Notes on Tanggol Wika and Filipino in Higher Education

Tema: pagtatanggol ng wikang Filipino bilang asignatura at bilang wikang panturo sa mas mataas na antas ng edukasyon.
Pangkalahatang layunin ng paksa:
- bigyang-diin ang kahalagahan ng wikang Filipino sa kurikulum at sa akademikong identidad ng bansa;
- itaguyod ang pagkilala sa Wika, Panitikan, Sining at Kulturang Pilipino;
- makita ang iba’t ibang organisasyon na aktibong nakikipaglaban para sa pagangat ng asignaturang Filipino sa tersiyarya.

Ang Tanggol Wika ay isang samahan o organisasyong binubuo ng mga guro at mag-aaral.
Pangunahing adbokasiya: pagtataguyod sa wikang Filipino bilang asignatura at bilang wikang panturo.
A. Pakikipaglaban Para Sa Wikang Filipino Sa Kasalukuyang Panahon
- Paninindigan para sa wika bilang profesjonal na disiplina at bilang midyum ng pagtuturo.

Nabuo ang TANGGOL WIKA noong Hunyo 21, 2014 sa isang konsultatibong forum.
Lugar: De La Salle University – Manila.
Halos 500 delegado ang lumahok mula sa 40 paaralan, kolehiyo, unibersidad, at mga organisasyong pangwika at pangkultura.
Kasama sa mga tagapagsalita: Dr. Bienvenido Lumbera, Pambansang Alagad ng Sining.
A. Pakikipaglaban Para Sa Wikang Filipino Sa Kasalukuyang Panahon (Pangunguna ng Tanggol Wika at PSLLF)

Pangunahing pangkat:
- Tagapagtanggol ng Wikang Filipino (Tanggol Wika)
- Pambansang Samahan sa Linggwistika at Literaturang Filipino (PSLLF).
Layunin: koordinasyon ng mga aktibidad ng pagtatanggol at advocacies para sa Filipino.

Dokumento: CMO No. 20, Series of 2013; na pirmahan ni Kom. Patricia Licuanan.
Nilalaman:
- Inilatag ang bagong pang-edukasyon na general education curriculum.
- Banggit na “Wala na ang Filipino” bilang hiwalay na asignatura sa GE.

Ayon sa mga iskolar, ang Filipino ay hindi lamang midyum ng pagtuturo o komunikasyon; ito ay isang hiwalay na disiplina.
Umalma at umaksyon ang PSLLF at Tanggol Wika bilang tugon sa CHEd.
Mga organisadong kilos: protestang nagsimula laban sa bagong GE framework.

Mga iskolar at guro mula sa:
- UP, PUP, ADMU, UST, DLSU, FEU, NTC, ACT, KATAGA
- Anak Bayan, NCCA at marami pang iba.
Naglunsad ng mga kilos at petisyon para sa Filipino bilang asignatura sa tersiyarya.

GUMAWANG RESOLUSYON: Pagtiyak sa katayuang akademiko ng Filipino bilang asignatura sa antas tersyarya, inakda ni Dr. Lakandupil Garcia.
GUMAWANG POSISYONG PAPEL: Naglalahad ng mahahalagang argumento kung bakit dapat manatili ang Filipino bilang asignatura sa antas na ito ng edukasyon.
Mga hakbang na ginawa:
- Pagtibay ng posisyon na ang Filipino ay dapat manatili bilang asignatura sa tersiyarya.

Sa kasalukuyang kalakaransa antas tersyarya ay may $6-9$ na yunitang Filipino na batay sa edukasyon.
Sa tersyarya, lubhang kailangan ang intelektwalisasyon ng Filipino sa pamamagitan ng:
- pananaliksik, malikhaing pagsulat, pagsasalin, pagsasalitang pangmadla at kaalamang pangmidya.
Sa antas ng karunungang ito, higit na dapat mapaghusay ang gamit at pagtuturo ng Filipino dahil sa mga kursong kukuhain sa pagtuturo at mga kaugnay na kurso.
Dahilan: pagpapatupad ng K-12; mawawala ang Filipino at Panitikan sa antas tersyarya at mailalagay bilang bahagi ng Senior High School; ang panukalang Purposive Communication ay hindi malinaw kung itututuro sa Ingles o Filipino; ang 36-unit na edukasyon ay maaari pang dagdagan ng hanggang +6 na yunit.

Mga pangunahing argumento:
- Nakasaad sa Department Order No. 25, Series of 1974 ng Department of Education, Culture and Sports (DECS): ang wikang pambansa ang dapat maging panturo sa ilang asignatura; iminungkahi ang mas palawakin pa ang saklaw ng Filipinisasyon ng wikang panturo sa kolehiyo sa pamamagitan ng mandatoryong paggamit nito.
- Ayon sa Artikulo XIV, Seksyon 3 ng 1987 Konstitusyon: ang pagpapalawak ng wikang Filipino bilang wikang panturo sa kolehiyo.
- Sa panahon ng globalisasyon, nararapat na mas pagtibayin ng mga Pilipino ang wikang Filipino at panitikan upang makapag-ambag sa mga proyektong pang-global.

Mga panawagan:
- Panatilihin ang pagtuturo ng asignaturang Filipino sa bagong General Education Curriculum sa kolehiyo.
- Rebisahin ang CHEd Memorandum Order No. 20, Series of 2013.
- Gamitin ang wikang Filipino sa pagtuturo ng iba’t ibang asignatura; isulong ang makabayang edukasyon.

Pagpapatunay ng suporta: humigit-kumulang $700{,}000$ na lagda mula sa mga mag-aaral, guro, iskolar.
Legal na hakbang: kinasuhan nila ang CHEd dahil sa pagsuway sa mga probisyon ng 1987 Konstitusyon.
21 Abril 2015: pagkatapos maisampa ang kaso sa Korte Suprema, naglabas ang korte ng TRO, kinatigan ang petisyon ng mga nagtatanggol sa wika.
2018: tatlong taon matapos ilabas ang TRO laban sa CMO No. 20, Series of 2013, tuluyan nang ibinasura ang asignaturang Filipino at Panitikan sa kolehiyo.
Pagluluksa at panawagan: nagpanawagan ang Tanggol Wika sa mga unibersidad na ipanatili ang mga asignaturang Filipino sa kolehiyo.

Marso 5, 2019: pinagtibay ng Korte Suprema ang desisyong tanggalin ang mga asignaturang Panitikan at Filipino sa antas-kolehiyo (denied with finality).
Walang substansyal na bagong argumento na naihain ng Tanggol Wika at iba pang petisyoner.
Naghain na lamang ang Tanggol Wika ng pahayag na protesta.

Panoorin ang dokyumentaryong: SULONG WIKANG FILIPINO: EDUKASYONG PILIPINO, PARAKANINO? Ni Dr. Neri.
Sumulat ng isang Reaksyong Papel tungkol sa napanood na dokyumentari.

A. Pakikipaglaban Para Sa Wikang Filipino Sa Kasalukuyang Panahon
Inihanda ni: ABDULLAH T. ABUBAKAR, LPT, MAED
Sanggunian: Kontekstwalisadong Komunikasyon sa Filipino, Bernales R. 2022. Mutya Publishing Company, Malabon, Metro Manila