Szkolenie z Psychologii Społecznej

Informacje ogólne

• Kamil Zieliński

• Miejsce: Uniwersytet WSB Merito Chorzów Katowice

• Motto: „Nie ma nic bardziej praktycznego, niż dobra teoria”

• Aktywne uczestnictwo: 1 dozwolona nieobecność

• Kolokwium

• E-learning i udostępnione materiały

Literatura

• we Wojciszke, B. Psychologia społeczna

• Aronson, E. Psychologia społeczna. Serce i umysł.

• Zieliński, K. PSYCHOefekty. 50 zjawisk psychologicznych, które wpływają na Twoje życie.

Podstawy psychologii

• Czy psychologia jest nauką?

  • Tak, psychologia jest nauką, propabilistyczną (opartą na prawie prawdopodobieństwa).

• Rodzaje nauk

  • Formalne: matematyka, logika

  • Przyrodnicze: fizyczne, biologiczne

  • Empiryczne: nauki społeczne

Psychologia i jej dziedziny

• Czym zajmuje się psychologia?

  • Psychologia bada ludzkie zachowania i decyzje, w tym że jest to zachowanie człowieka w różnych kontekstach, zwłaszcza społecznych.

  • Psychologia społeczna: bada relacje i interakcje międzyludzkie oraz ich wpływ na jednostkę.

• Cytat Arystotelesa: „Człowiek jest istotą społeczną; ten, kto nie żyje w społeczeństwie, jest bestią albo bogiem.”

• Psychologia społeczna a socjologia

  • Psycholog społeczny bada jednostkę w grupie, podczas gdy socjolog analizuje grupę jako całość.

Historia psychologii społecznej

• Początki

  • Gustave Le Bon i jego badania dotyczące psychologii tłumu.

  • Norman Triplett i badania nad cyklistami.

Kluczowe pojęcia w psychologii społecznej

• Aktor i obserwator

  • Aktor: osoba biorąca udział w danym działaniu.

  • Obserwator: osoba przyglądająca się działaniu.

• Teoria atrybucji

  • Definicja: przypisywanie cech zachowaniom innych.

  • Przykład: Sebastian zdał kiepsko kolokwium z psychologii społecznej.

  • Atrybucja wewnętrzna: "Sebastian jest mało inteligentny."

  • Atrybucja zewnętrzna: "Były bardzo trudne pytania."

• Podstawowy błąd atrybucji

  • Wprowadzone przez Lee Rossa, polega na przypisywaniu zachowań cechom osobistym, a nie sytuacyjnym.

• Błąd aktora-obserwatora

  • Polega na różnym interpretowaniu zachowań, gdy jesteśmy aktorem (tłumaczenie w kategoriach sytuacyjnych) vs. obserwatorem (tłumaczenie w kategoriach dyspozycyjnych).

• Schemat poznawczy

  • Element wiedzy o świecie społecznym, organizujący wcześniejsze doświadczenia i oczekiwania dotyczące zachowań w typowych sytuacjach.

  • Przykład: Jak wygląda kolacja w schemacie danej osoby?

Dysonans poznawczy

• Definicja: stan nieprzyjemnego napięcia psychicznego, gdy występują dwa niezgodne elementy poznawcze.

• Przykład: Kiedy dochodzi do sprzeczności w przekonaniach wobec zachowania.

Modelowanie zachowań

Podstawowe podejścia teoretyczne

• Perspektywa poznawcza

• Perspektywa motywacyjna

• Perspektywa teorii uczenia się

• Perspektywa społeczno-kulturowa

• Perspektywa ewolucjonistyczna

Metody badawcze w psychologii społecznej

• Rodzaje metod:

  • Eksperyment (naturalny, laboratoryjny)

  • Badania korelacyjne

  • Obserwacja (systematyczna, uczestnicząca)

  • Analiza danych archiwalnych

  • Kwestionariusze, skale, inwentarze

• Modele eksperymentalne

  • Eksperyment naturalny i laboratoryjny, quasi-eksperyment (brak randomizacji).

Wyniki badań i zastosowania

• Korelacje:

  • Korelacja rzeczywista: np. IQ i osiągnięcia szkolne.

  • Korelacja pozorna: np. wzrost a długość włosów.

  • Korelacje iluzoryczne: przekonania związane z myśleniem magicznym.

Eksperymenty psychologiczne

• Eksperyment Milgrama: badał, jak daleko ludzie są w stanie posunąć się pod wpływem autorytetu.

• Stanfordzki eksperyment więzienny: badania nad dehumanizacją i wpływem ról społecznych na zachowanie.

Efekty społeczne

• Efekt Barnuma: ludzie uznają ogólne opisy za bardzo trafne.

• Efekt coctail party: zdolność do usłyszenia swego imienia w hałasie.

• Efekt odniesienia do ja: lepsze zapamiętywanie informacji o sobie.

Miłość i związki

• 3 składniki miłości (wg Sternberga): intymność, namiętność, zaangażowanie.

  • Intymność: wzajemny szacunek, zrozumienie i dbałość.

  • Namiętność: fizjologiczne pobudzenie i emocje związane z bliskością.

  • Zaangażowanie: decyzje i uczucia dotyczące trwałości związku.

• 5 faz rozwoju związku:

  1. Zakochanie

  2. Romantyczne początki

  3. Związek kompletny

  4. Związek przyjacielski

  5. Związek pusty

Wnioski

• Podejmowanie decyzji w warunkach ryzyka: ludzie preferują opcje z pewnością zysku i mniej skłonni do ryzyka przy stratach.

• Psychologia społeczna dostarcza narzędzi do analizy interakcji międzyludzkich i podejmowania decyzji.

Księgowanie umysłowe

• Pojęcie zaproponowane przez Richarda Thalera dotyczące sposobu, w jaki ludzie przypisują emocje do różnych zysków i strat.