Niemiecki dla Walerii - Słownictwo i Zwroty

Informacje Ogólne o Niemczech

• Kraj: Niemcy (Liczba ludności: około $84$ miliony).
• Stolica: Berlin.
• Charakterystyka: Niemcy są znane z historii, inżynierii, kultury oraz innowacji.
• Data rozpoczęcia kursu: 08.04.26.

Plan nauki (Lehrmodule Deutsch)

Program kursu został podzielony na 9 tygodni:

• Tydzień 1: Powitania, podstawowe zwroty.
• Tydzień 2: Zakupy, jedzenie (kawiarnia, restauracja).
• Tydzień 3: Rodzina, znajomi, opis osób.
• Tydzień 4: Podróżowanie, kierunki.
• Tydzień 5: Liczby, dni tygodnia, godziny.
• Tydzień 6: Pogoda, pory roku.
• Tydzień 7: Emocje, opisy uczuć.
• Tydzień 8: Plany i marzenia – czas przyszły i zawody/kariera.
• Tydzień 9: Podsumowanie – rozmowy na różne tematy.

Lektion 1: Powitania i Przedstawianie Się

Begrüßungen (Powitania)

• Hallo! / Hi! / Hey! – Cześć!
• Guten Morgen! – Dzień dobry (rano).
• Guten Tag! – Dzień dobry (w ciągu dnia).
• Guten Abend! – Dobry wieczór.
• Gute Nacht! – Dobranoc.

Vorstellung (Przedstawianie się)

• Wie heißt du? – Jak się nazywasz?
  • Ich heiße Agata.
  • Mein Name ist Agata.
• Woher kommst du? – Skąd pochodzisz?
  • Ich komme aus Polen. (Pochodzę z Polski).
  • Ich bin aus Polen. (Jestem z Polski).
• Wo wohnst du? – Gdzie mieszkasz?
  • Ich wohne in Zürich.
• Wie alt bist du? – Ile masz lat?
  • Ich bin $15$ Jahre alt.
• Was machst du? (Czym się zajmujesz?):
  • Ich arbeite. (Pracuję).
  • Ich gehe zur Schule. (Chodzę do szkoły).
  • Ich studiere. (Studiuję).
• Was sind deine Hobbys? – Jakie masz hobby?
  • Ich höre gern Musik. (Lubię słuchać muzyki).
  • Ich reise gern. (Lubię podróżować).
  • Ich mag Mode. (Lubię modę).

Samopoczucie

• Wie geht’s dir? – Jak się masz?
  • Gut! – Dobrze.
  • Sehr gut! – Bardzo dobrze.
  • Nicht so gut. – Nie u mnie najlepiej.
  • Ich bin müde. – Jestem zmęczona.

Verabschiedung (Pożegnanie)

• Tschüss! / Bye! – Cześć (na pożegnanie).
• Bis bald! – Do zobaczenia wkrótce.
• Bis später! – Na razie / Do później.
• Bis morgen! – Do jutra.
• Auf Wiedersehen! – Do widzenia.

Dane Osobowe i Rozszerzone Pytania (Lektion 1)

• Welche Sprachen sprichst du? – Jakimi językami się posługujesz?
  • Ich spreche… (np. Polnisch, Deutsch).
• Wo bist du geboren? – Gdzie się urodziłaś?
  • Ich bin in… geboren.
• Wann bist du geboren? – Kiedy się urodziłaś?
  • Ich bin am… geboren.
• Welche Sprachen lernst du gerade? – Jakich języków teraz się uczysz?
  • Ich lerne…

Opis Wyglądu i Pochodzenia

• Narodowość:
  • Ich bin Polin. (Jestem Polką).
  • Ich bin Deutsche. (Jestem Niemką).
  • Ich bin Ukrainerin. (Jestem Ukrainką).
  • Ich bin Französin. (Jestem Francuzką).
• Oczy:
  • Ich habe grüne Augen. (Mam zielone oczy).
  • Ich habe blaue Augen. (Mam niebieskie oczy).
  • Ich habe braune Augen. (Mam brązowe oczy).
• Włosy:
  • Ich bin blond. (Jestem blondynką).
  • Ich bin brünett. (Jestem brunetką).
  • Ich habe rote Haare. (Mam rude włosy).
  • Ich habe lange Haare. (Mam długie włosy).
  • Ich habe kurze Haare. (Mam krótkie włosy).
• Cechy charakteru:
  • Ich bin sympathisch. (Jestem sympatyczna).
  • Ich bin nett. (Jestem miła).
  • Ich bin fröhlich. (Jestem radosna).

Lektion 2: Posiłki i Jedzenie

Die Mahlzeiten (Posiłki)

Każdy posiłek ma przypisany typowy przedział czasowy:

1. Das Frühstück (Śniadanie): $6-10$ Uhr.
2. Das Mittagessen (Obiad): $12-14$ Uhr.
3. Das Abendessen (Kolacja): $18-20$ Uhr.
4. Der Snack (Przekąska): jederzeit (o każdej porze).
5. Das Dessert (Deser): nach dem Essen (po jedzeniu).

Ważna uwaga: Należy uczyć się rzeczowników wraz z ich rodzajnikami (Artikel).

Wyrażenia Dziecięce i Potoczne

• Hunger! / Ich habe Hunger. – Jestem głodny/a / Mam głód.
• Darf ich? – Czy mogę?
• Was ist das? – Co to jest?
• Ich will Schokolade! – Chcę czekoladę!
• Lecker! / Mmm, lecker! – Pyszne!
• Nicht lecker! – Niepyszne!
• Das ist süß! – To jest słodkie!
• Ich mag das nicht! – Nie lubię tego!
• Mehr, bitte! – Więcej, proszę!
• Ich bin satt. – Jestem syty/a.

Dialogi w Piekarni, Restauracji i Kawiarni

Mini-Dialog 1: In der Bäckerei (W piekarni)

• Verkäufer: Guten Morgen! Was darf es sein? (Dzień dobry! W czym mogę pomóc?)
• Kunde: Guten Morgen! Ich hätte gern ein Brot, bitte. (Dzień dobry! Poproszę jeden chleb).
• Verkäufer: Welches Brot möchten Sie? Weiß- oder Vollkornbrot? (Jaki chleb? Biały czy razowy?)
• Kunde: Vollkornbrot, bitte. Und zwei Brötchen. (Razowy, proszę. I dwie bułki).
• Verkäufer: Das macht $3,50\,\text{Euro}$. (To będzie $3,50\,\text{euro}$).
• Kunde: Hier bitte. Danke schön! (Proszę. Dziękuję bardzo!).
• Verkäufer: Bitte sehr! Auf Wiedersehen! (Proszę! Do widzenia!).

Im Restaurant (W restauracji)

Część 1: Zamówienie

• Tipp: "Ich hätte gern…" to grzeczna forma zamówienia (chciałbym/chciałabym).
• Kellner: Guten Abend! Haben Sie einen Tisch reserviert? (Dzień dobry! Czy mają Państwo rezerwację?)
• Gast: Nein, leider nicht. Haben Sie noch einen Tisch für zwei Personen? (Niestety nie. Czy jest stolik dla dwóch osób?)
• Kellner: Natürlich! Bitte hier entlang. Hier ist die Speisekarte. (Oczywiście! Tędy proszę. Oto menu).
• Gast: Danke. Was können Sie empfehlen? (Dziękuję. Co Pan poleca?)
• Kellner: Das Schnitzel ist heute sehr frisch und lecker! (Sznycel jest dziś bardzo świeży i pyszny!)
• Gast: Gut! Ich hätte gern das Schnitzel mit Pommes. (Dobrze! Poproszę sznycel z frytkami).

Część 2: Rachunek i Reklamacja

• Tipp: "Entschuldigung!" – Przepraszam (wyrażenie używane do przywołania kelnera).
• Gast: Entschuldigung! Das Fleisch ist kalt. Können Sie es bitte wärmen? (Przepraszam! Mięso jest zimne. Czy może Pan to podgrzać?)
• Kellner: Natürlich, es tut mir leid! Ich bringe es sofort zurück. (Oczywiście, przepraszam! Przyniosę to od razu z powrotem).
• Gast: Vielen Dank. Es war wirklich lecker! (Dziękuję bardzo. Było naprawdę pyszne!)
• Kellner: Das freut mich! Möchten Sie noch etwas? Ein Dessert vielleicht? (Bardzo się cieszę! Czy życzą sobie Państwo coś jeszcze? Może deser?)
• Gast: Nein danke, wir sind satt. Könnten wir bitte zahlen? (Nie, dziękuję, jesteśmy syci. Czy moglibyśmy zapłacić?)
• Kellner: Natürlich. Das macht zusammen $34,50\,\text{Euro}$. (Oczywiście. Razem to $34,50\,\text{euro}$).
• Gast: Hier sind $40\,\text{Euro}$. Der Rest ist für Sie. (Proszę $40\,\text{euro}$. Reszta jest dla Pana).

Napoje:

• mit Kohlensäure / mit Gas / mit Sprudel – z gazem.

Im Café (W kawiarni)

• Tipp: "Zum Hier-Essen oder zum Mitnehmen?" – Na miejscu czy na wynos?
• Barista: Hallo! Was kann ich Ihnen bringen? (Hej! W czym mogę pomóc?)
• Kundin: Einen Cappuccino, bitte. Groß. (Poproszę cappuccino. Duże).
• Barista: Mit Kuhmilch oder lieber Hafermilch? (Z mlekiem krowim czy może owsianym?)
• Kundin: Hafermilch, bitte. Ist der Kuchen heute frisch? (Owsiane, proszę. Czy ciasto jest dziś świeże?)
• Barista: Ja! Der Käsekuchen kommt frisch aus dem Ofen – bio und regional. (Tak! Sernik właśnie wyszedł z pieca – bio i regionalny).
• Kundin: Perfekt! Ein Stück Käsekuchen dazu, bitte. (Idealnie! Poproszę jeszcze kawałek sernika).

Słownictwo: Pieczywo, Owoce i Warzywa

Pieczywo (Backwaren)

• das Brot – chleb
• das Brötchen – bułka (liczba mnoga: die Brötchen)
• das Weißbrot – biały chleb
• das Schwarzbrot – czarny chleb
• das Vollkornbrot – chleb pełnoziarnisty / razowy
• das Baguette – bagietka
• das Croissant – rogalik
• das Ei / die Eier – jajko / jajka

Owoce (Das Obst)

• der Apfel (die Äpfel) – jabłko
• die Orange (die Orangen) – pomarańcza
• die Banane (die Bananen) – banan
• die Erdbeere (die Erdbeeren) – truskawka
• die Wassermelone (die Wassermelonen) – arbuz
• die Kiwi (die Kiwis) – kiwi
• die Traube (die Trauben) / die Weintraube – winogrono
• die Ananas (die Ananas) – ananas
• die Zitrone (die Zitronen) – cytryna
• der Granatapfel (die Granatäpfel) – granat
• die Feige (die Feigen) – figa
• die Birne (die Birnen) – gruszka
• die Pflaume (die Pflaumen) – śliwka
• die Drachenfrucht (die Drachenfrüchte) – smoczy owoc
• die Grapefruit / die Pampelmuse – grejpfrut
• die Mango (die Mangos) – mango
• die Himbeere – malina
• die Melone – melon
• der Pfirsich – brzoskwinia
• die Johannisbeere – porzeczka

Warzywa (Das Gemüse)

• die Kartoffel (die Kartoffeln) – ziemniak
• die Möhre / die Karotte (die Möhren / Karotten) – marchewka
• die Gurke (die Gurken) – ogórek
• der/die Paprika (die Paprikas) – papryka
• die Zwiebel (die Zwiebeln) – cebula
• die Tomate (die Tomaten) – pomidor
• der Knoblauch – czosnek
• der Brokkoli – brokuł
• der Blumenkohl – kalafior
• die Aubergine – bakłażan
• die Zucchini – cukinia
• der Spinat – szpinak
• der Salat (die Salate) – sałata
• der Kohl – kapusta
• der Mais – kukurydza
• die Erbse (die Erbsen) – groszek
• die Bohne (die Bohnen) – fasola
• der Rettich – rzodkiew
• der Kürbis (die Kürbisse) – dynia
• der Spargel – szparagi
• der Lauch – por

Lektion 3: Smaki, Zapachy i Cechy Produktów

Geschmack (Smaki)

• süß – słodki
• salzig – słony
• bitter – gorzki
• scharf – ostry / pikantny
• fruchtig – owocowy
• süß-sauer – słodko-kwaśny
• sauer – kwaśny

Zapach (Riechen / Węch)

• riechen – pachnieć
• stinken – śmierdzieć
• Was riecht denn so? – Co tak pachnie?
• Mmm, das riecht gut! – Mmm, ale pachnie!
• Was stinkt denn so? – Co tak śmierdzi?

Konsystencja i Stan

• mild – łagodny
• intensiv – intensywny
• geschmacklos – mdły / bez smaku
• cremig – kremowy
• knusprig – chrupiący
• fettig / ölig – tłusty
• frisch – świeży
• reif – dojrzały
• unreif – niedojrzały
• klebrig – klejący / lepki
• weich – miękki
• hart – twardy
• heiß – gorący
• kalt – zimny
• lauwarm – letni

Częstotliwość i Czas (Woche 5)

Skala Częstotliwości ($0-100\%$

• $0\%$: Nie - Nigdy
• Fast nie – Prawie nigdy
• Selten – Rzadko
• Oft – Czasami / Często
• Meistens, normalerweise – Ogólnie / Normalnie
• Fast immer – Prawie zawsze
• $100\%$ : Immer – Zawsze

Określenia Czasu

• heute – dziś
• gestern – wczoraj
• morgen – jutro
• jetzt – teraz
• sofort – natychmiast
• später – później
• vorher – wcześniej
• bald – wkrótce
• heute Abend – dziś wieczorem
• jeden Tag – każdego dnia
• täglich – codziennie
• gleich – za chwilę

Lektion 3: Zakupy (Einkaufen)

Miejsca Zakupów

• der Supermarkt – supermarket
• der Markt – targ / rynek
• die Bäckerei – piekarnia
• die Metzgerei – rzeźnik
• das Kaufhaus – dom towarowy
• der Discounter – dyskont (np. Lidl, Aldi)
• der Bioladen – sklep ekologiczny

Przygotowanie do Zakupów

• die Einkaufsliste / der Einkaufszettel – lista zakupów / karteczka z listą
• der Kühlschrank ist leer – lodówka jest pusta
• Wir brauchen… – Potrzebujemy…
• Ich muss einkaufen gehen – Muszę iść na zakupy

W Sklepie (Słownictwo i Frazy)

• Słownictwo:

  • der Einkaufswagen – wózek sklepowy
  • der Einkaufskorb – koszyk
  • das Regal – półka
  • die Abteilung – dział
  • das Angebot – oferta / promocja
  • der Rabatt – zniżka
  • das Sonderangebot – oferta specjalna
  • die Schlange – kolejka
  • die Kasse – kasa
  • der Kassierer / die Kassiererin – kasjer / kasjerka

• Rozmowa w sklepie:

  • Kann ich Ihnen helfen? – Czy mogę pomóc?
  • Ich suche… – Szukam…
  • Wo finde ich…? – Gdzie znajdę…?
  • Haben Sie…? – Czy mają Państwo…?
  • Was kostet das? / Wie viel kostet…? – Ile to kosztuje?
  • Das ist zu teuer. – To jest za drogie.
  • Das nehme ich. – Wezmę to.

Ilości i Opakowania

• ein Kilo – kilogram
• ein halbes Kilo – pół kilograma
• ein Liter – litr
• eine Flasche – butelka
• eine Dose – puszka
• eine Tüte – torebka / woreczek
• ein Glas – słoik
• eine Packung – opakowanie
• ein Stück – sztuka

Płatność i Potwierdzenie

• bezahlen – płacić
• bar bezahlen – płacić gotówką
• mit Karte bezahlen – płacić kartą
• die Quittung / der Bon – paragon
• das Wechselgeld – reszta
• Stimmt so! – Reszty nie trzeba!
• Haben Sie eine Kundenkarte? – Czy ma Pan/Pani kartę stałego klienta?

Kategorie Produktów i Czynności Po Zakupach

• das Obst – owoce

• das Gemüse – warzywa

• die Milchprodukte – nabiał

• das Fleisch – mięso

• die Backwaren – pieczywo

• die Getränke – napoje

• die Süßigkeiten – słodycze

• die Tiefkühlprodukte – mrożonki

• die Reinigungsmittel – środki czystości

• Czynności:

  • die Tasche auspacken – rozpakowywać torbę
  • in den Kühlschrank legen – wkładać do lodówki
  • einräumen – odkładać na miejsce
  • das Haltbarkeitsdatum – data ważności
  • abgelaufen – przeterminowany