Samenvatting Burgers & Stoommachines (1800-1900)

Periode: 1800-1900, gekenmerkt door Industriële Revolutie en opkomst van burgers.
Burgers: Inwoners met rechten, streven naar gelijke behandeling.

Discriminatie: Katholieken werden eeuwenlang gediscrimineerd na de Reformatie.
Verlichting: Invoering van godsdienstvrijheid in 1796, gelijke rechten voor katholieken en joden.
Onderwijswet 1878: Strenggelovigen wilden geen verlichte ideeën op openbare scholen.
Schoolstrijd: Acties voor financiering eigen scholen, die vanaf 1917 door de staat betaald werden.
Emancipatie: Gelijkheid in rechten voor gelovige burgers.

Arbeidersemancipatie: Slechte omstandigheden in fabrieken (lange dagen, ongezond werk).
Verandering door stoommachine: Van kleine werkplaatsen naar grote fabriekshallen, eentonig werk.
Woningnood: Krotten en ongezonde leefomstandigheden in steden.
Sociale kwestie: Problemen door armoede en slechte omstandigheden.
Kinderwetje van Van Houten (1874): Verbod op kinderarbeid onder de twaalf, eerste sociale wet.
Arbeidersbeweging: Vakbonden en demonstraties, invoering achturige werkdag in 1919.

Normen: Vrouwen moesten trouwen en voor kinderen zorgen, geen hogere opleiding.
Feministen: Verzetten zich vanaf 1870 tegen deze normen, streefden naar recht op onderwijs en werk.
Wilhelmina Drucker: Streefde naar gelijkheid in huwelijk en rechten voor buitenechtelijke kinderen.
Vrouwenkiesrecht: Vereniging opgericht in 1894, vrouwen mochten stemmen vanaf 1919.

Onderwijs op basis van godsdienst: Christelijke, joodse en islamitische scholen.
Vrouwenemancipatie: Actueel, demonstraties voor gelijke beloning.