les-1-notities-les-fysiologie

Fysiologie van de cel en organen

Neurofysiologie

  • Opbouw van het zenuwstelsel

    • Centraal zenuwstelsel

    • Perifeer zenuwstelsel

      • Hersenen

      • Ruggenmerg

      • Zenuwen

Impulsgeleiding

  • Afferent: aanbrengen van impulsen

  • Efferent: weghalen van impulsen

  • Motorisch zenuwstelsel vs. autonoom zenuwstelsel

    • Willekeurig (motorisch)

    • Onwillekeurig (autonoom)

Anatomische doorsneden

  1. Sagitaal: verticaal vlak

  2. Axiaal: horizontaal vlak

  3. Coronaal: doorsnede door horizontale en verticale structuren

Hersenen

  • Telencephalon: grootste deel van de hersenen

    • Linker en rechter hemisfeer, verbonden door het corpus callosum

    • Strukturen: gyri (windingen), sulcus (groeven), fissuren (diepe groeven)

  • Belangrijke centra

    • Broca: taalproductie

    • Wernicke: taalbegrip

    • Afasie: spraakstoornis

Motorische functies

  • Motorische cortex: controle over lichaamsdelen

  • Fissuur van Sylvius: scheiding van hersengebieden

  • Grijze en witte stof:

    • Grijze stof: cellichamen van neuronen

    • Witte stof: verbindingsvezels tussen neuronen

Functies van hersenstructuren

Diepe Grijze Kernen

  • Nucleus caudatus, putamen, globus pallidus, nucleus basalis van Meynert

  • Thalamus: herverwerking van sensorische informatie

  • Hypothalamus: schakel tussen zenuwstelsel en endocriene functie

Limbisch systeem

  • Emotie, geheugen, hormonale regulatie

  • Drie boogstructuren

    1. Gyrus cinguli: motivatie, cognitie

    2. Intralimbische boog

    3. Binnenste boog

Perifeer zenuwstelsel

Hersen- en ruggenmergzenuwen

  • 12 paar hersenzenuwen

  • Celtypes:

    1. Zenuwcellen (axon, myeline, knopen van Ranvier)

    2. Ondersteunende cellen (bijv. oligodendrocyten, astrocyten)

Ruggenmergstructuur

  • 31 ruggenmergsegmenten

  • Grijze stof intern, witte stof extern

  • Missie van zenuwknopen

    • Pia mater, arachnoidea, dura mater

Reflexbogen

  • Stimulatie receptor -> activatie neuronen -> verwerkingsstappen -> activatie motorneuron -> effectororgaan

  • Voorbeeld: kniepeesreflex

    • Sensorisch neuron -> ruggenmerg -> motorisch neuron

Elektrische transmissie in neuronen

Neuronstructuur

  • Dendrieten, soma, axon, axonheuvel

  • Membraanpotentiaal: ionenpomp, actiepotentiaal genereren

Actiepotentiaal

  • Alles-of-niets principe, snelheid en frequentie van vuren m.b.t. instructies

  • Myeline: verhoogt snelheid van geleiding; saltatoire conductie

Synapsen en neurotransmitters

Synaptische communicatie

  • Chemische synaps: neurotransmitters vrijgegeven bij actiepotentiaal

  • Langdurige synaptische plasticiteit: versterking of verzwakking van neurale verbindingen

    • Long-term potentiation (LTP) en long-term depression (LTD)

Voorbeelden van neurotransmitters

  • Acetylcholine: geheugenfunctie, ontbinding door AChE

  • Dopamine: motoriek, motivatie; tekort bij Parkinson

  • Serotonine en noradrenaline: stemming, slaapregulatie

Slaapcyclus en bewustzijn

Slaapstadia

  • Slaap staat in verband met elektrische activiteit in de hersenen

  • Alpha, beta, remslaap

Cognitie en geheugen

  • Verschillende geheugentypes: kortetermijn, langetermijn, procedureel geheugen

  • Aantasting van hersenstructuren bij ziektes zoals Alzheimer

Zintuigen en interfacing met de hersenen

Gehoor

  • Geluidsgolven en verwerking in de hersenen

  • Cochlea en haarcellen essentieel voor gehoor

Gezicht

  • Lichtverwerking via lens en retina

  • Oogspieren en pupilreflexen voor zicht

Smaak en reuk

  • Smaakcellen en reukcellen: directe toegang tot hersensystemen

Sensorische en motorische functies

Sensorische receptoren

  • Mechanoreceptoren, thermoreceptoren en nociceptoren voor stimulusdetectie

Motorische controle

  • Aangestuurd door alfa-motorneuronen

  • Reflexmechanismen en invloed van de hersenen

Neurodegeneratie en regeneratie

Veroudering

  • Verlies van neuronen, toename van ventrikels

Herstelmechanismen

  • Herstructurering van axonen na schade