hygiene en veiligheid deel 1

Desinfectieproces en Reiniging

Eliminatie en Preventie

• Eliminatie verwijdert of voorkomt de toegang van pathogenen.

Engineering Controls

• Ziekenhuisontwerp en -inrichting om de mogelijkheid van blootstelling aan pathogenen bij de bron weg te nemen of de naleving te verbeteren.

Administratieve Controls

• Werkbeleid en -procedures die blootstelling aan pathogenen voorkomen.

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE)

• Persoonlijke beschermingsmiddelen die worden gebruikt om blootstelling aan en verspreiding van pathogenen te voorkomen.

Inleiding Reinigen

• Zichtbaar organisch materiaal en vuil verwijderen.

• Verminderen van het aantal micro-organismen vóór de desinfectie.

• Zonder goede reiniging, nooit goede desinfectie en sterilisatie.

Noodzaak tot Reinigen op Verschillende Niveaus

• Consultatieruimte

• Hospitalisatie

• Tafel

• Chirurgische instrumenten

• Thermometer

• Kledij

• Poetsmateriaal

Waarom Reinigen We?

• Werking en levensduur chirurgisch materiaal.

• Verminderen aantal micro-organismen.

• Bloed en weefselresten worden overgebracht.

• Micro-organismen worden beschermd door een laagje vuil.

• Chemische reactie tussen het vuil en desinfectantia.

• Dieren (en mensen) voelen zich beter in een propere en droge omgeving (WELZIJN).

• Propere praktijk maakt goede indruk bij de eigenaars!

Manieren van Reinigen

Droog Reinigen:

• Stof en vuil verwijderen door bezem, stofdoek, stofzuiger.

  • Stof: reservoir micro-organismen.

• Niet voldoende bij aangehecht vuil.

• VDL (Vloer Direct Leverbaar): vloeroppervlak onmiddellijk te gebruiken.

Nat Reinigen:

• Altijd eerst droog reinigen.

• (Handwarm) water en reinigingsmiddel.

• 2-emmer systeem.

• NDL (Niet Direct Leverbaar): kans op uitglijden.

Poetsmateriaal

• Niet vergeten te desinfecteren na gebruik.

• Al het poetsmateriaal en de desinfectantia in aparte ruimte bewaren.

• Kleurcodes (bv code rood: enkel voor hospiruimte).

Aandachtspunten

• Aandacht voor ‘tastvlakken’: deurknoppen, kooisluitwerk, kraangrepen, spoelbakken, toetsenborden, afstandsbediening, telefoon, …

• Nood aan goed reinigbare oppervlakken en materialen.

  • Glad, niet poreus materiaal.

• Vermijdt hogedrukspuiten: verspreiding besmettelijke deeltjes.

• Schone voorwerpen gescheiden houden van vuile voorwerpen.

• Check- en aftekenlijsten.

Reinigingsmiddelen (Detergents)

• Water = altijd de basis!

• Zeep = hydrofoob en hydrofiel

  • Juiste verdunning van vloeibare zeep.

  • Intrekken.

  • Nadien mechanische reiniging.

  • Spoelen.

  • Vuil water verwijderen.

• Reinigingsmateriaal ook reinigen! (liever geen hout).

Reinigingsmiddelen (vervolg)

• Stofzuiger minder stof in lucht, filter!

• Emmer, dweil, borstel, blik.

• Stuk papier i.p.v. stofdoek

• Instrumenten:

  • Reinigen

  • Desinfecterende zeepoplossing + borstelen

  • Ultrasone reiniger

• Zo snel mogelijk reinigen!!!!!

Keuze van het Reinigingsmiddel

• Zure, alkalische of pH neutrale reinigingsmiddelen.

• Keuze van het reinigingsmiddel is afhankelijk van het doel.

• Dagelijkse reiniging van vloeren, wanden: neutraal reinigingsmiddel.

• Huishoudelijke allesreiniger: lost eiwitten en vetten op.

• Professionele allesreiniger: alkalischer, minder parfum, toxischer.

Keuze van het Reinigingsmiddel (vervolg)

Zure reinigingsmiddelen (azijn, synthetisch):

• Verwijderen van urineaanslag.

• Verwijderen van kalkaanslag.

• Verwijderen van roest.

Alkalische reinigingsmiddelen (zeep, soda of synthetisch):

• Verwijderen van organische vervuiling.

• Faeces.

• Bloed.

• Voedselresten.

Aandachtspunten bij Reinigingsmiddelen

• Zure en sterk alkalische middelen -> aantasting van verschillende materialen: zie bijsluiter.

• Let ook op inwerktijd (zie bijsluiter).

• PPE: persoonlijke beschermingsmiddelen bv handschoenen (gebruiksvoorschrift).

• Voor de dagelijkse reiniging van vloeren en wanden: standaard (pH neutrale) middelen of speciale oxiderende reinigers (NIEUW).

Reinigingsmiddel: Standaard vs. Oxiderend

Standaard reinigingsmiddelen:

• Laten residuen achter: goed naspoelen anders kans op BIOFILM.

Oxiderende reinigers:

• Laten geen residuen achter.

• Breken organische vervuiling af!

• Geschikter voor een eerste reiniging.

Effectiviteit Reinigingsproces

• Kritische factoren:

  • Temperatuur

  • Mechanische werking

  • Chemische werking

  • Inwerktijd

  • Verdunning

• Goed naspoelen om biofilm te voorkomen

Biofilm Stadia

• Attachment

• Growth

• Detachment

• Planktonic bacteria adhere to surface

• Sessile bacteria begin to secrete EPS

• Planktonic (free floating) bacteria

• Developing biofilm

• Planktonic bacteria released from mature biofilm

• Sessile (attached) bacteria

Biofilm Voorbeeld

• Waterleiding in een stal.

• Zelfs Spa Blauw dat hier doorheen stroomt eindigt vies in de drinkbak.

Biofilm

• Extracellular polymeric substances (EPSS)

Desinfecteren

• Desinfectie: doden van micro-organismen uitz. bacteriesporen, oöcysten (van protozoa).

• Desinfectans ≠ Antisepticum: antimicrobiële middelen die weinig toxische effecten hebben op huid en wonden

• Chemische desinfectie

• Geen gevaar meer voor dieren met intacte huid en slijmvliezen

Het Ideale Desinfectans

• Breed spectrum

• Invloed van Omgevingsfactoren

• Goed doordringen

• Niet toxisch

• Stabiel

• Niet corrosief

• Niet kleurend

• Geurloos of aangename geur

• Wateroplosbaar

• Niet geïnactiveerd door hard water

• Homogeen

• Niet brandbaar

• Goedkoop en eenvoudig gebruik

Ideale Desinfectans?

• Chloor werkt niet tegen sporen

• Aldehyden zijn irriterend voor de longen

• Veelvuldig gebruik van Quaternaire ammoniumverbindingen -> resistentie

Veiligheidsmaatregelen bij Verdunnen

• Zorg voor goede ventilatie

• Gebruik indien nodig handschoenen, mondneusmaker, veiligheidsbril

• Hou je aan de voorschriften (niet mengen)

• Informeer alle medewerkers

• Restanten = chemisch afval

Veiligheidsmaatregelen: Oplossingen Bereiden

• Risico aërosolvorming en inhalatietoxiciteit!

• Best doseersysteem gebruiken (maatbeker)

• Sprays worden afgeraden (aërosol vorming en inhalatietoxiciteit)

• Het regelmatig inademen van de nevel is i.v.m. huidcontact schadelijker voor de gezondheid

• Door verdamping gaat desinfectans verloren: verschillende gebruiksconcentratie kan ≠met die in de sprayflacons

• Alternatief: product op wegwerpdoek aanbrengen/sprayen

Tips: op de Fles Schrijven

• Verdunningsfactor

• Vervaldatum van de verdunning noteren!!!!!

• Contacttijd: iedereen moet deze respecteren!

• Niet bijvullen: op gebruiken en daarna met een nieuwe volle fles starten!!!

Verdunning Oefening

• Verdunning 1/10: 1 deel desinfectans, 9 delen water

• Verdunning 1/100: 1 deel desinfectans, 99 delen water

• Product A: Concentratie 200 mg/ml

  • Verdunningsfactor 1/10

• Product B: Concentratie 0,5 mg/ml

  • Verdunningsfactor 1/100

Verdunning Oplossing

• Product A moet 10 maal verdund worden: 1/10

  • (200mg/ml * 1) / 10 = 20 mg/ml

  • Is dus verdund !!!

• Product B moet 100 maal verdund worden

  • (0.5mg/ml * 1) / 100 = 0.005mg/ml

Oefening Product C

• Product C concentratie 10mg/ml

• Verdunningsfactor 4/25

• (10 mg/ml * 4) / 25 = 1.6 mg/ml

Andere Oefening: IncidineⓇ

• Maak een oplossing van dit product 1/200 op een totaal van 1 liter

Oplossing IncidineⓇ

• 1 deel product op 200 ml

• Hoeveel product op 1000 ml (1 liter)?

• (1 * 1000) / 200 = 5 ml IncidineⓇ

• Aanlengen tot 1 liter (1000ml): dus 995 ml water erbij

Andere Oefening

• Bereid een 0,5% oplossing op 5 liter:

  • 0,5% : 0,5 ml/100 ml -> 5 ml op 1000ml -> 5 ml op 1 liter

  • Dus 25 ml op 5 liter

• Bereid een 2,5% oplossing op 1 liter:

  • 2,5% = 2,5 ml/100ml -> 25 ml op 1000ml -> 25 ml op 1 liter

Werkingsmechanisme van Chemische Desinfectantia

• Verandering in structuur van het micro-organisme

• Stoppen vermenigvuldiging

• Stoppen pathogene werking

• Structuur van het micro-organisme bepaalt gevoeligheid tegenover desinfectantia

Gevoeligheid Micro-organismen voor Desinfectantia

• MEEST GEVOELIG

  • VIRUSSEN

    • Met enveloppe

    • Zonder enveloppe

  • BACTERIËN, SCHIMMELS EN ANDERE MICRO-ORGANISMEN

    • Mycoplasma's

    • Gram-positieven

    • Gram-negatieven

  • Prions

• MEEST RESISTENT

  • Schimmelspores

  • Zuurvaste bacteriën (mycobacterium)

  • Bacteriële spores

  • Coccidiën