećmi nieprzystosowanymi społecznie, co wpłynęło na jego karierę.
  • Rozłąka z rodzicami: Zainteresował się wpływem rozłąki z rodzicami na dzieci po II wojnie światowej.
  • Raport dla WHO: Sprzeciwiał się przekonaniu, że rozłąka nie szkodzi dzieciom, a najważniejsze jest zaspokajanie potrzeb biologicznych.
  • Miłość i matka: Dzieci potrzebują miłości i matki, aby się prawidłowo rozwijać.
  • Koncepcja Bowlby’ego: Rozwijał koncepcję, kwestionując psychoanalityków (Annę Freud i Melanie Klein).
  • Robert Hinde i etologia: Hinde zapoznał Bowlby’ego z badaniami nad zachowaniami zwierząt (Konrad Lorenz i wdrukowanie wzrokowe).
  • Więź między matką a dzieckiem: Istotna dla przetrwania, aktywizuje wrodzony system zapewniający wytworzenie się takiej więzi.
  • Podobieństwa między małpami a niemowlętami: Przywieranie do matki, ssanie, płacz, podążanie za matką.
  • Spotkanie z Harlowem: Hinde zapoznał Bowlby’ego z wynikami badań Harlowa, co umocniło ich współpracę.

Syntetyczny model Bowlby’ego

• Teoria przywiązania:
  • Oparta na cybernetyce (samoregulujące się systemy).
  • Zachowania dzieci są podporządkowane bezpieczeństwu i eksploracji w środowisku dziecka.
  • Kiedy otoczenie jest wystarczająco bezpieczne, dziecko bawi się i eksploruje, a gdy poziom bezpieczeństwa spada, dziecko przerywa zabawę i szuka matki.
• Bezpieczna baza: Matka pełni funkcję ,,bezpiecznej bazy”, która gwarantuje bezpieczeństwo i łagodzi lęk.
• Zachowania u dzieci: Eksploracja otoczenia i kontakt z matką
• Długotrwała rozłąka: Apatia i rozpacz

Dowody kryją się w rozłące

• Mary Ainsworth:
  • Współpraca z Bowlbym.
  • Obserwacje w Ugandzie: Szczególna więź między dziećmi a matkami, matki jako „bezpieczne bazy”.
• Sytuacja obca (strange situation): Eksperyment Ainsworth weryfikuje koncepcje Bowlby’ego dotyczące relacji rodzic - dziecko
• Przebieg eksperymentu:
  • Siedem scen, w których dziecko doświadcza wzrostu poziomu stresu
  • Ainsworth obserwuje system przywiązania dziecka - reakcje na zmieniające się okoliczności.
• Trzy style radzenia sobie:
  • Przywiązanie bezpieczne: Dziecko okazuje niepokój po wyjściu matki, reaguje radością na jej powrót, wraca do zabawy.
  • Przywiązanie unikające: Dziecko obojętnie przyjmuje wyjście i powrót matki, tłumi stres.
  • Przywiązanie lękowo-ambiwalentne: Dziecko przejawia lęk, kurczowo czepia się matki, reaguje negatywnie na rozłąkę, odpycha matkę przy powrocie.
• Temperament dziecka: Pogodne, marudne lub lękliwe
• Rodzice + temperament: