Polisi Sosial & Pembangunan Manusia – Nota Komprehensif

Pengenalan Umum

• Fokus kuliah: hubungan di antara “Polisi Sosial” & “Pembangunan Manusia” melalui perancangan pembangunan ekonomi serta peningkatan taraf hidup di Malaysia.

• Kerangka masa: Zaman penjajahan Portugis/Belanda (abad ke-16) → Krisis Asia $1997$.

• Tema teras: evolusi dasar pembangunan – daripada Laissez Faire → Campur Tangan Negara (DEB) → Liberalisasi & Penswastaan → Krisis & Pelan Pemulihan.

• Signifikan: Memahami perubahan dasar membantu menilai sebab-sebab kemajuan pesat $1970$-an – $1990$-an serta punca kegawatan $1997$.

Statistik Pertumbuhan & Kesejahteraan 4 Dekad (±1955-1995)

• Kadar pertumbuhan ekonomi purata: $6.7\%$ setahun.

  • Implikasi: penciptaan pekerjaan, kenaikan pendapatan, pengurangan kemiskinan.

• Inflasi menurun daripada $6.7\%$ ( $1980$ ) → $3.7\%$ ( $1994$ ).

• Pengangguran menurun $5.6\%$ ( $1980$ ) → $2.9\%$ ( $1994$ ).

• Kemiskinan mutlak merosot:

  • $1976: 37.3\%$ → $1984: 20.7\%$ → $1990: 17.1\%$ (Ishak Shari $1995$:16).

• Hasil sampingan: peningkatan kadar celik huruf & penambahbaikan kesihatan awam.

Ringkasan Kronologi Pembangunan

1. Era Penjajahan (Portugis, Belanda, Inggeris).

2. Fasa Laissez Faire ( $1950$-$1970$ ).

3. Fasa Campur Tangan Negara / DEB ( $1971$-$1980$ ).

4. Fasa Liberalisasi & Penswastaan ( $1981$-$1996$ ).

5. Krisis Kewangan Asia ( $1997$ dan selepasnya ).

Era Penjajahan hingga Merdeka $1957$

Ciri-ciri Pentadbiran Inggeris

• Pada awalnya dasar “tidak campur tangan”; tumpu perdagangan.

• Pengaruh politik & ekonomi mendorong perubahan → campur tangan demi menjaga kepentingan British (Rahimah Abdul Aziz $1993$:23).

• Institusi dicipta/ditransformasi:

  • Pentadbiran, undang-undang, sistem politik.

  • Infrastruktur pengangkutan, perhubungan & komunikasi.

  • Pendidikan: melahirkan tenaga kerja sokongan penjajah.

• Struktur ekonomi berorientasi eksport:

  • Pertanian komersial (getah), perlombongan (bijih timah), perdagangan moden.

  • Sektor pertanian tradisional terpinggir.

• Masalah guna tenaga: import buruh asing (India, China, Jawa) → asas masyarakat majmuk.

Zaman Jepun $$ $1941$-$1945$

• Jepun menjatuhkan British (Dis $1941$). British kembali $1945$, namun autoriti merosot.

• Legasi: kerosakan infrastruktur, ketiadaan keyakinan rakyat terhadap British.

Menuju Merdeka $1957$

• Isu warisan: hubungan kaum, tanah, pekerjaan, pendidikan.

• Penyelesaian melalui Rancangan Pembangunan terancang.

Rancangan Pembangunan Malaysia $1957$-$1998$

Matlamat Umum

• Mengarah perubahan sosioekonomi secara sistematik.

• Menentukan sasaran & kaedah pencapaian ekonomi-sosial.

Senarai Utama (10 Rancangan sehingga $1998$)

• Draf Rancangan Pembangunan $1950$-$1955$.

• Rancangan Lima Tahun Malaya I $1956$-$1960$.

• Rancangan Lima Tahun Malaya II $1961$-$1965$.

• RMK I $1966$-$1970$ … RMK VII $1996$-$2000$.

• Dua rancangan awal digubal penjajah; rancangan selepas $1961$ dipimpin kerajaan Malaya/Malaysia.

Fasa 1: Laissez Faire ( $1950$-$1970$ )

Falsafah

• Campur tangan kerajaan minimum; peranan utama: penyedia infrastruktur & kawal selia.

Strategi

• Perindustrian gantian import (IGI).

• Variasi tanaman pertanian & pembangunan desa: infrastruktur, kesihatan, pendidikan.

• Sektor swasta dipacu sebagai jentera komersial & industri (Rugayah $1995$:63).

Insentif Kerajaan

• Perlindungan tarif, pengecualian cukai, kemudahan infrastruktur.

• Galakan pelaburan asing.

Peristiwa Penting

• Pembentukan Malaysia $1963$ (Sabah & Sarawak).

• Rusuhan kaum 13 Mei $1969$ – menonjolkan ketidaksamaan sosioekonomi.

Fasa 2: Campur Tangan Negara ( $1971$-$1980$ )

Konteks Politik

• Peralihan kepimpinan: Tunku Abdul Rahman → Tun Abdul Razak (PM 2).

Dasar Ekonomi Baru (DEB) & RRJP I

• Tempoh: $1971$-$1990$ (20 tahun).

• “Serampang Dua Mata”:

  • Membasmi kemiskinan tanpa mengira kaum.

  • Menyusun semula masyarakat (struktur pemilikan & pekerjaan).

• Sasaran pemilikan ekuiti Bumiputera: $30\%$ menjelang $1990$.

• Rukunegara dijadikan ideologi kebangsaan pendukung rancangan.

Mekanisme Pelaksanaan

• Pengembangan sektor awam: syarikat & agensi kerajaan.

  • Sektor: komersial, perindustrian, pembuatan, pengangkutan, komunikasi, utiliti, kewangan.

• Statistik: $1990$ terdapat $1158$ perusahaan milik negara; modal berbayar $RM23.9\text{ billion}$; sumbangan kepada KDNK: $25\%$ (Abdul Rahman Embong $1996$:72).

Fasa 3: Liberalisasi & Penswastaan ( $1981$-$1996$ )

Kepimpinan & Falsafah Baru

• Dr Mahathir Mohamad (PM 4) mengambil alih $1981$.

• Dasar Pandang Ke Timur: meniru etika kerja & teknologi Jepun/Korea.

• Penubuhan HICOM sebagai pemangkin industri berat.

Dasar Penswastaan $1983$

• Konsep “Persyarikatan Malaysia”.

• Matlamat: percepat pertumbuhan, naikkan kecekapan, kurangkan beban fiskal, luaskan pemilikan Bumiputera (Jomo $1995$:48).

• Garis panduan: kategori aset, kaedah penswastaan, perlindungan faedah awam.

• Pelan Induk Penswastaan (PIP) $1991$.

Liberalisasi Lanjutan

• Reaksi kepada krisis ekonomi $1985$-$1986$.

• Berjaya memulih pertumbuhan; membuka sektor kewangan & perdagangan.

Dasar Pembangunan Negara (DPN) $1991$-$2000$

• RRJP II; menggantikan DEB.

• Tumpu golongan termiskin, pengurangan kemiskinan relatif, perluasan MPPB.

• Wawasan $2020$: sasaran KDNK purata $7.0\%$ setahun selama $30$ tahun.

Fasa 4: Krisis Ekonomi Asia $1997$ & Tindak Balas

Permulaan

• Jul $1997$: kejatuhan nilai mata wang serantau → “Asian Financial Crisis”.

Kesan Segera

• Laporan April $1998$: $25000$ IKS nazak; $191$ syarikat saham Bumiputera muflis; $12700$ pekerja sektor pembuatan hilang kerja.

• MTUC dakwa $500000$ pekerja terjejas (setengahnya warga asing). Kementerian Tenaga Manusia rekod rasmi: $37343$ pemberhentian (hingga 20 Jun $1998$); $86.4\%$ rakyat tempatan.

• Sektor pembuatan paling terkesan: $50.5\%$ pemberhentian.

• Kerugian kerajaan akibat susut nilai ringgit: $\text{AS}\,200\text{ billion}$ (Mingguan Malaysia 5 Apr $1998$).

• Aliran keluar modal: $RM20\text{ billion}$ dibawa keluar oleh golongan kaya (Abdul Rahman Embong $1998$:126).

Punca Yang Dihujah

• Pergantungan pinjaman & modal asing.

• Projek mega & penswastaan maksimum.

• Liberalisasi kewangan global.

• Rasuah, ketidaktelusan, masalah akauntabiliti.

Majlis Tindakan Ekonomi Negara (MTEN)

• Ditubuh Dis $1997$ untuk menyelaraskan tindak balas.

• Langkah penjimatan: potong perbelanjaan kerajaan $18\%$ ($1998$), tangguh projek mega.

• Sokong IKS: dana $RM1.5\text{ billion}$.

• Galak sektor pertanian & pengurangan import makanan.

• Kurang kapitalisme kroni; tingkat telus & akauntabiliti.

• Buka peluang syarikat bukan Bumiputera membeli saham syarikat Bumiputera bermasalah.

Tindakan Kewangan

• Bank Negara arah penggabungan bank supaya kukuh bagi liberalisasi.

• Pertumbuhan $1998$ disemak: $1.0\text{–}2.0\%$ sahaja (vs $7.3\%$ $1997$).

Pelan Pemulihan Ekonomi Negara (PPEN) – 23 Jul $1998$

• 6 Matlamat:

  1. Menstabil nilai ringgit.

  2. Pulih keyakinan pasaran.

  3. Kekal kestabilan pasaran kewangan.

  4. Kukuhkan asas asas ekonomi.

  5. Teruskan agenda ekuiti & sosioekonomi.

  6. Pulihkan sektor terjejas.

• Niat mengelak kebergantungan kepada IMF (seperti Korea, Indonesia, Thailand).

Kesimpulan & Implikasi

• Dasar pembangunan Malaysia fleksibel: disesuaikan mengikut cabaran semasa.

• Laluan evolusi: Kapitalisme Laissez Faire → Kapitalisme Negara → Kapitalisme Liberal yang dikawal (IGI-IOE – Import Substitution → Export Orientation).

• Pembangunan mengutamakan perpaduan nasional (DEB), keterangkuman sosial (DPN) dan visi jangka panjang (Wawasan $2020$).

• Krisis $1997$ menonjolkan keperluan tadbir urus baik, pengurusan risiko kewangan global & keseimbangan antara pasaran bebas dan peranan kerajaan.

• Cabaran abad 21: mengekalkan pertumbuhan mampan sambil memperkukuh jaringan keselamatan sosial, mengurangkan ketidaksamaan, dan meningkatkan daya saing dalam ekonomi berasaskan pengetahuan.