Gram Negatif Koklar Notları

Gram Negatif Koklar

Veillonella

  • Veillonella spp., Neisseria'nın anaerobik karşılığı olan hareketsiz, gram-negatif diplokoklardır.
  • Ağız ve gastrointestinal sistemin normal florasının bir parçasıdır ve vajinada da bulunabilir.
  • Sınırlı patojenliğe sahip olmasına rağmen, Veillonella sıklıkla daha ciddi gonokokal enfeksiyonu ile karıştırılabilir.
  • Veillonella spp. genellikle kontaminant olarak kabul edilir.

Neisseriaceae

  • Neisseriaceae ailesi:
    • Neisseria
    • Kingella
    • Eikenella
    • Alysiella, Simonsiella, Microvirgula
    • Laribacter, Vogesella, Vitreoscilla
    • Chromobacterium, Aquaspirillum
    • Prolinoborus, Formivibrio
    • Lodobacter

Neisseria Türleri ve Konakçıları

  • İnsanlarda bulunan Neisseria türleri:
    • Ürogenital sistem: N. gonorrhoeae
    • Orofarenks: N. meningitidis, N. lactamica, N. gonorrhoeae, N. cinerea, N. flavescens, N. polysaccharea, N. sicca, N. subflava
    • Diğer: N. elongata subsp. elongata, N. elongata subsp. glycolytica subsp. nitroreducens, N. mucosavar. mucosavar. heidelbergensis
  • Sadece hayvanlarda bulunan Neisseria türleri ve konakçıları:
    • Köpekler: N. weaveri, N. flavescens, N. animaloris, N. mucosa, N. canis, N. shayeganii, N. zoodegmatis
    • Kobaylar: N. animalis, N. denitrificans
    • İnek: N. dentiae
    • Kedi, leopar, aslan, kaplan: N. animaloris
    • Iguana: N. igaunae
    • Yunuslar: N. mucosa var. heidelbergensis
    • Maymunlar: N. macacae
    • Akbaba: N. sicca
    • Ördek: N. mucosa
    • Sivrisinek, sinek, kene: Neisseria spp.
    • Bal arısı: N. meningitidis
    • Bit: N. perflava, N. mucosa, N. flavescens, N. zoodegmatis

Neisseria Genel Özellikleri

  • Gram negatif diplokok
  • Hareketsiz
  • Spor oluşturmaz
  • Katalaz pozitif, oksidaz pozitif, indol negatif
  • Biyokimyasal testler, karbonhidrat kullanımı (glukoz, maltoz, laktoz, sakkaroz)
  • Uygun üreme sıcaklığı 37 derece (N. meningitidis ve N. gonorrhoeae için 30-37°C)
  • Genom büyüklüğü 2.2–2.3 Mb.
  • GC oranı %48–56

Neisseria Kültürü

  • En iyi üreme koşulları: %5-10 CO2, 32-37°C, pH 7-7,5
  • Kültürü zor (nazlı) bakteri
  • Kanlı agar ve çikolata agarda ürer
  • Koloniler 24–48 saatte oluşur.
    • N. gonorrhoeae kolonisi 0.5–1 mm
    • N. meningitidis 1–2 mm, daha düz koloni
  • Neisseria spp. için:
    • Oksidaz pozitif
    • Katalaz pozitif (Yalnızca N. elongata negatif)
    • Tüm türler bir veya birkaç karbonhidrattan asit oluşturur
    • NG (N. gonorrhoeae) glikozu kullanır
    • NM (N. meningitidis) glikoz ve maltozu kullanır

Neisseria gonorrhoeae (Bel Soğukluğu)

  • Belsoğukluğu hastalığının etkeni
  • Yeni vaka sayısı: Yılda 88 milyon (günde 250000)
  • Ölüm sayısı: 2013 yılında 2300 (1990’da 3200)
  • Gonore kadınların %0.8’ini, erkeklerin %0.6’sını etkiler
  • Neisser 1879’da üretradan pürülan akıntıda Neisseria gonorrhoeae’yı tanımlamıştır

N. gonorrhoeae - Genital ve Genital Dışı Enfeksiyonlar

  • Genital organ enfeksiyonları:
    • Erkeklerde: Üretrit, Prostatit, Epididimit, sterilite
    • Kadınlarda: Üretrit, Bartolinit, Servisit, Salpinjit, Peritonit, pelvik enfeksiyon
  • Genital organ dışı enfeksiyonlar:
    • Oftalmia neonatarum, konjonktivit, keratit
    • Orofarenjit
    • Proktitit
    • Koriyoamniyonit
    • Bakteremi
    • Perihepatit
    • Artrit
    • Endokardit
    • Menenjit

Neisseria gonorrhoeae Özellikleri

  • Gonore’nin etkeni
  • Nazlı bakteri, üretilmesi için kompleks bir ortam gerekli
  • Kuruluğa ve yağ asitlerine çok duyarlı (1-2 saat)
  • %5-10 karbondioksitli ortam gerekli
  • Kolonilerin görülmesi için 24-48 saat gerekli (72 saate kadar takip)
  • Koloni morfolojisi değişkenlik gösterir
  • Glikozu kullanır
  • Kapsüllü olduğu kabul edilir

Neisseria gonorrhoeae - Antijenik Yapı ve Virülans Faktörleri

  • Pili:
    • Virülans ile direkt ilişkili
    • Konak hücresine ilk bağlanmada önemli
    • Nötrofiller tarafından bakterinin öldürülmesini engeller
    • Sayısız antijenik tipleri var
    • Antijenik yapı değişikliği çok sık
  • Lipooligosaccharide (LOS):
    • Endotoksin aktiviteye sahip
  • Demir bağlayan proteinler (Fbp):
    • Bakterinin metabolizması için gerekli olan demiri bağlar
  • IgA1 protease:
    • Sekretuar IgA’yı parçalar

Neisseria gonorrhoeae - Patogenez

  • Epitel hücrelerin akut piyojenik bir enfeksiyonudur (üretra, endoserviks, anal kanal, pharynx ve konjonktiva)
  • Mukozal hücre yüzeylerine afinitesi vardır
  • Epitel hücreler içine penetre olur ve çoğalırlar
  • İntraselüller çoğalmadan sonra subepitelyal alana ulaşırlar
  • Lipooligosakkarid (LOS) tarafından yoğun inflamatuar cevap başlatılır

Neisseria gonorrhoeae - Tanı

  • Mikroskopik yöntemler
    • Gram boyama
  • Kültür ve Biyokimyasal testler
    • Çikolata agar, Kanlı agar, Thayer-Martin medium
    • %5-10 CO2 , 48 saat
    • Koloni morfolojisi, oksidaz testi, karbonhidrat kullanım testi
    • Colony morphology, oxidase test
  • Serolojik testler
  • Moleküler testler
    • PCR

Neisseria Türlerinin Karbonhidrat Kullanımı(Glucose, maltose, sucrose)

Neisseria meningitidis

  • En yaygın epidemilere neden olabilen etken – N. meningitidis
  • 2009 salgınında 14 Afrika ülkesinde 88199 vaka, 5352 ölüm
  • En yaygın N. meningitidis
    • Afrika kemerinde Grup C
    • Gelişmiş ülkelerde grup B
  • Mortalite ve morbidite önemlidir, ciddi beyin hasarına yol açar, tedavi edilmezse %50 ölüme neden olur

N. meningitidis - Serogrup Dağılımı (2018)

  • Dünya genelinde serogrup dağılımı farklılık gösterir. En sık rastlanan serogruplar bölgelere göre değişmektedir (A, B, C, W, Y, X).
  • Bölgelere göre farklılık gösterir.

N. meningitidis - Özellikler

  • Aerobik
  • Gram negatif kok
  • Oksidaz pozitif
  • Hareketsiz
  • Serogrup B suşu MC58
    • 2,272,351 baz
    • 2158 kodlayan bölge
    • 1158 (%53.7)’inin biyolojik rolü biliniyor

N. meningitidis - Epidemiyoloji

  • 12 serogrup tespit edilmiş, bunlardan 5 tanesi epidemilere neden olabiliyor (A, B, C, W135 ve X)
  • Neisseria meningitidis yalnızca insanları enfekte eder, hayvan rezervuarı yoktur.
  • İnsanların %10’u taşıyıcı olabilir

N. meningitidis - Aşılar

  • Konjuge Aşı:
    • Bivalan (A ve C)
    • Trivalan (A,C, W135)
    • Tetravalan (A,C,Y ve W135)
  • B için aşı 4CMenB:
    • neisserial adhesin A (NadA) peptide 3
    • factor-H binding protein (fHbp) peptide 1
    • Neisseria heparin-binding antigen (NHBA) peptide 2
    • New Zealand strain outer membrane vesicles (NZ OMV) containing the PorA protein peptide P1.4

Neisseria meningitidis - Tanı

  • Kovac ‘s ayracıyla oksidaz testi %1’lik Kovac’s ayracı hazırlanması
    • 100mg tetramethyl-p-phenylenediamine dihydrochloride
    • 10 ml steril distile suda
  • Karbonhidrat Kullanımı:
    • Neisseria meningitidis: Glikoz (+), Maltoz (+), Laktoz (-), Sukroz (-)
    • Neisseria lactamica: Glikoz (+), Maltoz (+), Laktoz (+), Sukroz (-)
    • Neisseria gonorrhoeae: Glikoz (+), Maltoz (-), Laktoz (-), Sukroz (-)
    • Neisseria sicca: Glikoz (+), Maltoz (+), Laktoz (-), Sukroz (+)
    • Moraxella catarrhalis: Glikoz (-), Maltoz (-), Laktoz (-), Sukroz (-)

Neisseria meningitidis - Virülans Faktörleri

  • Pili
    • Adezyon, farinks
  • IgAprotease
    • Lokal immüniteden kaçış
  • Polisakkarid kapsül
    • Hücre içi ölümü engeller
  • Lipooligosakkarid
    • Endotoksin

Neisseria meningitidis - Epidemiyoloji

  • 500.000-1.200.000 vaka/yıl
  • 50.000-135.000 ölüm
  • Sadece insanlar doğal konak
  • Taşıyıcılık oranı: %3-%30
    • Okul çocukları ve genç erişkinlerde yüksek
    • Sosyo-ekonomik düzeyi düşük olanlarda yüksek
    • Yılın her döneminde görülebilir
  • Endemik meningokokal hastalık dünyada yaygın olarak görülebilir, en sık 5 yaş altı çocuklarda görülür
  • Epidemiler gelişmekte olan ülkelerde yaygın, sıklıkla genç erişkinlerde görülür

Neisseria meningitidis - Patogenez

  • Meningokoka maruz kalma sonrasında
  • Nazofarengeal kolonizasyon
  • İntrasellüler fagositoza dirençli
  • Subepitelyal alana -> kan dolaşımı
  • LOS ‘den salgılanan toksinler ile klinik tablo
    • Asemptomatik taşıyıcılıktan ->Sistemik infeksiyona
    • < 2 yaş bebekler
    • C5-C8 eksikliği olanlar risk grubu

Neisseria meningitidis - Klinik

  • Meningokoksemi
    • Menenjit tablosu ile beraber veya tek meningokoksemi tablosu görülebilir
    • Mortalite oranı : %25
    • Küçük damarlarda tromboz gelişmesi (peteşi) ve çoklu organ tutulumu hastalığın karakteristik özelliği

Neisseria meningitidis - Laboratuvar Tanısı

  • Örnekler:
    • Kan, BOS, peteşilerden biyopsi ve taşıyıcılardan nasofarengeal kültür
  • Direk mikroskopik inceleme:
    • Gram boyama (metilen mavisi)
    • BOS yayması, biyopsi materyeli
  • Antigen taraması : BOS
  • Kültür:
    • Kan -> hemokültür
    • BOS, cilt biyopsi -> Kanlı agar, çikolatalı agar
    • Nasofarengeal kültür ->Modifiye Thayer-Martin besiyeri

Neisseria meningitidis - Laboratuvar Tanısı (Devam)

  • Koloni morfolojisi: şeffaf renksiz
  • Oksidaz pozitif
  • Karbonhidrat kullanımı: glukoz ve maltoz
  • Polivalan antiserumlar ile tiplendirme (A, B, C, Y, W, X)

Moraxella catarrhalis

  • Gram negatif diplokok
  • Kanlı agar, çikolata agar
  • Koloniler düz, opak, gri-beyaz
  • Oksidaz katalaz pozitif
  • Şekerden asit oluşturmaz
  • DNaz üretir

Moraxella catarrhalis - Klinik ve Epidemiyoloji

  • Üst solunum yolunda bulunan bir mikroorganizma
    • Sağlıklı okul çocuklarında %40-50
    • Sağlıklı erişkinlerinde %1.5-%5
  • Çocuklarda:
    • Otitis media
    • Sinüzit
    • Konjonktivit
    • Bronşit
    • Pnömoni
  • Bağışıklığı baskılanmış kişilerde
    • Fırsatçı enfeksiyon