Bài 7

Nỗi phiền muộn của người hút thuốc!

Nói đến sức khỏe, mười người thì chín sẽ nghĩ đến chuyện hút thuốc. Việc liên hệ hai điều này với nhau thường khiến người hút thuốc cảm thấy xấu hổ. Thế nhưng, người đầu tiên bàn luận xem hút thuốc có hại cho sức khỏe hay không, ai dám nói lại không phải là chính người hút thuốc chứ? Suy cho cùng, họ mới là người quan tâm đến vấn đề này nhất. Trên thực tế, hiện nay đa số người hút thuốc đều đã ý thức rõ ràng rằng hút thuốc thực sự gây hại cho sức khỏe. Vấn đề là họ lại bất lực với thói quen đã hình thành trong nhiều năm.

Nếu bạn không tin, bạn có thể hỏi: “Trên đời này việc gì là khó nhất?” Chắc chắn sẽ có không ít người hút thuốc trả lời: “Cai thuốc là khó nhất!” Cảm giác khó chịu khi cơn thèm thuốc nổi lên, bất kỳ ai từng cai thuốc đều cảm nhận sâu sắc. Người hút thuốc ghét nhất là việc người ta đem thuốc lá so sánh với ma túy, nhưng bản thân họ cũng nghi ngờ rằng: Cảm giác khi lên cơn nghiện ma túy và thuốc lá chắc cũng không khác mấy. Chẳng trách người hút thuốc ít nhiều đều cảm thấy bất an. Thế nhưng, cai thuốc cần có ý chí, mà thói xấu đã có từ lâu thì rất khó sửa! Làm sao bây giờ? Đành phải tỏ vẻ “không quan tâm” thôi.

Cho nên, nếu bạn lại hỏi những người cho rằng cai thuốc là khó nhất: “Vậy việc gì là dễ nhất trên đời?” thì họ sẽ dứt khoát trả lời: “Cai thuốc dễ nhất, một ngày tôi có thể cai hơn chục lần.”

⸻

Đã biết cai thuốc khó như vậy, thì chi bằng đừng cai nữa. Gây hại cho sức khỏe thì gây hại, dù sao cũng là cơ thể của mình, chẳng liên quan gì đến người khác. Hơn nữa, hút thuốc là quyền cá nhân, ai cũng có tự do lựa chọn cách sống cho riêng mình, người khác không có quyền can thiệp.

Thế nhưng, tình hình không đơn giản như người hút thuốc tưởng tượng. Họ dần phát hiện rằng bản thân ngày càng không được người khác yêu thích, những từ như “quyền lợi” và “tự do” cũng dần xa rời họ. Nguyên nhân là, những người không hút thuốc bắt đầu lên tiếng. Họ nói: Quyền và tự do không hút thuốc của chúng tôi cũng cần được tôn trọng và bảo vệ; khói thuốc mà các anh thở ra cũng đang gây hại cho sức khỏe của chúng tôi!

Những tiếng nói này ngày càng lớn, thậm chí còn sáng tạo ra hai cụm từ khiến người hút thuốc cực kỳ bực tức, đó là “烟民” (người dân hút thuốc) và “被动吸烟” (hút thuốc thụ động).

Người hút thuốc luôn cảm thấy từ “烟民” có phần mang ý nghĩa xúc phạm, không thích từ này. Nhưng người ta lại chẳng quan tâm đến cảm xúc của họ, cứ thích dùng. Ví dụ, khi báo chí công bố số liệu thống kê, thì nói: “Tỷ lệ hút thuốc ở dân số Trung Quốc trên 15 tuổi cao tới 34,9%, tổng số ‘烟民’ gần 300 triệu người.” Điều càng đáng lo ngại hơn là, trong số 300 triệu người hút thuốc đó có hơn 5 triệu là trẻ vị thành niên! Kết quả điều tra còn cho thấy, số lượng phụ nữ hút thuốc cũng đang tăng lên.

Miệng người ta lúc nào cũng “烟民” – khiến người hút thuốc phát chán. Nhưng nghe nhiều thì cũng thành quen. Người ta cứ nói, còn 烟民 thì vẫn hút từng điếu một như thường.

⸻

“被动吸烟” (hút thuốc thụ động) còn lợi hại hơn cả “烟民”, từ này gần như tước đi phần lớn cái gọi là “quyền lợi” của người hút thuốc, khiến họ buộc phải tôn trọng quyền được hít thở không khí trong lành của người không hút thuốc. Giờ đây, họ không thể tùy tiện thỏa mãn cơn thèm thuốc mà không xét đến thời gian và địa điểm.

Lúc đầu, họ còn không để tâm lắm. Nhưng tình hình sau này khiến họ càng lúc càng phiền muộn. Nhà hát, rạp chiếu phim, hội trường, nhà ga… thậm chí là xe lửa, tàu thuyền, máy bay – từng nơi một dần trở thành nơi không chào đón họ. Lịch sự thì treo bảng “Xin đừng hút thuốc”, còn không thì thẳng thừng là bốn chữ lạnh lùng “Cấm hút thuốc”.

Điều khiến họ càng khó chịu là, có một số nhà hàng cũng bắt đầu “cấm hút thuốc” rồi! Xem ra, câu nói “một điếu thuốc sau bữa ăn, sướng hơn tiên sống” sắp không còn đúng nữa.

⸻

Người khác gây khó dễ cho họ thì còn có thể hiểu được. Khổ nỗi, họ còn tự làm khổ mình. Đã muốn thỏa mãn cơn nghiện, thì đành phải chịu thiệt thòi miệng ăn. Người có học mua thuốc lá lúc nào cũng hào hứng hơn cả mua sách, mỗi tháng phải “thiêu” đi mấy quyển sách yêu quý; qua cơn nghiện lại thấy xót ruột.

Trong phòng ngủ đầy khói thuốc, mất ngủ cũng chẳng ai thông cảm. Sáng sớm tỉnh dậy, miệng đầy mùi khó chịu – ai mà quan tâm? Phụ nữ hút thuốc, từ lúc biết mình mang thai đã bắt đầu lo lắng – sợ sinh con có vấn đề. Người hút thuốc chẳng dám ho, ho một cái lại nghĩ đến chữ đáng sợ đó – ung thư phổi.

Haizz! Nỗi phiền muộn của người hút thuốc, đúng là không có hồi kết…