Kurikulum Pendidikan Pemandu (KPP) Motokar dan Motosikal

PENGENALAN DAN UNDANG-UNDANG PENGANGKUTAN JALAN MALAYSIA

Dasar Kuasa Perundangan: * Pengawal seliaan kenderaan motor dan lalu lintas di Malaysia diperuntukkan di bawah Akta Pengangkutan Jalan 1987 dan Kaedah-Kaedah Kenderaan Motor 1959. * Seksyen 26(1) Akta Pengangkutan Jalan 1987: Memperuntukkan bahawa tiada seorang pun boleh memandu kenderaan motor di jalan raya melainkan dia adalah pemegang lesen memandu yang sah bagi kelas kenderaan tersebut.
Hukuman Tiada Lesen Memandu: * Seksyen 26(2) Akta Pengangkutan Jalan 1987: Kegagalan memiliki lesen memandu merupakan suatu kesalahan. * Denda: Tidak kurang daripada $\text{RM300}$ dan tidak melebihi $\text{RM2,000}$ . * Penjara: Tempoh tidak melebihi $\text{3}$ bulan, atau kedua-duanya sekali.

SYARAT KELAYAKAN PERMOHONAN LESEN MEMANDU

Kelayakan Umur Minimum: * Motosikal: $\text{16}$ tahun. * Motokar: $\text{17}$ tahun. * Kenderaan lain: $\text{21}$ tahun.
Kelayakan Kesihatan: * Sihat tubuh badan. * Penglihatan: Mesti boleh melihat ke hadapan sehingga jarak $\text{23}$ meter. * Tidak buta warna (selaras dengan Kaedah 5, Kaedah-Kaedah Kenderaan Motor (Lesen Memandu) 1992).
Pemohon OKU: * Mesti mengemukakan Borang Pemeriksaan Kesihatan Permohonan Lesen Memandu OKU yang disahkan oleh pegawai perubatan di Klinik Kesihatan Kerajaan (KKM).
Warganegara Asing: * Mesti memiliki pasport yang sah. * Mesti berada di Malaysia sekurang-kurangnya selama $\text{3}$ bulan.

JENIS-JENIS LESEN MEMANDU MALAYSIA (LMM)

JPJ mengeluarkan 7 jenis lesen dalam bentuk fizikal dan digital (melalui aplikasi MyJPJ):

Lesen Belajar Memandu (LDL): * Dikeluarkan untuk tujuan belajar memandu sebelum ujian praktikal. * Tempoh sah: $\text{3}$ atau $\text{6}$ bulan. * Had agregat: Keseluruhan tempoh tidak boleh melebihi $\text{2}$ tahun dari tarikh mula dikeluarkan. Jika gagal lulus dalam tempoh ini, pemohon perlu mengulang semula semua kursus. * Dokumen Permohonan: JPJL1, Kad Pengenalan/Pasport asal, 1 keping gambar berwarna latar belakang putih ( $\text{25mm} \times \text{32mm}$ ). * Syarat Latihan: Mesti mempamerkan tanda 'L' di hadapan dan belakang. Tidak dibenarkan membawa penumpang atau muatan.
Lesen Memandu Percubaan (PDL): * Dikeluarkan selepas lulus semua ujian kekompetenan. * Tempoh percubaan: $\text{2}$ tahun. * Kadar Alkohol: Mesti $\text{0.00}\%$ dalam nafas, darah, dan air kencing. * Penalti: Pengumpulan $\text{20}$ mata demerit atau lebih akan mengakibatkan pembatalan lesen oleh Ketua Pengarah JPJ. Jika batal, dilarang memandu/memohon lesen selama $\text{12}$ bulan.
Lesen Memandu Kompeten (CDL): * Dikeluarkan selepas tamat tempoh percubaan $\text{2}$ tahun tanpa sekatan mata demerit. * Boleh diperbaharui bagi tempoh antara $\text{1}$ tahun sehingga $\text{10}$ tahun.
Lesen Vokasional (GDL & PSV): * GDL (Goods Driving License): Untuk memandu kenderaan barangan. * PSV (Public Service Vehicle): Untuk kenderaan perkhidmatan awam. * Syarat Umur: $\text{18}$ tahun (Konduktor, GDL Motosikal/Kelas C); $\text{21}$ tahun (GDL/PSV lain). * Keperluan: Mesti memiliki CDL yang setara dan disahkan layak oleh doktor (JPJL8A).
Lain-lain: Lesen Konduktor, Lesen Memandu Angkatan, dan Permit Memandu Antarabangsa (IDP).

PROSES MENDAPATKAN LESEN MEMANDU (KPP)

KPP 01 (Kursus Teori Pemanduan Selamat): * Tempoh: $\text{6}$ jam. * Ujian Bahagian I (Berkomputer): $\text{70}$ soalan dalam masa $\text{1}$ jam $\text{15}$ minit. * Markah lulus minimum: $\text{56} / \text{70}$ . * Sijil JPJL2A sah selama $\text{1}$ tahun.
KPP 02 (Latihan Praktikal di Litar): * Motokar: $\text{5.5}$ jam (RPK, RSM, selekoh S/Z, mendaki bukit, parkir sisi, tiga penjuru, ramp automatik). * Motosikal: $\text{9.5}$ jam (RPM, PSMP, meniti titi, halangan kon, brek kecemasan, laluan tidak rata, angka 8, selekoh tajam).
KPP 03 (Latihan Praktikal di Jalan Raya): * Motokar: $\text{10}$ jam. * Motosikal: $\text{6}$ jam. * Fokus: Mengenal pasti hazard, pengurusan kelajuan, memotong, dan kawalan kompeten.
Penilaian Praujian: $\text{30}$ minit sebelum ujian sebenar JPJ.
Ujian Amali JPJ (Bahagian II & III): * Menentukan tahap kognitif, psikomotor (kemahiran), dan afektif (nilai murni). * Keputusan diperoleh serta-merta. * Rayuan kegagalan boleh dibuat secara bertulis dalam masa $\text{3}$ hari bekerja.

KELAS-KELAS LESEN MEMANDU MALAYSIA

A/A1: Kenderaan Orang Cacat (Motosikal $\le \text{450kg}$ ; Motokar $\le \text{3500kg}$ ).
B: Motosikal melebihi $\text{500sp}$ .
B1: Motosikal tidak melebihi $\text{500sp}$ .
B2: Motosikal tidak melebihi $\text{250sp}$ .
C: Motosikal Tiga Roda.
D: Motokar (BTM $\le \text{3,500kg}$ ).
DA: Motokar Automatik (BTM $\le \text{3,500kg}$ , tiada pedal klac).
E: Motokar Berat (BTM $> \text{7,500kg}).\n* **F/G**: Traktor Ringan Beroda/Berantai (BTM \le \text{5,000kg}).\n* **H/I**: Traktor Berat Beroda/Berantai (BTM $> \text{5,000kg}).

PENGIKTIRAFAN LESEN NEGARA LAIN DAN SINGAPURA

Seksyen 28 APJ 1987: Mengiktiraf lesen domestik negara pejanji selama tempoh sah laku lesen tersebut di negara asalnya.
Triti Utama: * Convention on Road Traffic Geneva 1949: Memerlukan IDP yang sah. * ASEAN Agreement 1985: Lesen domestik ASEAN boleh digunakan jika dalam Bahasa Inggeris. * MRA Malaysia-Maldives 2022: Boleh digunakan tanpa IDP selama $\text{10}$ tahun.
Arahan Pertukaran (Convert): * Berkuat kuasa 19 Mei 2025, semua permohonan pertukaran lesen asing ke LMM dihentikan kecuali untuk Kor Diplomat, peserta MM2H, dan warganegara Malaysia yang mendapat lesen asing sebelum memiliki LMM.
Lesen Singapura: * Boleh digunakan di Malaysia (kenderaan MY atau SG) asalkan sah. Hanya satu lesen (MY atau SG) boleh dipegang pada satu masa.

LESEN MEMANDU ORANG KURANG UPAYA (OKU)

Syarat Utama: Mesti memiliki kad OKU JKM dan kenderaan yang telah diubah suai mengikut keupayaan fizikal yang diluluskan oleh Bahagian Kejuruteraan Automotif JPJ.
Pelekat OKU (Reflektif 3M): * Motokar: Dipamerkan pada penjuru sebelah kiri cermin hadapan dan penjuru atas sebelah kiri cermin belakang. * Motosikal (Handicapped Type): Di atas pelindung angin hadapan, atas penjuru kanan dan kiri di belakang. * Motosikal (Support-based): Penjuru kanan hadapan dan plat tambahan di bawah plat nombor belakang.

TANDA ISYARAT LALU LINTAS

Fungsi: Mengatur pergerakan, memberi amaran hazard, dan rujukan maklumat.
Kategori Papan Tanda: 1. Isyarat Bahaya (Warning Sign): Bentuk empat segi (diamond), kuning dan merah. 2. Isyarat Peraturan Larangan: Bentuk bulat/heksagon/segitiga, warna merah. 3. Isyarat Peraturan Mandatori: Bentuk bulat/empat segi, warna biru atau merah. 4. Isyarat Berinformasi (Guide Sign): Bentuk empat segi, biru atau hijau. 5. Isyarat Sementara (Temporary Sign): Bentuk diamond, jingga, kuning dan hitam.
Pelan Tindakan Pemanduan (Melihat Papan Tanda): * Mendapatkan maklumat persekitaran. * Memilih posisi selamat. * Memilih kelajuan selamat. * Menggunakan gear sesuai. * Aplikasi pecutan yang terkawal.

ISYARAT TRAFIK DAN TANGAN

Lampu Isyarat: * MERAH: Berhenti di belakang garisan, tarik brek tangan, bebaskan gear. * HIJAU: Jalan dengan berhati-hati jika keadaan selamat. * ANAK PANAH HIJAU: Jalan ke arah anak panah sahaja. * JINGGA: Berhenti kecuali sudah melepasi garisan. * Kegagalan Lampu: Di simpang empat, tiada kenderaan berhak mendapat keutamaan (mesti bertimbang rasa). Di simpang tiga, beri keutamaan kepada jalan utama.
Isyarat Tangan Polis: * Tindakan menghentikan kenderaan dari hadapan, belakang, atau membenarkan pergerakan dari kanan/kiri mengikut posisi tangan pegawai.
Isyarat Tangan Pemandu/Penunggang: * Tangan lurus ke kanan: Hendak belok kanan. * Tangan membongkok ke atas: Hendak belok kiri. * Tangan lambaian ke bawah: Perlahankan kenderaan. * Tangan lambaian berhenti: Hendak memberhentikan kenderaan.

TANDA-TANDA DAN GARISAN PADA PERMUKAAN JALAN

Garisan Satu Terus/Berkembar: Melambangkan larangan memotong atau melintas.
Garisan Putus-Putus: Dibenarkan memotong atau menukar lorong jika selamat.
Garisan Kuning di Tepi Jalan: Larangan meletak kenderaan.
Kotak Kuning (Yellow Box): Dilarang berhenti di dalam kotak bagi mengelakkan halangan lalu lintas dari arah lain.
Garisan Melintang (Stop Line): Mesti berhenti sepenuhnya.
Zon Garisan Bergetar (Transverse Bars): Memberi amaran visual/fizikal supaya memperlahankan kenderaan (biasanya di persimpangan atau bulatan).

PENGURUSAN HAZARD

Definisi Hazard: Sebarang elemen yang berpotensi menyebabkan kecederaan atau kerosakan.
Kategori Hazard: * Statik: Simpang, bulatan, selekoh tajam, jalan berlubang, kenderaan rosak di bahu jalan. * Bergerak: Pemandu lain membrek tiba-tiba, pejalan kaki melintas, kenderaan menukar lorong tanpa isyarat. * Permukaan Jalan & Cuaca: Jalan licin selepas hujan, lopak air, tumpahan minyak, kabus, silau matahari.
Faktor Konflik/Perlanggaran: * Pencetus (Trigger): Pelanggaran lampu merah, kerosakan brek, tayar pecah. * Penyumbang (Contributing): Kurang pengalaman, keletihan, tidak mengamalkan rutin selamat.
Teknik IPDA (Duanne R. Johnson, 1979): 1. Identify (Mengenal pasti): Mengesan hazard melalui deria (lihat, dengar, hidu). 2. Predict (Meramal): Menjangka apa yang mungkin berlaku. 3. Decide (Membuat Keputusan): Memilih tindakan untuk mengelak risiko. 4. Act (Bertindak): Melaksanakan tindakan (brek, elak, kurangkan kelajuan).
Kemahiran Imbasan: * Peraturan 2 Saat: Jarak selamat mengekori kenderaan (cuaca baik). * Peraturan 4 Saat: Jarak selamat bagi kenderaan berat atau cuaca buruk. * Imbasan 12 Saat: Memerhatikan keadaan jauh di hadapan untuk merancang tindakan.

SISTEM KEJARA (MATA DEMERIT)

Tujuan: Mendisiplinkan pemandu dan menangani pesalah tegar.
Amalan Mata Demerit (Pemandu CDL): * 20 mata (Kali pertama): Amaran. * 20 mata (Kali kedua): Penggantungan lesen $\text{6} - \text{8}$ bulan. * 20 mata (Kali ketiga): Penggantungan lesen $\text{8} - \text{10}$ bulan. * 20 mata (Kali keempat): Penggantungan lesen $\text{10} - \text{12}$ bulan. * Pembatalan lesen jika digantung $\text{3}$ kali dalam tempoh $\text{5}$ tahun.
Penalti Memandu Semasa Digantung/Batal: * Denda $\text{RM3,000} - \text{RM10,000}$ atau penjara tidak melebihi $\text{3}$ tahun.
Pemotongan Mata: Mata demerit boleh dikurangkan sehingga $\text{50}\%$ jika tiada kesalahan dalam $\text{12}$ bulan, tiada saman tertunggak, dan hadir kursus pemulihan.

KOD ETIKA DAN TATAKELAKUAN PEMANDU

Integriti: Calon dilarang memberikan sebarang ganjaran/rasuah kepada pengajar atau pegawai JPJ.
Gangguan Seksual: Dilarang melakukan gangguan lisan, fizikal, visual atau psikologi yang menyentuh kehormatan jantina.
Bahan Larangan: Larangan keras terhadap penggunaan dadah (kecuali perubatan sah) dan minuman keras.
Kehadiran & Penyamaran: Mesti hadir mengikut sesi yang ditetapkan. Dilarang menyamar atau meminta orang lain menyamar sebagai calon.
Keterampilan: Berpakaian kemas, sopan, dan mematuhi etika berpakaian pengangkutan jalan.

PEMANDUAN BERHEMAH DAN RUTIN SELAMAT

Rutin C.I.T.O: * C (Cermin): Periksa cermin pandang belakang dan sisi. * I (Isyarat): Beri isyarat niat membelok seawal mungkin. * T (Titik Buta / Blind Spot): Menoleh kepala ke paras bahu untuk memeriksa kawasan terlindung. * O (Olah Gerak): Melakukan pergerakan dengan kedudukan dan kelajuan tepat.
Olah Gerak Utama (The 8 Moves): 1. Bergerak ke dalam aliran lalu lintas. 2. Bergerak di dalam jalan raya. 3. Bergerak bersama aliran lalu lintas (keep up). 4. Bergerak melintasi. 5. Memotong dan dipotong. 6. Berpusing balik (U-turn/3 penjuru). 7. Bergerak keluar dari aliran lalu lintas. 8. Berhenti/Meletak kenderaan.

PEMANDUAN DALAM PELBAGAI KEADAAN

Pemanduan di Lebuh Raya: * Sentiasa memandu di lorong kiri/tengah. Lorong kanan untuk memotong sahaja. * Berehat setiap $\text{2}$ jam untuk mengelakkan mengantuk. * Pastikan kenderaan dalam keadaan mekanikal yang cemerlang.
Pemanduan Waktu Malam: * Risiko silau tinggi. Gunakan lampu rendah apabila berselisih dengan kenderaan hadapan. * Kurangkan kelajuan kerana zon penglihatan yang terhad.
Pemanduan Waktu Hujan: * Aquaplaning (Hydroplaning): Kenderaan terangkat di atas lapisan air. Elakkan menekan brek mengejut. Lepaskan pemecut dan biarkan kelajuan berkurang secara semula jadi. * Gunakan lampu utama (bukan lampu hazard) untuk kebolehlihatan.
Pemanduan dalam Terowong: * Nyalakan lampu utama. Kekalkan jarak mengekor yang selamat.

KOMPONEN DAN PENYELENGGARAAN KENDERAAN

Minyak Enjin: Bertindak sebagai pelincir dan penyejuk. Tukar setiap $\text{5,000 km}$ atau $\text{3}$ bulan (minyak semi-sintetik).
Minyak Gear: Tukar setiap $\text{20,000 km} - \text{30,000 km}$ .
Tayar: Periksa tekanan angin dan bunga tayar. Tukar jika bunga haus atau merekah.
Motosikal (Rantai): Mesti berminyak dan mempunyai ketegangan sesuai (kelonggaran $\text{15} - \text{20mm}$ ).
Bateri: Periksa paras air (sel basah) atau gantikan sel kering setiap $\text{1} - \text{2}$ tahun.
Sistem Brek: ABS (Anti-lock Braking System) menghalang roda terkunci semasa membrek kecemasan, mengekalkan kawalan stereng.

PERALATAN KESELAMATAN DAN BANTUAN KECEMASAN

Topi Keledar: Mesti menepati MS 1 atau UN Regulation No.22. Pengecualian hanya untuk Haji/Lebai berserban dan orang Sikh.
Tali Pinggang Keledar: Wajib untuk pemandu dan semua penumpang (hadapan & belakang).
Penyandar Kepala (Head Restraint): Telinga mesti di tengah-tengah penyandar. Jarak belakang kepala tidak melebihi $\text{3.5}$ inci.
Kerusi Keselamatan Kanak-Kanak (CRS): * 9 bulan – 4 tahun ( $\text{9} - \text{18kg}$ ): Kerusi menghadap ke hadapan di belakang. * 4 – 11 tahun ( $\text{15} - \text{36kg}$ ): Booster seat di belakang. * Dilarang dipasang di tempat duduk penumpang hadapan yang mempunyai beg udara.
Langkah Kecemasan Kemalangan: 1. Berhenti dan beri amaran (Segitiga kecemasan $\text{45} - \text{50}$ meter di belakang). 2. Pindahkan kenderaan ke bahu jalan jika boleh. 3. Hubungi ambulans/polis ( $\text{999}$ ). 4. Dapatkan maklumat pemandu lain (Nama, No. Tel, Pendaftaran, Insurans). 5. Jangan beri makanan/minuman kepada mangsa kemalangan.