Counseling vs. Coaching vs. Psychotherapie

Wetgeving

• Psycholoog: Master in de psychologie, beschermde titel.
• Klinisch psycholoog: Master in de klinische psychologie, erkend gezondheidszorgberoep (WUG/Wet GGZ/KB78).
• Psychotherapie: Specialisatie van universitaire gezondheidszorgberoepen, geen afzonderlijk beroep.
  • Vereist artsen/klinisch psychologen/klinisch orthopedagogen + 70 ECTS psychotherapieopleiding + 2 jaar professionele stage.
• Psychologisch consulent: Bachelor in de toegepaste psychologie, erkende titel.

Definities

• Psychotherapie (Art. 68/2/1): Behandelingsvorm in de gezondheidszorg met psychologische middelen, geworteld in wetenschappelijk referentiekader.
• Klinische psychologie (KB78 Art. 13. § 3): Autonome handelingen gericht op preventie, onderzoek, opsporing of psychodiagnose van psychisch lijden.

Toekomstige wetgeving

• Psychologisch consulent mogelijk oB-GGZ (ondersteunend geestelijke gezondheidszorgberoep) in WUG.
  • Voert opdrachten uit onder supervisie, geen autonome diagnostische/therapeutische handelingen.

Definities Counseling

• Counseling: Proces van probleemoplossing en zelfregulering bij interpersoonlijke of complexe probleemsituaties.

Professionele posities

• Overzicht van erkenning en bescherming van verschillende functies:
  • Psycholoog: +, +
  • Klinisch psycholoog: +, +
  • Psychiater: +, +
  • Psychotherapeut: +/-
  • Psychologisch consulent: +, -
  • Coach: -, -

Counseling

• Angelsaksische literatuur: counseling ≈ psychotherapie
• Nederlandstalige literatuur:
  • Voor mensen met een gezonde basis die tijdelijk uit balans zijn.
  • Psychologische, psychosociale, relationele problemen.
  • Kortdurend, methodisch, professioneel.
  • Via gesprek, spel, creatieve methoden.
  • Vanuit wetenschappelijk denkkader
  • Structurerend, ondersteunend, coachend en gericht op het hier-en-nu.
  • Gericht op mogelijkheden, kwaliteiten, hulpbronnen.
  • Laagdrempelig, krachtgericht, zelfregulering stimuleren.
  • Doorverwijzen indien gespecialiseerde psychotherapeutische hulp nodig.

Coachmodel

• Huidige situatie -> Blokkades -> Hulpbronnen -> Toekomstige situatie

Modellen

• GROW-model: Goal, Reality, Options, Will

Coaching

• Begeleiden van individuen, teams, organisaties op gebied van werk/leven.
• Resultaatgericht proces: verhogen van competentie, beslissingsvermogen, quality of life.
• Nadruk op verhelderen van situatie, wensen, doelen.
• Inzichtelijk maken van belemmeringen

Verschillen

• Counseling/coaching:
  • Psychisch gezonde personen.
  • Veranderen van gedrag.
  • Aandacht in het hier en nu.
  • Kortdurend.
  • Krachten aanboren.
  • Realiteitsniveau.
  • Gericht op verandering.
• Psychotherapie:
  • Ernstige psychische problemen.
  • Verwerven van inzicht.
  • Aandacht ook op het verleden.
  • Langdurend.
  • Onderliggende problematiek uitdiepen.
  • Symbolisch niveau.
  • Gericht op zelf-exploratie.

Continuüm

• Coaching -> Counseling -> Psychotherapie

Gelijkenissen

• Overeenkomstige theorieën, methoden, technieken.
• Ethische aspecten.
• Grondhoudingen: empathie, echtheid, aanvaarding.
• Nood aan degelijke opleiding, supervisie/intervisie.
• Procesmatig, methodisch werken.
• Doorverwijzen indien nodig.

Effectiviteitsonderzoek therapie

• Factoren voor herstel:
  • 40% Cliëntfactoren en externe omstandigheden
  • 15% Placebo
  • 30% Universele factoren
  • 15% Specifieke methoden en technieken
• Alle vormen van psychotherapie zijn even effectief wat klachtreductie betreft.
• Het grootste deel van het effect wordt bewerkstelligd door niet-specifieke factoren.

Begeleidingsproces

• Ondersteunen -> Verhelderen/Onderzoeken -> Counselen -> Coachen/Trainen
• Afhankelijk van problematiek, cliëntsysteem en doel.

Methoden en technieken in proces

• Zicht krijgen op subjectieve beleving van de cliënt.
• Rekening houden met kenmerken, capaciteiten, context van cliënt.
• Aanpassen aan ritme en draagkracht van cliënt
• Aanpassen aan hulpvraag van cliënt.