Elektroteknik v2
🅰 A — Magnetizmi dhe qarqet
1. Fusha magnetike
Fusha magnetike është hapësira rreth një magneti ose përçuesi me rrymë, ku veprojnë forcat magnetike.
2. Përshkueshmëria magnetike
Përshkueshmëria magnetike është madhësia që tregon sa lehtë një material lejon krijimin dhe përhapjen e fushës magnetike në të.
3. Qarku elektrik në seri dhe paralel
Në seri: elementet lidhen njëri pas tjetrit dhe nëpër të gjithë elementet kalon e njëjta rrymë.
Në paralel: elementet lidhen në degë të ndryshme dhe kanë të njëjtin tension.
4. Fluksi magnetik
Fluksi magnetik është madhësia që tregon sasinë e fushës magnetike që kalon nëpër një sipërfaqe.
5. Efekti i fushës magnetike
Fusha magnetike ushtron forcë mbi magnetet, përçuesit me rrymë dhe ngarkesat elektrike që lëvizin.
🅱 B — Elektriciteti
1. Ngarkesa elektrike
Ngarkesa elektrike është një veti fizike e trupave dhe grimcave që shkakton bashkëveprime elektrike.
Njësia: kulombi (C).
2. Fusha elektrike
Fusha elektrike është hapësira rreth një ngarkese elektrike ku mbi ngarkesat e tjera vepron forcë elektrike.
Ligji i Kulonit: përcakton forcën e bashkëveprimit midis dy ngarkesave elektrike.
3. Rryma elektrike
Rryma elektrike është lëvizja e drejtuar e ngarkesave elektrike nëpër një përçues.
Njësia: amperi (A).
4. Potenciali elektrik
Potenciali elektrik është madhësia që tregon energjinë potenciale elektrike për njësi ngarkese në një pikë të fushës elektrike.
Njësia: volt (V).
5. Puna elektrike
Puna elektrike është puna që kryhet nga fusha elektrike gjatë zhvendosjes së një ngarkese elektrike.
Njësia: xhaul (J).
6. Rezistenca elektrike
Rezistenca elektrike është madhësia që tregon kundërshtimin që i bën një përçues kalimit të rrymës elektrike.
Njësia: om (Ω).
7. Përçueshmëria elektrike
Përçueshmëria elektrike tregon aftësinë e një materiali për të përcjellë rrymën elektrike.
Njësia: siemens (S).
8. Ligji i Ohmit
Ligji i Ohmit shpreh lidhjen midis rrymës, tensionit dhe rezistencës në një qark elektrik.
9. Qarku i shkurtër
Qarku i shkurtër është lidhja e drejtpërdrejtë me rezistencë shumë të vogël midis dy pikave me potenciale të ndryshme, duke shkaktuar rrymë shumë të madhe.
10. Qarku i mbyllur dhe i hapur
Qark i mbyllur: rryma mund të qarkullojë.
Qark i hapur: rryma nuk mund të qarkullojë.
11. Kondensatori
Kondensatori është pajisje elektrike që shërben për grumbullimin dhe ruajtjen e ngarkesës elektrike.
Kapaciteti elektrik mat aftësinë e kondensatorit për të ruajtur ngarkesë.
Njësia: faradi (F).