Embryonale ontwikkeling, geboorte, lactatie, voorbehoedsmethoden en soa's(leerwerkboek p 191-221 + PP)
embryonale ontwikkeling
1e 8 weken ontwikkeling zygote (= geen menselijke vorm)
1. migratie dag 1→5
= beweging doorheen de eileider
na bevruchting → klievingsdelingen (1→ 2→ 4→ 8→ 16→ … BLASTOMEREN)
2-cellig al paar uur na bevruchting
vanaf 8 cellen: morula
32-cellige morula → celverplaatsing → trofoblast en embryoblast
=== blastula stadium== → volume-toename 
baarmoeder bereikt
2. nidatie dag 6→14
= innesteling
blastula uit bevruchtingsmembraan → in contact met slijmvlies
- trofoblastcellen aan de kant van de ambryoblast vormen chorionvlokken (zorgen voor vasthechting embryo aan baarmoederslijmvlies)
- baarmoederslijmvlies groeit over embryo heen. Volledig over embryo heen gegroeid = volledig ingenesteld
- chorionvlokken doorboren bloedvaten baarmoederwand → cellen van de chorionvlokken via celmembraan in contact met bloed moeder (zo voedingsstoffen v moeder doorkrijgen)
in kiemknop tijdens innesteling celdelingen en -verschuivingen → ontstaan 2 cellagen/kiembladen: ectoderm en endoderm, samen embryonale plaat
Vanuit ectoderm wordt amnion/embryonale vruchtzak gevormd (wordt met vruchtwater gevuld)
vanuit endoderm dooierzak/vitelluszak gevormd met reservestoffen gevuld
3. differentiatie
- vorming 3 kiembladen: tussen ectoderm en endoderm nog een derde kiemlaag = mesoderm
- organogenese
- ectoderm: zenuwstelsel, zintuigen, opperhuid
- mesoderm: chorda (voorloper ruggewervels), urogenitaal stelsel, spierstelsel, skelet en lederhuid
- endoderm: spijsverteringsstelsel en ademhalingsstelsel
na 8 weken menselijke vorm: embryo → foetus
- vorming placenta: chorionvlokken steeds sterker doorbloed en ontwikkelen moederkoek/placenta; volledig na 8 weken
- GEEN contact bloed moeder en bloed kind
- uitwisseling voedingsstoffen en afvalstoffen (ook alcohol, nicotine, drugs, medicatie …)
- hormoonproducent
- vorming navelstreng = uitgegroeide buiksteel
- bevat 3 bloedvaten: 1 placenta → kind (voedingsstoffen, O2…) en 2 weg van kind
foetale periode
- verfijning structuren van de organen: afwerking weefsels/organen
- groei organen
- organen treden in werking
geboorte
zwangerschap 40 weken vanaf laatste menstruatie → eicel begint te rijpen
Geboorte wanneer:
- meer dan 38 weken: normale geboorte
- tussen 28 en 38 weken zwanger: premature geboorte
- minder dan 28 weken: immature geboorte
- minder dan 24: niet levensvatbaar
1. ontsluitingsfase:
concentratie oestrogeen stijgt
samentrekking baarmoederspieren
wekere baarmoederhals
vruchtblaas samengetrokken in baarmoederlichaam en uitstulpen in baarmoederhals → rekt uit
ontsluiting 10cm = vliezen breken door gewicht baby
2. uitdrijvingsfase
hoofdje zakt en drukt op endeldarm → persweeën = samentrekking baarmoederspieren + buikspieren
2 keer spildraai: inwendig en uitwendig
- hoofd door bekkeningang: naar L of R gedraaid
- in bekken: hoofd draait kwartslag naar onder (inwendige spildraai)
- hoofd buiten: hoofd draait terug (uitwendige spildraai)
hulpmiddel: verlostang, vacuümextractor