Początki informatologii

Początki informatologii

Autorefleksja dziedzininy, którą dziś nazywamy informatologią, sięga czasów starożytnych. Stosowano wówczas inne rozwiązania, a refleksja teoretyczna była skromniejsza. Jednak cele - ochrona, udostępnienie informacji - były zbliżone do współczesnych celów informatologii.

Od tego czasu środowisko informacyjne po prostu ewoluowało

Starożytność

od 4000 lat p.n.e. do V w. n.e.

Czas pierwszych katalogów

• biblioteka Assurbanipala VII w. p.n.e

• biblioteka Aleksandryjska

• Pinakes Kallimacha z Cyreny

Średniowiecze

kolejne 1100 lat, od 476 r. do 1452r. (wynalazek pisma)

wyodrębnia się średniowiecze wczesne i dojrzałe

• wzrost potęgi kościoła

• rozwój uniwersytetów w XII i XIII w. - rozwój literatury, kultury, sztuki, nauki, architektury

• Druk (Gutenberga) i jego rozpowszechnianie

• biblioteki księgarskie

Czas przed rewolucją przemysłową (renesans, barok)

• renesans - rewolucje religijne, odkrycia geograficzne, odkrycie Nowego Świata

• 1631 - pierwsze ukazanie się francuskiej La Gazette

• Odkrycia naukowe - medyczne, astronomiczne, filozoficzne

• VIII w. technologizacja, upadają monarchie (Rewolucja Francuska), rozwój demokracji (Polska, USA)

Pierwsze bibliografie specjalne

• Johannes Tritheim, Symforion Champier, John Bale, Konrad Gesner

• powstanie pierwszych czasopism; bibliografia analityczna i recenzyjna

• pierwsza metodyka bibliograficzna - bibliografie bieżące, bibliofilskie, b. czasopism, b. w czasopismach, b. bibliografii

• bibliografie narodowe

• bibliografie retrospektywne

• Bibliografia polska Karola Estreichera (XIX w.) dzieło pokoleń kontynuowane do dziś

XIX wiek i rewolucja przemysłowa

coraz częsciej ukazują się bibliografie specjalne

następują zmiany ilościowe i jakościowe - praca bibliograficzna jest niewystarczająca

Eksplozja informacji

Rozjazd bibliografii i dokumentacji

Ważne daty i wydarzenia

• Henri la Fontaine i Paul Otlet w 1893 założyli Międzynarodowy Instytut Bibliografii Socjologicznej, zainteresowali się też Uniwersalną Klasyfikacją Dziesiętną Melvila Deweyego

• w 1895 r. powstał Międzynarodowy Instytut Bibliograficzny oraz Międzynarodowe Biuro Bibliograficzne, prowadzące działalność dokumentacyjną

• do 1897 roku opracowano w instytucie 1,5 mln kart dokumentacujnych, w 1914 było ich już 11 mln

Przed II wojną światową

Wydarzenia które wpłynęły na dokumentację:

Wielka depresja

Odzyskanie niepodległości przez Polskę

głód na Ukrainie

dojście Hitlera do władzy

1945-1989

Wydarzenia które wpłynęły na dokumentację:

koniec II WŚ

powołanie Rady Europy

Śmierć Stalina

powstanie NSZZ “Solidarność”

katastrofa w Czarnobylu

pierwsze częściowo wolne wybory w Polsce

Czasy współczesne

Wydarzenia które wpłynęły na dokumentację:

upadek ZSRR

wstąpienie Polski do NATO

zamach na World Trade Center

powstanie Wikipedii

wybuch pandemii Covida

atak Rosji na Ukrainę

• Z jednej strony rozwój ekonomiczny i gospodarczy, technologiczny i globalizacja

• Z drugiej strony wzrastające problemy demograficzne, napięcia polityczne i ekologiczne - starzejące się społeczeństwo