Drama KW 1

Neigings in Suid-Afrika

  • Wêreldgebeure en tendense het "n impak op Suid-Afrika gehad.

  • Aanvanklik was teaterneigings nie vinnig in Suid-Afrika nie; gevolg van beïnvloeding deur inheemse kunstenaars en skrywers.

  • Die praktyk om buitelandse produksies na Suid-Afrika te bring het 'n gesonde kruisbestuiwing en uitruil van idees verseker.

  • In 1963, het die Britse kunstenaarsvakbond Equity 'n boykot teen apartheid aangekondig, wat interaksie tussen Suid-Afrikaanse kunstenaars en die buiteland gestop het.

  • Suid-Afrikaners moes hul eie idees en talente aanwend.

  • Bepaalde bewegings, soos Surrealisme, het 'n direkte impak gehad.

  • Die eerste opvoering van Pablo Picasso se surrealistiese toneelstuk "Desire Caught by the Tail" het in 1976 plaasgevind deur TRUK (die voormalige Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste).

  • Die toneelstuk ondersoek die absurde en donker komiese besonderhede van die daaglikse lewe in Frankryk tydens oorlogstyd.

  • Karakters, wat 'n groep Paryse kunstenaars is wat oorlograntsoene kry, word verteer deur basiese menslike behoeftes en is behep met emosies en begeertes.

  • Die toonbankstuk het as 'n voorlesing in 'n privaat salon in Frankryk deur Albert Camus begin, maar is beskou as vreemd en is nooit ten volle opgevoer nie.

Fase 3: Belangrike bewegings van die twintigste eeu

  • Sekere bewegings is oorheers deur die gevolge van die twee wêreldoorloë en internasionale konflikte.

  • Opkoms van Kommunisme en die Koue Oorlog het die wêreld in twee kampe verdeel, wat voortdurende spanning veroorsaak het.

  • Realiteit se hele wese is bevraagteken.

  • Teoretici, skrywers en dramaturge het vrese van 'n gefragmenteerde samelewing weerspieël.

  • Postmoderne teater het vanuit hierdie tydperk ontstaan.

Eksistensialisme

  • Eksistensialisme is 'n filosofiese beweging wat oor die probleme van die menslike bestaan handel.

  • Dit het in die 1800's ontstaan, maar gewild geword in die 1950's.

  • Eksistensialiste bevraagteken die ware menslike bestaan, glo dat vryheid 'n aksie van individuele wil is wat nie deur universele reëls gelei word nie.

  • Elke individu is verantwoordelik vir sy/haar eie lot.

  • Eienskappe van die begeertes en emosies bevraagteken hoe mense se strewe, prestasies en oortuigings nie betekeningsvol kan wees nie en dat ons bestaan in "n metafisiese leegte is.

  • Die vryheid van keuse veroorsaak ook vervreemding van die samelewing.

  • Om te bestaan, is 'n toestand van vrees en angs, en mense voel vervreem van God, die natuur, en hulself.

Eksistensialistiese teater

  • Eksistensialistiese skrywers fokus op die absurditeit en die ironie van die lewe.

  • Hulle werk sluit temas soos keuse, vryheid en bewussyn in.

  • Daar is min vreugde of blydskap in hierdie literatuur, maar dit het 'n groot invloed op Westerse teater gehad.

Feminisme

  • Vroue is deur patriargale invloede in die samelewing onderdruk, wat gelei het tot stereotipering en die ontneem van volwaardige deelname aan die samelewing, insluitend stemreg en publieke amps.

  • Sosiale en politieke faktore, soos wêreldoorloë, het begin verander, met vroue wat noodgedwonge gaan werk het.

  • Geslagsrolle is afgebreek; mans moes huishoudelike take in die weermag doen, terwyl vroue die hoof van huishoudings moes wees.

  • Ná die Tweede Wêreldoorlog het druk op vroue ontstaan om weer na hul plek in die huis terug te keer, maar dit is deur baie vroue teëgestaan.

  • Namate mense se welvaart toegeneem het, het nuwe afbeeldings van seks en seksualiteit in die media verskyn, asook debatte oor egskeiding en seksuele vryheid.

  • In die laat 1960's het die vrouevryheidsbeweging ontstaan, tesame met klasaktivisme, arbeidsoptrede, studenteonrus en die Swartbewussynbeweging.

  • Verskeie feministiese ideologieë het ontstaan, soos Bourgeois Feminisme, Radikale Feminisme en Sosialistiese Feminisme.

Woordelys

  • Die volgende terme en definisies is betrokke:

    • Ateïsme: glo nie in die bestaan van 'n God of gode nie.

    • Bourgeois Feminisme: 'n vorm van feminisme wat na gelykheid met mans in 'n Kapitalistiese wêreld streef.

    • Eksistensialisme: die filosofie wat die mens se bestaan as sinloos beskou.

    • Fascisme: 'n nasionalistiese ideologie wat totalitêre oorheersing deur die staat omvou.

    • Feminisme: 'n sosiale beweging vir gelykheid tussen geslagte.

    • Kapitalisme: 'n stelsel van loonarbeid en produksie vir wins.

    • Kommunisme: 'n politieke leerstelling van gemeenskaplike eienaarskap van hulpbronne.

    • Nasionalisme: die sentiment van die nasiestaat bo alles.

    • Nihilisme: totale ontkenning van alle gevestigde outoriteit.

    • Patriargale: 'n sosiale struktuur waar die man die leier is.

    • Radikale Feminisme: streef na fundamentele veranderinge in sosiale toestande.

    • Sosialistiese Feminisme: fokus op gemeenskaplike voordeel en die uitwissing van klasse- en geslagsongelykhede.

Absurde Teater

  • In die 1950's het mense 'n desperate behoefte gehad om sin te maak van die chaos na die Tweede Wêreldoorlog.

  • Elemente soos die gruwels van die Nazi-konsentrasiekampe en die atoombom het die geloof in rasionaliteit bevraagteken.

  • Absurde Teater, 'n beweging wat deur critici soos Martin Esslin genoem is, het gekenmerk deur die irrasionele, die betekenislose, en die onsamehangende.

  • Die terme "absurd" beteken "in disharmonie".

  • Absurde teater weerspieël 'n ervaringsgevoel van absurditeit.

  • Soms glo praktisyns dat as die sinloosheid van die lewe verstaan kan word, dit 'n pad na meer betekenisvolle bestaan kan bied.

Fase 1: Die sosio-politieke konteks van Absurdisme

  • Absurde Teater was 'n reaksie op sosiale kwessies wat voorheen nie uitgedaag is nie.

  • Dominerende aanbiedings was gefokus op loketwins; mense het verligting van die lewe se probleme geëis.

  • Na die wêreldoorloë was mense ontnugter en moeg. Hulle het kennis wat voorheen geloof in God was, met 'n geloof in tegnologie vervang.

  • Wetenskaplike vooruitgang het tot die skepping van die atoombom gelei, wat tot 'n onverkwiklike bestaan gelei het.

Oorsprong en invloede van Absurdisme

  • Absurdisme het in Frankryk ontstaan, maar sy invloed het oor Europa en Amerika versprei.

  • Alfred Jarry se "Ubu Roi" (1896) beskou as die eerste toneelstuk wat die styl van Absurde Teater getoon het.

  • Dadaïsme en Surrealisme het 'n groot invloed op die beweging gehad.

  • Dadaïsme het 'n klein, maar belangrike teenbeweging ontwikkel teen die sinlose geweld van die Eerste Wêreldoorlog.

  • Surrealisme het 'n teenbeweging teen die rasionaliteit van die kommunikasie ontstaan, wat die binnewêreld van die onderbewussyn verken het.

Algemene doelwitte van Absurde dramaturge

  • Absurde dramaturge het die absurditeit van menslike bestaan deur dramatiek en inhoud van toneelstukke uitgedruk.

  • Hulle het nie 'n gevoel van betekenisloosheid bevorder nie, maar eerder die gebrek aan betekenis beklemtoon.

  • Situasies in die alledaagse lewe is dikwels ontbloot.

Fase 2: Eienskappe van Absurde drama

  • Absurde drama volg nie konvensies nie, maar eerder eksistensialistiese filosofie.

  • Dramaturge het nie deur heersende elemente beïnvloed geword nie, maar eksterne realiteite.

Absurde karakters

  • Karakters is verteenwoordigend van die mensdom, nie werklike mense nie.

  • Hulle eienskappe word oordryf; hulle het selde 'n verlede of toekoms.

Komiese duette

  • Karakters in Absurde Teater word dikwels in pare voorgestel, gebaseer op die vaudeville struktuur.

  • Voorbeelde sluit in: Vladimir en Estragon van Beckett, en Pozzo en Lucky.

Die fokus van Absurde Teater

  • Fase drie van die teks bespiegel oor hoe die verhoogplasing en beweging die absurditeit van die menslike toestand uitdruk.

  • Karakters in Absurde Teater bevind hulself dikwels in herhalende bewegings en situasies

Woordelys

  • Anti-Establishment: teen die gevestigde stelsel.

  • Solipsisme: die oortuiging dat die self die enigste bekende entiteit is.