AW HC8: welzijn kip

domesticatie

• uit de junglefowl

  • begon 8000yr geleden → ornamental & fighting birds

  • 1000-2000yr geleden → eieren & vlees

  • 60-70yr → intensieve selectie op productieve eigenschappen

    • genetische selectie leghennen:

      • vroeg beginnen met eieren leggen

      • high egg laying rate

      • hoge kwaliteit eieren

      • lage voedselconversie ratio

    • genetische selectie vleeskippen

      • snelle groei

      • lage voedselconversie ratie

      • grote borstgrootte & high meat yield

gedrag

• effect van intensieve selectie op gedrag

  • junglefowl gedrag: vnl lopen, pikken, waakzaamheid en grond krabben

  • tijdbesteding intensief:

• dominatie hierarchy/pecking order

  • veelvoorkomend onderdeel vd sociale organisatie

  • maintained by agressieve hoofd pikken

  • display of submissive behaviour

• sociale organisatie

  • in grote groepen minder agressie

    • >100 → kippen herkennen elkaar niet meer

    • grootste kip met grootste kam = meest dominant

  • fowls tend to flock together

    • bescherming tegen predatoren

    • gedragssynchronisatie

    • behavioural facilitation

• hoe interacten ze met commerciele leefomgeving (vs nature)?

pluimvee houderijsystemen

vleeskippen

rode draad

• litter kwaliteit + vogelactiviteit = key to welzijn

  • stocking density plays important role but other management factors are equally important

• limieten op snelheid vd groei → in NL/EU bewging richting langzamer-groeiende vleeskippen

  • volwaardkip of vergelijkbaar

  • nu is 82% “concept“ kip4

• gedrag snelgroeiende vleeskippen

  • lage activiteit - vnl eten, drinken, rusten

  • lastig om metingen voor “normaal“ gedrag te ontwikkelen

  • focus op afwezigheid welzijnsproblemen (circ probs, lame, foot dermatitis)

• relatie tussen eigenschappen

  • hogere stocking density → slechte management

    • slechte (natte) litter quality ← beinvloed door position of heater + aantal drinkers

    • vieze veren

    • slechtere vogel gezondheid: meer injuries + incr fecale corticoids

    • hogere mortaliteit

    • (lucht ammonia wordt beinvloed door seizoen & ventilatie type)

  • snellere groei + lage voederconversie → gezondheidsproblemen:

    • ascitis, hartfalen, sudden death syndrome: meer bij snelgroeiend

    • mankheid: serieus welzijnsprobleem vleeskippen!!

      • meer bij snel-groeiende dan langzame

      • oneven/wiebelige gang tot niet kunnen lopen

    • footpad dermatitis: veel meer bij snel-groeiende dan langzame

      • ook heel sensitief voor lage litter kwaliteit+hoge ammonia

    • verwondingen

nieuwe vleeskip systemen

• langzaam groeiende vleeskip

• meer ruimte, beter foerageergebied

• volwaardkip of vergelijkbaar

• nu 82% “concept“ kip

leghennen

rode draad

• NL transitie naar niet-kooisystemen

• grootste uitdaging: control FP in flocks with intact beaks

• meest succesvolle oplossingen: omgevingsverrijking & dcr angstigheid

• EU 2012 traditionele legbatterijen verboden

• verrijkte kooien

  • vergeleken met traditionele kooien:

    • meer ruimte (750cm2)

    • a perch, nest and scratching area

    • grotere groepen (20-60)

  • uitdagingen

    • limited space

    • limited height → resting birds block active birds

    • difficult to fit all functional areas - vnl litter supply

• niet-kooisystemen - aviary systems or floor housing

  • vergeleken met verrijkte kooien:

    • meer ruimte (1111cm2)

    • perches, nests and scratching areas

    • grotere groepen (5000-30000)

  • uitdagingen:

    • grote groep → hard to control social problems such as:

      • smothering

      • feather pecking & cannibalism!

    • NL 2018 snavel behandelen verboden

feather pecking (FP)

• wat is feather pecking + effect:

  • veerpikken is GEEN agressie!

    • agressief pikken is hoofd pikken → om dominantie hierarchy te onderhouden (meestal niet veel schade)

  • is pijnlijk voor slachtoffer

    • erge feather pecking → tissue pecking → cannibalism

  • feather damage → heat loss

• voorkomen:

  • vaker in grote dan kleine flocks (hard to control in big ones)

  • hennen kunnen foerageer gedrag redirecten van litter naar conspecific

    • risk factors: abscence good litter, stress, poor learning foerageren

  • ability to cope w fear & stress → affects risk of FP

    • ability to cope w stress/fear differs between individuals

    • kippen die als kuiken bang zijn → incr chance FP as adult

    • kippen (chicks+adult) bang voor mensen → incr FP as adult

    • bange ouders → incr FP their kids

• dus meest succesvolle oplossingen:

  • omgevingsverrijking: toegang tot droog, friable litter (alfalfa, roughade, pecking blocks)

  • verminder angst: variatie in routines, habituation to humans+varied activities, radio