Mikrobiologia II - Wykłady

Mikrobiologia II - Wykłady

Wykład 1 - 02.10.2025 r.
Systematyka - trzy domeny życia

  • Organizmy dzielimy na trzy domeny:

    • Bacteria

    • Archaea

    • Eukarya

  • Archaea są ewolucyjnie bliżej spokrewnione z Eukarya niż z Bacteria (wspólna gałąź na drzewie filogenetycznym).

Porównanie domen

Cecha

Prokaryota

Archaea

Eukarya

Materiał genetyczny

Nukleoid

Nukleoid

Jądro otoczone błoną

Ściana komórkowa

Zwykle zawiera mureinę

Inne składniki (np. pseudomureina), brak mureiny

Brak mureiny, czasami celuloza lub chityna

Lipidy błonowe

Estry kwasów tłuszczowych

Lipidy eterowe

Estry kwasów tłuszczowych

Rybosomy

70S

70S

80S + 70S (organella)

Inicjatorowy tRNA

Formylometionina

Metionina

Metionina

Operony

Tak

Tak

Nie

Polimeraza RNA

Jedna (4 podjednostki)

Kilka (8-12 podjednostek)

Trzy (wielopodjednostkowe)

Białka histonopodobne

Tak

Nie (histony)

Nie (histony)

Morfologia (Kształty komórek)

  • Bacteria (Bakterie właściwe)

    • Ziarniaki:

    • Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty).

    • Pałeczki:

    • Proteus mirabilis.

    • Prątki:

    • Mycobacterium tuberculosis (prątek gruźlicy).

    • Formy nitkowate/rozgałęzione:

    • Frankia,

    • Rhodopseudomonas palustris.

  • Archaea (Archeony)

    • Mogą przyjmować formy nieregularne

    • Archeony z okolic kominów termalnych.

    • Ziarniaki (urzęsione lub nie):

    • Methanococcus janaschii.

    • Pałeczki (wydłużone):

    • Methanobacterium thermoautotrophicum.

    • Pałeczki bezrzęsne:

    • Methanothermus fervidus.

Struktura komórki prokariotycznej
Elementy ogólne

  • Osłony:

    • Otoczka/kapsuła (śluz EPS/CPS)

    • Ściana komórkowa

    • Błona cytoplazmatyczna

  • Wewnątrz:

    • Cytoplazma

    • Nukleoid

    • Rybosomy

    • Plazmidy

    • Mezosomy

  • Zewnętrzne:

    • Pile (fimbrie)

    • Rzęski (flagellum)

Szczegóły struktur wewnątrzkomórkowych

  1. Nukleoid

    • Miejsce lokalizacji chromosomu bakteryjnego.

    • Strukturę stabilizują:

      • Białka SMC (utrzymujące strukturę chromosomu)

      • Białka histonopodobne

  2. Rybosomy 70S (Prokariotyczne)

    • Masa: ok. 2,5 MDa.

    • Skład: 60% RNA, 40% białko.

    • Podjednostki:

      • Mała (30S / SSU): 16S rRNA + 21 białek.

      • Duża (50S / LSU): 23S rRNA + 5S rRNA + 31 białek.

  3. Materiały zapasowe (Inkluzje)

    • Glikogen / Granuloza:

      • E. coli,

      • Salmonella,

      • Bacillus,

      • Clostridium.

    • Skrobia:

      • Acetobacter.

    • Poliglukoza:

      • Fusobacterium.

    • PHB (Polihydroksymaślan):

      • Rhizobium.

      • Poli-3-hydroksymasłowy - próbuje się wykorzystać do zastąpienia folii biodegradowalnej (rozkładany przez hydrolazy u większości bakterii).

    • Cyjanoficyna:

      • Polipeptyd (kwas poliasparaginowy + arginina 1:1).

      • Aminokwasy są źródłem azotu i węgla.

      • Cyjanobakterie potrafią wiązać azot atmosferyczny.

    • Granule siarki:

      • U bakterii fotosyntetyzujących anoksygennie.

    • Wolutyna (ciała metachromatyczne):

      • Polifosforany.

Wykład 2 - 09.10.2025 r.
Struktury obecne w cytozolu - cd

…