Untitled Flashcards Set

Bối cảnh lịch sử:

- Tháng 9/ 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.

- Tháng 9/1940 quân phiệt Nhật cho quân xâm lược Đông Dương. Thực dân Pháp nhanh chóng đầu hàng và dâng Đông dương cho Nhật . Nhân dân Đông dương vừa chịu sự áp bức của Nhật và Pháp chịu cảnh một cổ hai tròng.

= Tại DD sau khi TDP tham gia vào ctranh TG thứ 2 họ đã ngay lập tức thực hiện chiến sách thời chiến, phát xít hóa bộ máy thống trị, thẳng tay đàn áp các phong trào cách mạng. Toàn bộ quyền tự do dân chủ mà chúng ta giành được đều bị xóa bỏ. Các tòa soạn bị đóng cửa, Đặt Đảng CỘng sản Đông DƯơng ra ngoài vòng pháp luật

- Ngay sau khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, ĐCS DD đã kịp thời rút vào hoạt động bí mật, chuyển trọng tâm công tác từ thành thị về nông thôn, đồng thời vẫn chứ trọng các đô thị

- 29/9/1939 trung ương Đảng gửi toàn Đảng thông báo quan trong chỉ rõ hoàn cảnh DD sẽ tiến bước tới vấn đề dân tộc giải phóng.

- Những nội dung chuyển hướng chỉ đạo của Đảng được thể hiện rõ qua ba văn kiện: Nghị quyết hội nghị trung ương Đảng lần thứ 6 ( 6-8/11/1939 tại Bà Điểm, Hóoc Môn, Gia Định ); Lần t7( 6-9/11/1940 tại Đình Bảng Từ SƠn, Bắc Ninh); lần t8 ( 10-19/5/1941 tại Pác Pó Cao Bằng).

Tại Hội nghị lần t8 do Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp chủ trì sau 30 năm bôn ba nước ngoài.
Về cơ bản, nội dung của ba hội nghị là thống nhất với nhau. Cả ba hội nghị đều nhấn mạnh xác định giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu. Khẩu hiệu “cách mạng ruộng đất” được tạm gác lại và thay bằng khẩu hiệu “chống địa tô cao chống cho vay lãi nặng, tịch thu ruộng đất của đế quốc và địa chủ, toàn bộ quyền lợi dân tộc chia cho dân cày”.
Hội nghị đã chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước đông dương- Việt, Miên, Lào.
Về việc thành lập mặt trận: Hội nghị chủ trương mỗi một nước thành lập một mặt trận riêng. Với VN thành lập mặt trận Việt Nam độc lập đồng mình gọi tắt là mặt trận Việt Minh
Chủ trường sau khi CMVN thành công sẽ thành lập chính thể của nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa
Khởi nghĩa vũ trang: Khẳng định chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của toàn dân toàn dân trong thời kì này.
Đặc biệt các hội nghị quan tâm đến công tác huấn luyện và mở các lớp huấn luyện ngắn ngày như công vận, nông vận, binh vận công tác phát triển Đảng.

· Cao trào kháng Nhật cứu nước và tổng khởi nghĩa giành chính quyền Tháng 3/1945- 8/1945

27/9/1940 nhân khi quân Pháp vào Lạng Sơn bị nhật tiến đánh phải rút chạy thì nhân dân Bắc Sơn nổi dậy khởi nghĩa dưới sự chỉ Đạo của chính quyền địa phương. 23/11/1940 cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ diễn ra. 13/1/1941 binh biến Đô lương ở Nghệ AN cũng được diễn ra

→ Cả ba cuộc khởi nghĩa trên đã đánh dấu Cách mạng VN chuyển từ đấu tranh dân sinh dân chử 1936- 1939 sang thời kì đấu tranh trực tiếp bằng vũ trang dành chính quyền 1939-1945.

· 1943 Đảng công bố đề cương văn hóa VN. Xác định văn hóa cũng là một mặt trận. Chủ trương xây dựng một nền văn hóa mới dựa theo 3 nguyên tắc, dân tộc, khoa học, đại chúng.

· CUối năm 1944 hội văn hóa cứu quốc ra đời. Trước đó 25/10/1941 thì mặt trận VIệt Minh đã tuyên bố chương trình cứu nước của họ.

· Cuối năm 1943 đầu 1944 tổng bộ Việt Minh ra chỉ thị chuẩn bị khởi nghĩa. Không khí chuẩn bị khởi nghĩa sôi nổi trong khu căn cứ

· 22/12/1944. Theo chỉ thị của chủ tịch Hồ CHí Minh. Đồng chí VÕ Nguyên Giáp đã thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân hoạt động ở Cao Bằng.

· 24/12/1944 Đoàn của Tổng bộ Việt Minh do Hoàng Phúc Việt dẫn đầu sang Trung Quốc để phối hợp với các nước đồng minh chống Nhật

· Tháng 2/1945 Lãnh Tụ HCM sang TQ để tranh thủ sự giúp đỡ của đồng minh chống Phát XÍt Nhật

· Đầu 1945 chiến tranh TGT2 bước vào giai đoạn kết thúc. Hồng Quân Liên xô truy kích phát xít Đức trên chiến trường Châu Âu. Giúp nhiều nước Đông Âu được giải phóng.

· Ở Tây Âu Anh MỸ mở mặt trận thứ 2 đổ quân lên Nước Pháp t2/1945 tiến về phía tây nước Đức

· Tại Thái Bình DƯơng, Quân Anh và Mỹ đã tiến công vào Mianma, Philippin. Đường biển đến các căn cứ ở đông dương của Nhật bị quân đồng mình không chế. TDP theo phái Đờ GÔn ở DD ráo riết chuẩn bị chờ quân đồng minh vào đông dương đánh nhật thì sẽ khôi phục quyền thống trị của pháp.

· Với sự chuẩn bị từ trước, vào đêm 9/3/1945 Nhật nổ súng đảo chính lật Đổ pháp độc chiếm đông dương, pháp đầu hàng. Trước lúc Nhật Lật đổ Pháp Tổng bí thư Trường Chinh đã triệu tập hội nghị trung ương Đảng mở rộng để phân tích hình và để ra chủ trường chiến lược mới.

-12/3/1945 TW đảng ra chỉ thị Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta.

· Xác định tình hình: Điều kiện cho cuộc khởi nghĩa chưa chín mùi nhưng điều kiện tốt đang thúc đẩy cuộc khởi nghĩa chín mùi

· Chỉ thị xác định Phát xít Nhật là kẻ thù chính, trước mắt của ND DD đã thay đổi khẩu hiệu thành đánh đuổi phát xít Nhật.

· Nhiệm vụ: phát động một cao trào chống phát xít nhật mạnh mẽ làm tiền để cho khởi nghĩa

· Phương châm đấu tranh: Phát động chiến tranh du kích, giải phóng từng vùng, mở rộng căn cứ địa cách mạng.

· Đẩy mạnh cuộc khởi nghĩa từng phần

· 13/3/1945 khởi nghĩa từng phần và chiến tranh du kích cục bộ nổ ra ở nhiều địa phương trên cả nước

· Đội VN tuyên truyền giải phóng quân và cứu quốc quân đã phối hợp với lực lượng chính trị giải phóng hàng loạt châu xã thuộc các tỉnh cao bằng, bắc cạn, thái nguyên, lạng sơn, hà giang

· Tại trung kì, 13/3 khởi nghĩa ba tư Quảng Ngãi thắng lợi, đội du kích ba tư được thành lập và xây dựng căn cứ ba tư

15/4/1/945 Ban TVTW Đảng triệu tập hội nghị quân sự Bắc kì tại Bắc giang. Hội nghị thành lập 7 chiến khu trên cả nước. Đề ra cách giải quyết vấn đề quân nhu, quân trang, vũ khí, lập trường kháng Nhật cứu nước. Thành lập ủy ban quân sự Bắc Kì (đồng chí). Chủ trương thống nhất các lực lượng vũ trang sẵn có thành một tổ chức duy nhất là Việt Nam giải phóng quân.
Đang tiến công thuận lợi thì từ khu quân cũ trở ra hơn 2 triệu NDVN đã chịu nạn đói năm 1945. Đó là hậu quả của Pháp Nhật đã gây ra cho VN trong 5 năm 1941-1945. Trước tình hình đó TW đảng đã kịp thời phát động phong trào phá kho thóc được quần chúng nhân dân hưởng ứng đông đảo. Thổi bùng ngọn lửa căm thù trong nhân dân và phát động quần chúng với khí thế cách mạng hừng hực tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Tại nhiều địa phương quần chúng xung đột với binh lính chính quyền Nhật biến thành những cuộc khởi nghĩa từng phần giành quyền làm chủ. Cao trào kháng Nhật cứu nước không những động viên được đông đảo nhân dân, công nhân, tiểu thương, tiểu chủ, HS- VC mà còn lôi kéo được cả tư sản dân tộc và một số địa chủ nhỏ tham gia hoạt động CM. Một số lí trưởng, chi phủ chi viện, tình trường của Nhật cũng tìm cách liên lạc với Việt Minh Bộ máy chính quyền Nhật ở nhiều nơi tê liệt. Không khí sửa soạn khởi nghĩa sôi sục trong cả nước
Chủ trương phát động tổng khởi nghĩa.

· 9/4/1945 Phát xít đức đầu hàng phe Đồng Minh không điều kiện

· Đầu 8/1945 hồng quân Liên Xô đã khống chế gần 1 triệu quan đông tinh nhuệ của Nhật. Chính phủ Nhật trong bối cảnh hoang mang tột độ đã tuyên bố đầu hàng quân đồng minh vô điều kiện vào ngày 15/8/1945.

· 7/1945 Quân đội Trung hoa dân quốc vào Bắc VN từ vĩ tuyến 16 trở ra và quân đội của Liên Hiệp Anh từ vĩ tuyến 16 trở vào để giải giáp quân đội Nhật

· Pháp toan tính trở lại xâm lược VN dưới sự trợ giúp của Anh. Một số người trong chính phủ như Bảo Đại- Trần Trọng Kim quay sang tìm kiếm sự trợ giúp của một số cường quốc với mong muốn giữ vững chế độ quân chủ.

· Nửa cuối T8/1945, vấn đề giữ gìn chứng quyền được đặt ra nước rút đối với Đảng và nhân dân Việt Nam. 12/8/1945 UB lâm thời khu giải phóng hại lệnh khởi nghĩa. Giữa tháng 8 năm 1945 chủ tịch HCM đã triệu tập liên tiếp 2 cuộc họp: HN toàn quốc của Đảng tại Tuyên Quang quyết định đề ra ba nguyên tắc tổng khởi nghĩa là tập trung thống nhất và kịp thời, phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi Đồng minh kéo vào Đông Dương; Quốc dân đại hội đã khai mạc tại tân trào tuyên quang ngày 16/08/1045. Nhiệt liệt tán thành chủ trương tổng khởi nghĩa của TW Đảng, thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam.

· 23 h 13/08 Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra quân lệnh số 1 phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.

· Từ 14- 28/8/1945 Ở Huế, Sài gòn. 2/9 Chủ tịch HCM đã thay mặt quốc dân đồng bào, tuyên bố bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa

Tính chất, ý nghĩa, kinh nghiệm CMt8

· Tính chất: CMT8 1945 là cuộc CM giải phóng dân tộc mang tính dân chủ mới là một bộ phận khăng khít của CM dân tộc dân chủ NDVN. Làm cho dân tộc VN giải thoát khỏi ách đế quốc, trở thành nước độc lập tự do. Là một cuộc giải phóng dân tộc điển hình: tập trung hoàn thành nhiệm vụ hàng đầu của CM là giải phóng dân tộc, tập trung giải quyets mâu thuẫn chủ yếu XH VN lúc đó là mâu thuẫn giữa dân tộc VN với các đế quốc xâm lược và tay sai.

· CMT8 lực lượng CM bao gồm toàn thể dân tộc đoàn kết chặt chẽ trong mặt trận Việt Minh với những tổ chức quần chúng mang tên cứu quốc. Tổng khởi nghĩa là sự vùng dậy của lực lượng toàn dân tộc

· Thành lập được chính quyền nhà nước của chung toàn dân tộc theo chủ trương của đảng với hình thức cộng hòa dân chủ. CM giải phóng dân tộc VN là một bộ phận của phe dân chủ chống phát xít, giải quyết quyền lợi cho nông dân, xây dựng chính quyền nhà nước dân chủ nhân dân, xóa bỏ chế độ quân chủ phong kiến.

· Ý nghĩa:

· Đã đập tan xiềng xích nô lệ của của chủ nghĩa đế quốc trong gần một thế kỷ, chấm dứt sự tồn tại của chế độ quân chủ chuyên chế 1 nghìn năm. Lập nên nước VN dân chủ cộng hòa.

· ND VN từ thân phận nô lệ bước lên làm chủ đất nước, có quyền quyết định số phận của mình

· Nước Vn từ 1 nước thuộc địa vươn lên cùng các nước trên thế giới đấu tranh vì những mục đích cao cả của thời đại ( hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội)

· Đảng CSDD trở thành Đảng cầm quyền. Đảng và ndVN có chính quyền NN CM làm công cụ phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

· Mở ra một kỉ nguyên mới trong tiến trình lịch sử dân tộc.

· Cổ vũ thúc đẩy phong trào GPDT trên thế giới.

· Kinh nghiệm

· Về chỉ đạo chiến lược: Cách mạng thuộc địa cần đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên đầu. Cách mạng ruộng đất cần tạm gác lại.

· Xây dựng lực lượng: khơi dậy tinh thần dân tộc trong mọi tầng lớp nhân dân.

· PP CM: Nắm vững quan điểm bạo lực CM của quần chúng, ra sức xd lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang kết hợp đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang. Phát động tổng khởi nghĩa ở nông thôn và cả thành thị

· Về xây dựng Đảng: XD Đảng CM tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân LĐ và toàn dân tộc Việt NAm. Tuyệt đối trung thành với lợi ích giai cấp và dân tộc. Vận dụng và phát triển quan ddierm LL Mác Lê nin và tư tưởng HCM. Đề ra đường lối đúng đắn xây dựng một Đảng vững mạnh.

Cần chú trọng đến công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đảng viên, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ cách mạng.