Tekstong Impormatibo at Naratibo

Tekstong Impormatibo

Babasahing 'di piksyon

Nakabase sa makatotohanang impormasyon o datos

Naglalayong nag bigay impormasyon o magpaliwanag tungkol sa paksa

Nagsasagawa ng malawak na pagsasaliksik ang manunulat nito

Madalas makita sa balita, encyclopedia, mga website at iba

Sinasagot ang tanong na Ano, Kailan, Saan, Bakit at Paano.

Paglalahad ng kasaysayan - paglalahad ng totoong pangyayari na maaaring nasaksihan ng manunulat o kaya'y nakasulat sa isang historical account

Paglalahad ng sanhi at bunga - Ipinapaliwanag ang relasyon ng dalawang bagay at kung ano ang sanhi at ang bunga sa isang pangyayari

Paghahambing at pagkokontrast - Nagpapakita ng pagkakaparehas at pagkakaiba ng konsepto, pangyayari at iba pang bagay

Tekstong Naratibo

  • Pagsasalaysay ng mga pangyayari sa tauhan ng isang kwento

Iba’t ibang pananaw (punto de vista o point of view)

Unang panauhan - pagsasalaysay ng tao ng kanyang sariling karanasan sa paggamit ng pang halip na “ako"

Pangalawang panauhan - mistulang kinakausap ng manunulat ang tauhan nya sa kwento kaya't gumagamit ng panghalip na “ka at ikaw”

Pangatlong panauhan - isinasalaysay ng isang taong walang relasyon sa tauhan kaya't gumagamit ng pang halip na “siya”.

Kombinasyong pananaw - marami ang tauhan at mahaba ang panahon kaya't hindi lang isa ang tagapagsalaysay sa kwento

Pangatlong panauhan:

Maladiyos na panauhan - nailalahad ang isip at damdamin ng bawat tauhan sa kwento

Limitadong panauhan - nababatid ang isip at kilos ng isang tauhan lamang sa kwento

Tagapag obserbang panauhan - inilalahad lamang ang mga kilos at sinasabi ng tauhan sapagkat hindi nito napapasok ang isip nito

Paraan ng pagpapahayag dayalogo, saloobin at damdamin

Tuwirang pagpapahayag - tuwirang pagpapahayag ng dayalogo, saloobin at damdamin sa pag gamit ng panipi

Di-tuwirang pagpapahayag - ang tagapagsalaysay ang naghahayag ng dayalog, saloobin at damdamin ng tauhan

Mga elemento o bahagi ng teksto

Tauhan - gumaganap at nakikilala sa kwento.

Protagonista o pangunahing tauhan - bida at ang pinakamahalagang tauhan sa kwento. Sakanya umiikot ito.

Antagonista o katunggaling tauhan - kontrabida at kaaway sa kwento

Kasamang tauhan - kasangga ng bida

  • Tauhang bilog (round charactwr) - nagbabago ang kaniyang personalidad sa takbo ng kwento

  • Tauhan lapad (flat character) - iisang personalidad lamang sa buong kwento

Tagpuan at panahon

Tagpuan kung saan nangyari ang kwento at kung anong damdamin ang umiral sa kapaligiran.

Tunggalian o conflict

Tao laban sa tao

Tao laban sa sarili

Tao laban sa kalikasan

Tao laban sa hayop

Tao laban sa lipunan

Tao laban sa may-likha

Banghay

Daloy at pagkakasunod-sunod ng pangyayari

  • Panimula - simula, pagpapakilala sa tauhan

  • Suliranin - pagpapakilala ng suliranin

  • Saglit ng pasiglahan (rising action) - pagpapakita ng aksyon tungo sa paglutas ng problema

  • Kasukdulan (climax) - pinakamataas na parte ng kwento, pag harap ng bida at kontrabida

  • Kakalasan (falling action) - nabigyang solusyon ang problema

  • Wakas - kinahinatnan ng mga tauhan

Anachrony na banghay

  • Pagsasalaysay ng kwento na hindi nakaayos sa tamang pangayayari sa kwento

    • Analepsis (flashback) - pinapasok ang mga nakalipas na pangyayari

    • Prolepsis (flash-forward) - pinapasok ang mga pangyayaring magaganap palang sa kasalukuyan

    • Ellipse - may puwang o may inalis na parte sa kwento

  • Linyar - pagsasalaysay ng kwento sa tamang ayos ng pangyayari. Tinatawag ding kronolohika na ayos

  • Pagbabalik-tanaw - inaalala ng punto de bista ang mga naganap sa tauhan sa lugar. Tinatawag ding itong in-medias res

  • Sorpresa - kagulat gulat na wakas

  • Dues ex- machine - foreshadowing at twist

Tema o paksa

  • Sentral na ideya kung saan umiikot ang kwento

  • Kailangang may malinanag ng may akda upang malinaw na maparating ang mensahe ng kwento