GS samanevatting

Oudste geschiedenis van Rome
- Weinig bekend over de oudste geschiedenis van Rome. \n - Rome ontstond nabij een doorwaadbare plaats in de Tiber langs een belangrijke handelsweg naar het zuiden van Italië.\n - In de 7de eeuw v.Chr. groeide Rome uit tot een grote stad.
Verkeringen van Italië (500-275 v.Chr.)\n - Romeinen veroveren het grondgebied van andere volken in Italië, beginnend met de Grieken.\n - Grieken stichtten kolonies in Zuid-Italië.\n - In 280 v.Chr. verlenen de Grieken steun van koning Pyrrhus van Epirus., een bekwaam legeraanvoerder, met 25.000 soldaten en 20 olifanten.
- Eerste slag: Romeinse soldaten schrikken van de olifanten, maar later werden ze minder bang en besproegen de olifanten met vuur en messen. \n - Pyrrhus behaalt overwinningen, maar lijdt zo zware verliezen dat ze leiden tot een Pyrrhusoverwinning (overwinning met te grote verliezen).\n - Uiteindelijk vlucht Pyrrhus naar Griekenland, waarna de Grieken op het vasteland onder Romeins gezag komen. \n - In 146 v.Chr. veroveren de Romeinen ook Griekenland.
Rome verovert het Middellandse Zeegebied
- Na de verovering van Italië kwam Rome in conflict met Carthago, een stad in Noord-Afrika die de handel in het westen van de Middellandse Zee beheerste. \n - Eerste Punische Oorlog (264-241 v.Chr.) wordt gewonnen door de Romeinen, wat resulteert in de controle over Sicilië.

Hannibal
- Voordien gevreesd, bewonderd, nu onderwerp van discussie.\n - Hannibal's tocht met het Carthaagse leger over de Alpen heeft grote indruk gemaakt.\n - Romeinse historici zoals Livius beschrijven de moeilijke omstandigheden en technieken gebruikt om een pad over de Alpen te maken.\n - Hannibal leed vele overwinningen op Rome, maar kon Rome niet aanvallen. \n - Romeinse bevolking vreesde Hannibal, zo erg dat moeders hun kinderen bang maakten met de uitspraak: "Hannibal staat voor de poorten".\n - In 218-201 v.Chr. tijdens de tweede Punische Oorlog bleef Hannibal 14 jaar in Italië en versloeg de Romeinen voortdurend, maar werd uiteindelijk teruggeroepen door Carthago. \n - Rome versloeg Carthago in Afrika en er werd een voor Rome gunstige vrede gesloten:
- Carthago verliest alle gebied buiten Afrika.
- Carthago moet oorlogsvloot vernietigen en geen oorlog kunnen voeren zonder toestemming van Rome.

Invoering van provincies
- Veroverde gebieden buiten Italië werden verdeeld in provincies.
- Troepen werden in elke provincie gelagerd en er kwam een Romeins bestuur.
Sterkere Griekse invloed
- Romeinen namen veel Griekse cultuur over, wat leidt tot een Grieks-Romeinse cultuur.\n - Samensmelting van godsdiensten: Zeus wordt Jupiter, Poseidon wordt Neptunus, Aphrodite wordt Venus. \n - Invloeden zichtbaar in beeldhouwwerken, wand- en gebouwschilderingen, literatuur, toneel en wetenschap.
Nieuwe bevolkingslaag: proletariërs
- Boeren moesten langer dan vroeger van huis.
- Achtergebleven familieleden konden het werk niet meer aan en moesten hun land verkopen.
- Proletariërs, vroeger boeren, trekken naar steden op zoek naar werk. \n - Het aantal rijke mensen groeit, en er ontstaat een jonge en ongecultiveerde bevolkingsgroep.\n - Deze proletariërs leven tijdelijk van werk en kopen hun stemmen aan bij verkiezingen.\n - Slaven nemen in aantal toe door oorlogen en worden ingezet om het werk van de vertrokken boeren over te nemen.

Burgeroorlogen (130 v.Chr. en verder)
- Caesar wordt aanvoerder van het Romeinse leger in 58 v.Chr. en heeft veel succes in Gallië. \n - Caesar wordt populair onder soldaten, die alleen loyaal zijn aan hun bevelhebbers. \n - In 49 v.Chr. steekt Caesar de Rubicon over, wat leidt tot een burgeroorlog van vier jaar.
- Caesar verslaat zijn tegenstanders, leeft zeven maanden na terugkeer, en voert hervormingen door:
- Vervult de landbouwbehoeften.
- Past de kalender aan tot 365 dagen en een schrikkeljaar.
- Biedt burgerrecht aan inwoners van de provincies. \n - In 44 v.Chr. wordt Caesar vermoord door senatoren. \n

Na de moord op Caesar
- Burgeroorlog barst opnieuw los, vooral tussen Antonius en Octavianus (geadopteerde zoon van Caesar). \n - Octavianus wint en wordt Augustus genoemd, wat 'de verhevene' betekent. \n - Augustus houdt de oude staatsinrichting schijnbaar in stand; hij vraagt de senaat om raad.\n - Organisatie van het bestuur wordt verbeterd, onder andere door middel van een extra bestuursapparaat. \n - Augustus zorgt ervoor dat het leger hem trouw blijft door betere beloningen en vaste benoemingen. \n - Bij de zeeslag bij Actium (31 v.Chr.) verslaat zijn vloot de vloot van Antonius en Cleopatra.
Pax Romana (30 v.Chr. - 192 n.Chr.)
- Periode van vrede en welvaart in het Romeinse rijk. \n - Handel en nijverheid bloeien; Rome wordt de grootste stad met een bloeiende landbouw.

Invasies door volken
- Volken vallen het Romeinse rijk binnen, Romeinse legers zijn niet in staat hen te keren. \n - Verlies van vertrouwen in Rome.
De opkomst van het Oost-Romeinse rijk
- Keizer Constantijn verhuist de hoofdstad naar Byzantium (Constantinopel). \n - Rijk wordt in 395 n.Chr. gesplitst in Oost- en West-Romeins rijk; het Oost-Romeinse rijk (Byzantijnse rijk) blijft echter 1000 jaar langer bestaan. \n
Invallen van de Hunnen
- Hunnen plunderen Europa en bedreigen zowel het West- als Oost-Romeinse rijk.\n - Onder leiding van Attila vallen ze binnen, maar na zijn dood valt hun rijk uit elkaar. \n - Hunnen worden beschreven als wrede indringers, maar weinig is feitelijk bekend over hun cultuur.