Comprehensive Polish-English Matura Vocabulary Study Guide
Travel and Tourism Vocabulary
This section covers essential terms related to various forms of travel, destinations, and common situations encountered during trips.
Journey: Podróż
Vacation / Holiday: Wakacje
Travel agency: Biuro podróży
Airport: Lotnisko
Ticket: Bilet
Suitcase: Walizka
Hotel: Hotel
Beach: Plaźa
Sightsee: Zwiedzać
Guide: Przewodnik
Agritourism: Agroturystyka
Excursion: Wycieczka
Passport: Paszport
Visa: Wiza
Resort: Kurort
Camping site: Kemping
Reservation: Rezerwacja
Tourist attractions: Atrakcje turystyczne
Souvenir: Pamiątka
Sunbathing: Opalanie
Family and Relationships
Key terms describing family members, modern interpersonal relationships, and associated emotions.
Family: Rodzina
Mother: Matka
Father: Ojciec
Brother: Brat
Sister: Siostra
Grandfather: Dziadek
Grandmother: Babcia
Grandson: Wnuk
Granddaughter: Wnuczka
Cousin: Kuzyn
Marriage: Małżeństwo
Fiancé / Fiancée: Narzeczony / narzeczona
Father-in-law: Teść
Mother-in-law: Teściowa
Son-in-law: Zięć
Daughter-in-law: Synowa
Friendship: Przyjaźń
Relationship: Związek
Divorce: Rozwód
Love: Miłość
School and Education
Vocabulary pertaining to school life, subjects, examinations, and the broader education system.
School: Szkoła
University / College: Uczelnia
Teacher: Nauczyciel
Student: Uczeń
Class: Klasa
Subject: Przedmiot
Exam: Egzamin
Homework: Zadanie domowe
Grade / Mark: Ocena
Break: Przerwa
Diploma: Dyplom
Studies: Studia
Lecture: Wykład
Notes: Notatki
Textbook: Podręcznik
Tutoring: Korepetycje
Semester / Term: Semestr
Holidays: Wakacje
School-related: Szkolny
Graduate: Absolwent
Work and Professions
Terminology related to job hunting, specialized occupations, and workplace dynamics.
Job / Work: Praca
Employee: Pracownik
Employer: Pracodawca
Office: Biuro
Employment contract: Umowa o pracę
Salary: Pensja
Profession: Zawód
Job interview: Rozmowa kwalifikacyjna
CV / Resume: CV
Internship: Staż
Boss: Szef
Colleague: Kolega z pracy
Dismissal: Zwolnienie
Leave / Vacation: Urlop
Overtime: Nadgodziny
Training: Szkolenie
Promotion: Awans
Retirement: Emerytura
Unemployed: Bezrobotny
Recruitment: Rekrutacja
Hobbies and Leisure Time
Words describing activities for leisure, sports, games, and other personal interests.
Hobby: Hobby
Reading: Czytanie
Sport: Sport
Music: Muzyka
Dance: Taniec
Cinema: Kino
Theatre: Teatr
Board games: Gry planszowe
Video games: Gry komputerowe
Drawing: Rysowanie
Painting: Malowanie
Swimming: Pływanie
Fishing: Wędkowanie
Cooking: Gotowanie
Baking: Pieczenie
Travelling: Podróżowanie
Watching TV: Oglądanie TV
Listening to music: Słuchanie muzyki
Photography: Fotografia
Collecting: Kolekcjonowanie
Shopping and Money
Terms focused on retail experiences, payment methods, and personal finance management.
Shopping: Zakupy
Shop / Store: Sklep
Basket: Koszyk
Trolley / Cart: Wózek
Checkout: Kasa
Receipt: Paragon
Discount: Rabat
Sale: Wyprzedaż
Price: Cena
Money: Pieniądze
Wallet: Portfel
Credit card: Karta kredytowa
Banknote / Bill: Banknot
Coin: Moneta
Bank: Bank
Savings: Oszczędności
Loan: Kredyt
Currency: Waluta
Budget: Budżet
Food and Drink
Essential vocabulary for food types, meal preparation, and restaurant scenarios.
Food: Jedzenie
Drink: Picie
Breakfast: Śniadanie
Lunch: Obiad
Dinner: Kolacja
Snack: Przekąska
Meat: Mięso
Fish: Ryba
Vegetables: Warzywa
Fruits: Owoce
Beverage: Napój
Water: Woda
Tea: Herbata
Coffee: Kawa
Juice: Sok
Dessert: Deser
Bread: Pieczywo
Milk: Mleko
Egg: Jajko
Sugar: Cukier
Health and Medicine
Terms related to the human body, health conditions, medical treatments, and healthcare visits.
Health: Zdrowie
Doctor: Lekarz
Hospital: Szpital
Pharmacy: Apteka
Medicine: Lekarstwo
Illness / Disease: Choroba
Pain: Ból
Fever: Gorączka
Cold: Przeziębienie
Flu: Grypa
Vaccine: Szczczepionka
Wound: Rana
Surgery: Operacja
Patient: Pacjent
Diet: Dieta
Allergy: Alergia
Rehabilitation: Rehabilitacja
Ambulance: Ambulans
First aid: Pierwsza pomoc
Nature and the Environment
Vocabulary describing the natural world, flora, fauna, and ecological issues.
Nature: Przyroda
Environment: Środowisko
Animal: Zwierzę
Plant: Roślina
Forest: Las
River: Rzeka
Mountain: Góra
Sea: Morze
Lake: Jezioro
Tree: Drzewo
Flower: Kwiat
Bird: Ptak
Fish: Ryba
Insect: Owad
Climate: Klimat
Pollution: Zanieczyszczenie
Environmental protection: Ochrona środowiska
Global warming: Globalne ocieplenie
Recycling: Recykling
Renewable energy: Energia odnawialna
Technology and Media
Hardware, software, internet usage, and communication systems.
Technology: Technologia
Computer: Komputer
Internet: Internet
Smartphone: Smartfon
Application / App: Aplikacja
Website: Strona internetowa
Social network: Sieć społecznościowa
Message / News: Wiadomość
Television / TV: Telewizja
Radio: Radio
Camera: Kamera
Headphones: Słuchawki
Speaker: Głośnik
Printer: Drukarka
Tablet: Tablet
Software / Program: Program
File: Plik
Coverage: Zasięg
Battery: Bateria
Advanced Vocabulary: Culture and Art
Analysis of artistic forms, movements, and professional art terminology.
Impressionism: Impresjonizm
Sculpture: Rzeźba
Abstraction: Abstrakcja
Renaissance: Renesans
Mural: Mural
Cubism: Kubizm
Fresco: Fresk
Expressionism: Ekspresjonizm
Watercolor: Akwarela
Patronage: Mecenat
Surrealistic: Surrealistyczny
Graphic art: Grafika
Plein air: Plener
Exhibition: Wystawa
Curator: Kurator
Installation: Instalacja
Composition: Kompozycja
Motif: Motyw
Pop art: Pop-art
Avant-garde: Awangarda
Ceramics: Ceramika
Conductor: Dyrygent
Lyric poetry: Liryka
Neoclassicism: Neoklasycyzm
Opera: Opera
Immortalization: Uwiecznienie
Stained glass: Witraż
Golden age: Złoty wiek
Advanced Environment and Ecology
Deep-dive into environmental protection, climate change, and sustainable development.
Biodegradable: Biodegradowalny
CO emissions: Emisja CO
Sustainable development: Zrównoważony rozwój
Greenhouse effect: Efekt cieplarniany
Renewable energy sources: Odtwarzalne źródła energii
Soil erosion: Erozja gleby
Air pollution: Zanieczyszczenie powietrza
Endangered species: Zagrożone gatunki
Biodiversity: Bioróżnorodność
Radioactive waste: Odpady radioaktywne
Natural resources: Zasoby naturalne
Deforestation: Wylesianie
Ozone: Ozon
Ecosystem: Ekosystem
Conservation: Konserwacja
Biomass: Biomasa
Eutrophication: Eutrofizacja
Secondary recycling: Recykling wtórny
Water pollution: Zanieczyszczenie wodne
Carbon footprint: Ślad węglowy
Advanced Science and Technology
Terminology covering scientific achievements, inventions, and innovations.
Genetics: Genetyka
Nanotechnology: Nanotechnologia
Quantum: Kwantowy
Artificial intelligence (AI): Sztuczna inteligencja
Biotechnology: Biotechnologia
Cyberspace: Cyberprzestrzeń
Coding: Kodowanie
Algorithm: Algorytm
Neural: Neuronowy
Genetic engineering: Inżynieria genetyczna
Robotics: Robotyka
Theory of relativity: Teoria względności
Elementary particle: Cząstka elementarna
Electron microscope: Mikroskop elektronowy
Nuclear fusion: Fuzja jądrowa
Database: Baza danych
Software: Oprogramowanie
3D printing: Druk 3D
Telecommunication: Telekomunikacja
Society and Politics
Terms for discussions regarding political systems, global events, and human rights.
Democracy: Demokracja
Authoritarianism: Autorytaryzm
Sovereignty: Suwerenność
Diplomacy: Dyplomacja
Federalism: Federalizm
Geopolitics: Geopolityka
Ideology: Ideologia
Lobbying: Lobbing
Marginalization: Marginalizacja
Nationalism: Nacjonalizm
Opposition: Opozycja
Protectionism: Protekcjonizm
Repression: Represje
Sanctions: Sankcje
Totalitarianism: Totalitaryzm
Union: Unia
Veto: Weto
Elections: Wybory
Principle of equality: Zasada równości
Economics and Business
Concepts related to markets, entrepreneurship, and economic analysis.
Stocks / Shares: Akcje
Balance sheet: Bilans
Deflation: Deflacja
Diversification: Dywersyfikacja
Franchising: Franchising
Inflation: Inflacja
Seed capital: Kapitał początkowy
Budget deficit: Luka budżetowa
Macroeconomics: Makroekonomia
Microeconomics: Mikroekonomia
Bonds: Obligacje
Supply and demand: Podaż i popyt
Profitability: Rentowność
Real estate market: Rynek nieruchomości
Limited Liability Company (LLC): Spółka z o.o.
Interest rate: Stopa procentowa
Tariff: Taryfa celna
Trade agreement: Umowa handlowa
Growth rate: Wskaźnik wzrostu
History and Civilization
Significant historical events, cultures, eras, and systems.
Antiquity: Antykwariat (Note: Antykwariat usually refers to a second-hand bookstore; Antiquity as an era is Starożytność).
Barbarian: Barbarzyńca
Empire: Cesarstwo
Dictatorship: Dyktatura
Feudalism: Feudalizm
Suffrage: Głosowanie
Inquisition: Inkwizycja
Colonialism: Kolonializm
Manuscript: Manuskrypt
Monarchy: Monarchia
Paganism: Pogaństwo
Relic: Relikwia
Revolution: Rewolucja
Knight: Rycerz
Middle Ages: Średniowiecze
Downfall / Collapse: Upadek
Vikings: Wikingowie
Crusades: Wyprawy krzyżowe
Conqueror: Zaborca
Literature and Film
Terminology for analyzing literary works, film genres, and professional roles in media.
Allegory: Alegoria
Biography: Biografia
Dramaturgy: Dramaturgia
Epic: Epos
Plot: Fabuła
Literary genre: Gatunek literacki
Cinematography: Kinematografia
Metaphor: Metafora
Narration: Narracja
Oxymoron: Oksymoron
Literary character: Postać literacka
Direction / Directing: Reżyseria
Screenplay: Scenariusz
Stylization: Stylizacja
Theme / Topic: Tematyka
Tragicomedy: Tragikomedia
Shot: Ujęcie
Director's cut: Wersja reżyserska
Edition: Wydanie
Ending / Conclusion: Zakończenie
Psychology and Philosophy
Basic concepts and theoretical frameworks from psychological and philosophical fields.
Behaviorist: Behawiorystyczny
Freudian: Freudowski
Hedonism: Hedonizm
Dualism: Dualizm
Existentialism: Egzystencjalizm
Introspection: Introspekcja
Cognitivism: Kognitywizm
Metaphysics: Metafizyka
Nihilism: Nihilizm
Ontology: Ontologia
Perception: Percepcja
Rationalism: Racjonalizm
Subjectivism: Subiektywizm
Utilitarianism: Utylitaryzm
Will: Wola
Zen Buddhism: Zen
Altruism: Altruizm
Determinism: Determinizm
Epistemology: Epistemologia
Phenomenology: Fenomenologia
Advanced Medical Specialties
Advanced topics regarding clinical medicine, specific diseases, and specialized branches of treatment.
Anesthesiology: Anestezjologia
Biopsy: Biopsja
Plastic surgery: Chirurgia plastyczna
Dermatology: Dermatologia
Endocrinology: Endokrynologia
Pharmacology: Farmakologia
Gastroenterology: Gastroenterologia
Hematology: Hematologia
Immunology: Immunologia
Cardiology: Kardiologia
Laryngology: Laryngologia
Nuclear medicine: Medycyna nuklearna
Nephrology: Nefrologia
Oncology: Onkologia
Pediatrics: Pediatria
Rheumatology: Reumatologia
Dentistry: Stomatologia
Toxicology: Toksykologia
Urology: Urologia
Virology: Wirusologia
Language Traps and Common Errors (False Friends)
A critical area of focus for exam preparation is identifying "False Friends"—words that look or sound like Polish words but have different meanings.
Eventually: Often mistaken for the Polish word ewentualnie (meaning "optionally" or "possibly"). In English, it actually means ostatecznie or w końcu (at last/finally).
Sympathy: Often mistaken for the Polish word sympatia (meaning "liking" or "affection"). In English, it means współczucie (compassion/pity).
The transcript notes that correct understanding of these traps is essential, as misuse often results from false phonetic or structural similarities.