Francais Literature:Lumières
contexte/révolution francaise
Quand: 5 mai 1789-9 novembre 1799
qui? Lodewijk XVI en Marie-Antoinette
(Geguillotineerd in 1793)
Robespierre, politicus, vertegenwoordiger van de Derde Staat (Le Tiers Etat)(eist de afschaffing van de slavernij en de doodstraf - geguillotineerd in 1794)
Condorcet, een politicus en humanist die vecht voor gelijke rechten(droits) (zelfmoord in de gevangenis in 1794)
Marat, een arts die vecht tegen slavernij(esclavage)(gewelddadig in zijn ideeën - vermoord in 1793)
Napoleon Bonaparte, generaal van de strijdkrachten(Armées) werd in 1804 keizer(empereur) van Frankrijk
Idées:
De filosofen Montesquieu, Diderot en Voltaire stellen niet alleen de macht in twijfel van de absolute monarchie die in de vorige eeuw door Lodewijk XIV is opgericht, maar ook het onderwijssysteem en religieuze dogma's.
Revendications: Meer gelijkheid(Egalité)tussen burgers(citoyens)
Betrek alle burgers in de politieke macht (de bourgeoisie en het volk)
Stop de zware belastingen(lourds impôts)die de mensen treffen
Daag het absolutisme van de koning uit en de privileges van de adel(noblesse))
Verwerp(rejeter) het katholicisme als een religie van de staat(de l’Etat)
Faits marquants?: 5 mei 1789 = de opening van de De Staten-Generaal(l’ouverture des Etats généraux
14 juli 1789 = de verovering van
De Bastille(la prise de la Bastille)
9 november 1799 = staatsgreep van Napoleon Bonaparte(coup d’Etat)
Resultats?: Nieuwe politieke regime(s) (einde van het absolutisme)
Beperking van de macht van de kerk(Limitation du pouvoir de l’eglise)
Afschaffing(supression) van de ordemaatschappij (feodalisme, privileges)
Lumieres?
De 18e-eeuwse Verlichting wordt gekenmerkt door een grote intellectuele en culturele ontwikkeling(grande développement intellectuel et culturel)in Europa en de Europese koloniën in Noord-Amerika.
Het is de oorzaak van een groot aantal ontdekkingen, uitvindingen en revoluties (découvertes,inventions,révolutions)(de Onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten van Amerika en de Franse Revolutie)
Het is de eeuw van filosofen(le siecle des philosophes(Montesquieu, Voltaire, Jean-Jacques Rousseau, Denis Diderot, d'Alembert) die zich allemaal richten op hetzelfde onderwerp: het in vraag stellen van traditionele politieke structuren en valleisystemen (religie, absolute monarchie, onderwijs,wetenschap...). Deze eeuw wordt de eeuw van de Verlichting genoemd, omdat filosofen in die tijd de geest van mensen wilden verlichten en hen wilden bevrijden uit de duisternis van Fignorance. Er wordt gezegd dat ze het obscurantisme bestreden.(Éclairer l’esprit des gens et les délivrer des ténèbres de l’ignorance)
Encyclopedie:
De Encyclopedie?
Rond 1746 vroegen drie uitgevers Diderot, redacteur en vertaler, om een Engelse encyclopedie te vertalen.
Diderot werkt samen met wiskundige D'Alembert om alle kennis van zijn tijd samen te brengen: wetenschap, filosofie, ...
De Engelse encyclopedie bestond uit 2 delen, de encyclopedie van Diderot en D'Alembert bestond uit 17 delen + 11 tekenplaten!
Ze schrijven de meer dan 70.000 artikelen van de Encyclopedie en hebben 200 medewerkers in huur.(collaborateurs)
Diderot heeft 1000 artikelen, D'Alembert 1600, Rousseau 400 en Voltaire 45.
Om censuur tegen te gaan, kiezen auteurs vaak banale titels voor hun subversieve artikelen!
Ondanks deze trucjes wordt de Encyclopedie verboden en vervolgens opnieuw toegelaten.
De filosofen van de Verlichting willen kennis(le savoir)populariseren en vooroordelen(les préjugès)vernietigen.
Ze verzetten zich tegen ...<——>
-Religieuze fanatisme(fanatisme religieux)
-obscurantisme(obscurantisme)
-de absolute macht van de koning(pouvoir absolu)
Bio Montesquie:
(1689 La Brède - 1755 Parijs)
Charles-Louis de Secondat de la Brède en Montesquieu
Bijzonder teken: Erg verlegen
• rechten(droits) studeren in Bordeaux
• schrijver, filosoof, historicus(Écrivain,philosophe,historien)
• wijnproducent(producteur de vin)
• verkozen(élu) tot lid van de Académie française (die hij had bekritiseerd)
Perzische letters (1721)(lettres persanes)
•Briefroman (brieven)(roman épistolaire)
• anoniem(anonyement)gepubliceerd in Amsterdam
• reis van 2 Perzen, Usbek en Rica, naar Parijs
• (ironische) waarnemingen(observations ironiques) en kritiek op de Franse samenleving
• in 1751 door de kerk(l’Eglise)gecensureerd
De geest van de wetten (1748)(De l’esprit des lois)
• een werk dat de wetten van alle samenlevingen presenteert en probeert uit te leggen (door klimaat, gebruiken, ...)
• ontwikkelt het idee van scheiding van machten(séparation des pouvoirs)
• 'Over de slavernij van n*****toespraak (boek XV)(de l’esclavage des n*****)
Wat zijn de 3 pouvoirs
• le pouvoir législatif(wetgevend) (het parlement)
• le pouvoir exécutif(uitvoerend) (de overheid)
• le pouvoir judicaire(rechterlijk (de rechtbanken/les tribunaux)
Wat is de scheiding van machten?
Het idee is om de autoriteiten onafhankelijk te maken om misbruik te voorkomen.
'Le pouvoir arrête le pouvoir’
Voltaire(choisi a 26 ans)
1694 Paris-1778 Paris
François-Marie Arouet
• Epigrammen(épigrammes) schrijven (korte satirische gedichten)
• meerdere keren gevangen(capturé)gezet voor zijn 'beledigende'geschriften(écrits offentants)
• verbannen(exile)naar Engeland - daar ontmoet hij Locke, Newton en Bacon
•toneelschrijver(dramaturge)historicus(historien)filosoof(philosophe) en romanschrijver(romancier)
• schreef 45 artikelen voor de Encyclopedie
• verkozen tot lid van de Académie française
• begraven(enterré)in het Pantheon in Parijs
Zadig ou la destinée(lot) (1747)
*• filosofisch verhaal
• gepubliceerd als 'Memnon'
• geïnspireerd op een Perzischol(conte persan)
• suspense
Candide of optimisme (1759)
• gepubliceerd onder een valse naam(faux nom)
• filosofisch verhaal
• Candide, Pangloss, Cunégonde
Traité sur la tolerance (1763)
Voltaire vocht om een vader te laten rehabiliteren(rehabiliter)die ervan werd beschuldigd(accusé) zijn zoon te hebben vermoord omdat hij zich tot het katholicisme wilde bekeren(convertir)
Jean-Jaques Rousseau
1712 Genève-1778 Ermenonville
• moeder stierf tijdens de bevalling(naissance)
• redacteur van alle artikelen over muziek in de Encyclopedie
• muzikant, schrijver en filosoof(musicien,écrivain,philosophe)
• grote belangstelling(intérêt)voor onderwijs
• schreef 400 artikelen voor de Encyclopedie
• begraven(enterré) in het Pantheon in Parijs
Speciale tekens:
• ziekele verlegenheid(timidité maladive)
• emotionaliteit(émotivité)
• aanbidder van de natuur(adorateur de la nature)
Toespraak(discours) over de oorsprong en grondslagen(fondements) van ongelijkheid(inégalité) onder mannen (1755)
Rousseau suggereert dat ongelijkheid het product is van de samenleving (en niet van de natuur) en daarom kunnen/moeten verdwijnen(disparaître).
Rousseau was niet tegen het eigendom,(propriété)maar tegen de slechte verdeling(distribution)ervan.
La Nouvelle Héloise (1761)
• onmogelijke liefde tussen Julie D'Etanges (een nobel meisje)
en haar leermeester(précepteur)
• pre-romantische stijl(style préromantique)
• enorm succes
L'Emile (1762) -
• Onderwijsverdrag(Traité dur l’éducation)
• verboden en verbrand werk(ouvrage interdit et brûlé)
Le contrat social (1762)
• intro: 'De mens is vrij(libre) geboren en overal zit hij in de ijzers.'(fers)
• nadenken(réflexion) over het politieke regime dat de vrijheid en bescherming van elk individu waarborgt(assure)
• invloed op de spelers van de Franse Revolutie
• verboden en verbrand werk(ouvrage interdit et brûlé)