RPH: Chapter 2 - Part 2 - KKK and Kartilya ng Katipunan

• The Kataastaasan, Kagalanggalangang Katipunan ug nga Anak ng Bizyan (KKK) is arguably the most important organization formed in the Philippine History.
• It was only Katipunan that envisioned:

1. A united Filipino nation that would revolt against the Spaniards

2. The total independence of the country from Spain.

• Previous armed revolts had already occurred before the foundation of the Katipunan, but none of them envisioned a unified Filipino nation revolting against the colonizers:

1. For example, Diego Silang was known as an Ilocano who took up his arms and led one of the longest running revolts in the country. Silang, however, was mainly concerned about his locality and referred to himself as El Rey de Ilocos (The King of Ilocos).

2. The propaganda movements led by the ilustrados like Marcelo H. Del Pilar, Graciano López Jaena, and Jose Rizal did not envision a total separation of the Philippines from Spain, but only demanded equal rights, representation, and protection from the abuses of the fnars.

• In the conduct of their struggle, Katipunan created a complex structure and defined value a system that would guide the organization as a collective aspiring for a single goal.

• One of the most important was the Katipunan documents Kartilya ng Katipunan.

• The onginal title of the document was "Manga [sic] Aral Nang [sic] Katipunan ng mga A.N.B." or "Lessons of the Organization of the Sons of Country”

• The document was written by Emilio Jacinto in the 1896.

• Jacinto was only 18 years old when he joined the movement.

• He was a law student at the Universidad de Santo Tomas.

• Jacinto became the secretary of the organization and took charge of the short-lived printing press of the Katipunan.

• On 15 April 1897, Bonifacio appointed Jacinto as a commander of the Katipunan in Northern Luzon. Jacinto was 22 years old.

• He died of Malaria at a young age of 24 in the town of Magdalena, Laguna.

The Kartilya can be treated as the Katipunan's code of conduct. It contains fourteen rules that instruct the way a Katipunero should behave, and which specific values should he uphold. Generally, the rules stated in the Kartilya can be classified into two:

1. The first group contains the rules that will make the member an upright individual, and

2. The second group contains the rules that will guide the way he treats his fellow men.

Kartilya ng Katipunan ni Emilio Jacinto:

1. Ang kabuhayang hindi ginugugol sa isang malaki at banal na kadahilanan ay kahoy na walang lilim, kun di damong makamandag.

2. Ang gawang magaling na nagbubuhat sa pagpipita sa sarili, at hindi talagang nasang gumawa ng kagalingan, ay di kabaitan.

3. Ang tunay na kabanalan ay ang pagkakawang gawa, at pagibig sa kapwa at ang isukat ang bawat kilos, gawa't pangungusap sa talagang katuiran.

4. Maitim man at maputi ang kulay ng balat, lahat ng tao'y magkakapantay: mangyayaring ang isa'y higtan sa dunong, sa yaman, sa ganda…, ngunit di mahihigtan sa pagkatao.

5. Ang may mataas na kalooban inuuna ang puri sa pagpipita sa sarili; ang may hamak na kalooban, inuuna ang pagpipita sa sarili sa puri.

6. Sa taong may hiya, salita'y panunumpa.

7. Huwag mong sayangin ang panahun: ang yamang nawala'y mangyayaring magbalik; ngunit panahung nagdaan na'y di na muli pang magdadaan.

8. Ipagtanggol mo ang inaapi; kabakahin ang umaapi

9. Ang taong matalino'y ang may pagiingat sa bawat sasabihin, at matutong ipaglihim ang dapat ipaglihim.

10. Sa daang matinik ng kabuhayan, lalaki ay siyang patugot ng asawa't mga anak: kung ang umaakay ay tungo sa sama, ang pagtutunguhan ng inaakay kasamaan din.

11. Ang babai ay huwag mong tignang isang bagay na libangan lamang, kun di isang katuang at karamay sa mga kahirapan nitong kabuhayan; gamitan mo ng boong pagpipitagan ang kaniyang kahinaan, at alalahanin ang inang pinagbuhatan at nagiwi sa iyong kasanggulan.

12. Ang di mo ibig na gawin sa asawa mo, anak at kapatid, ay huag mong gagawin sa asawa, anak at kapatid ng i iba.

13. Ang kamahalan ng tao'y wala sa pagkahari, wala sa tangus ng ilong at puti ng mukha, wala sa pagkaparing kahalili ng Dios, wala sa mataas na kalagayan sa balat ng lupa: wagas at tunay na mahal na tao, kahit laking gubat at walang nababatid kun di ang sariling wika, yaon may magandang asal, may isang pangungusap, may dangal at puri; yaon di nagpapaapi't di nakikiapi; yaong marunong magdamdam at marunong lumingap sa bayang tinubuan.

14. Paglagalap ng mga aral na ito at maniningning na sumikat ang araw ng mahal na Kalayaan dito sa kaabaabang Sangkapuluan, at sabugan ng matamis niyang liwanag ang nangagkaisang magkakalahi't magkakapatid na ligayang walang katapusan, ang mga ginugol na buhay, pagud, at mga tiniis na kahirapa'y labis nang natumbasan.

• As the primary governing document which determines the rules of conduct in the Katipunan, properly understanding the Kartilya will thus help in understanding the values, ideals, aspirations, and even the ideology of the organization.