Untitled

Wprowadzenie do pedagogiki

• Pedagogika jako nauka

  • Przedmiot badań: metody nauczania, cele kształcenia, sposoby ich osiągania

  • Powiązania z psychologią edukacyjną i filozofią edukacji

  • Psychologia edukacyjna:

    • Obejmuje naukowe teorie uczenia się

  • Filozofia edukacji:

    • Analizuje cele i wartość edukacji

• Definicja pedagogiki

  • Pochodzenie terminu „pedagogika” z greckiego słowa oznaczającego „sztukę nauczania dzieci”

  • Znaczenie terminologiczne:

  • Agogos: „przywódca”

  • Paidagogos: nauczyciel/prowadzący dzieci do szkoły

• Wyzwania dla pedagogiki

  • Reagowanie na nowe kierunki w edukacji i wychowaniu młodego pokolenia

Definicja i aspekty wychowania

• Znaczenie terminu „wychowanie”

  • Celowe działania dorosłych na młodzież i dzieci

  • Kształtowanie postaw, wartości, dążeń i uczuć

• Rodzaje wychowania:

  • Wychowanie intelektualne, fizyczne, moralne, społeczne, estetyczne, ideowe

• Organizacja działalności wychowawczej:

  • Społeczne zorganizowanie

  • Instytucje wychowawcze:

  • Szkoły, przedszkola, organizacje młodzieżowe, muzea, teatry, zakłady pracy, rodzina

Historia i kierunki pedagogiki

• Współczesna pedagogika

  • Zachowanie historycznej nazwy, pomimo szerszego zakresu badań

• Podział na subdyscypliny:

  • Pedagogika przedszkolna

  • Pedagogika wczesnoszkolna

  • Pedagogika zawodowa

  • Pedagogika uniwersytecka

  • Pedagogika społeczna

  • Pedagogika wojskowa

  • Pedagogika rolnicza

  • Pedagogika pracy kulturalno-oświatowej

Pedagogika dziecka

• Metody wychowawcze w kontekście historycznym i kulturowym

  • Zmiany w podejściu do dzieciństwa i edukacji

• Definicje i znaczenie dzieciństwa

  • Rozwój semantyki „dziecka” i „dzieciństwa” w różnorodnych kontekstach

• Badania nad dzieciństwem

  • Interesujące pojęcie „dziecka” z perspektywy socjologii

Zmiany w podejściu do dzieciństwa

• Przemiany obyczajowe od XVII wieku

  • Wprowadzenie formalnej edukacji

  • Dzieci jako autonomiczne jednostki

• Rozwój praw dzieci w XX wieku

  • Konwencja o Prawach Dziecka ONZ z 1989 roku

  • Emocje związane z dzieciństwem i postrzeganie dzieci jako podmiotów zdolnych do działania

Przekonania pedagogiczne, które zmieniały dzieciństwo

• Pedologia i jej wpływ na pedagogikę

  • Rozwój psychologii dziecięcej i pedagogiki zdrowia

  • Działania Bronisława Trentowskiego, Józefa Joteyki, Anieli Szycówny

  • Badania nad rozwojem psychicznym i fizycznym dzieci

• Pedologia a inne dziedziny:

  • Interdyscyplinarność

  • Koncepcje pedagogiczne w kontekście wychowania

Nowe nurty pedagogiczne

• Pajdocentryzm i Nowe Wychowanie

  • Zmiana z tradycyjnego podejścia do dzieciństwa

• Wyzwania dla współczesnej pedagogiki

  • Krytyka tradycyjnych modeli pedagogicznych

• Alternatywne podejścia:

  • Antypedagogika

Działy pedagogiki

• Klasyfikacja dziedzin pedagogiki:

  1. Pedagogika praktyczna/empiryczna: Badania praktyki wychowawczej

  2. Pedagogika opisowa/eksperymentalna: Uogólnianie doświadczeń wychowawczych

  3. Pedagogika normatywna: Ustalanie norm i wartości wychowania

  4. Pedagogika teoretyczna: Tworzenie teorii wychowania

• Przykłady stosunków między działami pedagogiki a innymi naukami:

  • Socjologia, psychologia, nauki przyrodnicze

Metody badawcze w pedagogice

• Humanizacja metod badawczych

• Ograniczenia i zasady etyczne

• Metodyksy z innych dziedzin wykorzystane w pedagogice

• Przykłady nauk formalnych współpracujących z pedagogiką

Literatura uzupełniająca

1. Choczyński M., Wychowanie pajdocentryczne a realizacja ról społecznych, Łódź, 2012.

2. Czajda-Chudyba I., Odkrywanie i wspieranie wartości w procesie dziecięcej twórczości, Kraków, 2015.

3. Dziamska D., Małyska M., Wróblewska M., Woźniak J., Wychowanie przedszkolne. Edukacja wczesnoszkolna. Podstawowe założenia, filozofia zmiany i kierunki działania, Warszawa, 2017.

4. Janicka-Panek T., Metodologia pedagogiki wczesnoszkolnej – jej swoistość, uwarunkowania społeczne i edukacyjne, Kijów, 2017.

5. Just A., Antypedagogika wobec pedagogiki, Łódź, 1996.

6. Karbowniczek J., Kwaśniewska M., Surma B., Podstawy pedagogiki przedszkolnej z metodyką, Kraków, 2011.

7. Pujer K. (red.), Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna. Wybrane problemy, Wrocław, 2016.

8. Sitarska B., Dziecko współcześnie, Łódź, 2012.