Rodzaje połączeń kości

Kości tworzące szkielet laczą sie ze sobạ za pomocą połączeń Scisłych lub ruchomych W polączeniach ścisłych kości mają bardzo ograniczoną ruchomość. W zależności od rodzaju tkanki lączącej kości wyróżnia się:

‣ więzozrosty, w ktorych lacznikiem jest tkanka lạczna wlóknista. Należa do nich szwy zespalające kości czaszki u dzieci oraz więzadła, czyli pasma tkanki lącznej wzmac- niające pozostałe polączenia kości i stabilizu- jace szkielet;

‣ chrzastkozrosty, w których kości lacza się ze sobą za pomocą tkanki chrzęstnej.Występują one np. w spojeniu lonowym (polaczenie kości lonowych) oraz między żebrami a mostkiem;

‣ kosciozrosty, w których lacznikiem jest tkanka kostna. Powstają one z wiekiem na skutek kostnienia więzozrostów i chrząstko- zrostów. Wystepują m.in. w czaszce doroslego czlowieka (kostnienie szwow) i w miednicy (kostnienie chrząstkozrostów w połączeniu kości: biodrowej, kulszowej i lonowej).

Polączenia ruchome, nazywane stawami, umozliwiają ruch kości względem siebie, O zakresie ruchu decyduje ksztalt powierzchni stawowych kości.

Budowa stawów

Stawy tączą ze sobą dwie lub więcej kości

i umożliwiają ruch w jednej lub kilku płasz-

czyznach. Powierzchnie kości tworzące staw

noszą nazwę powierzchni stawowych. Są one

pokryte tkanką chrzęstną szklistą, która dzięki

swej gładkości i elastyczności zmniejsza tar-

cie oraz amortyzuje wstrząsy podczas ruchu.

Głowa stawu to fragment kości, na którym

znajduje się wypukła powierzchnia stawowa.

Odpowiadający jej fragment drugiej kości,

z wklęsłą powierzchnią stawową, nazywa się

panewką stawu. Staw jest otoczony torebką

stawową przytrzymującą kości i zamykającą

jamę stawową - wąską przestrzeń między

powierzchniami stawowymi. Torebka sta-

wowa składa się z dwóch warstw. Zewnętrzna

błona włóknista stabilizuje staw. Niekiedy

tworzy również silne pasma tącznotkankowe

zwane więzadłami. Warstwa wewnętrzna

błona maziowa - zawiera dobrze rozwiniętą

sieć naczyń krwionośnych i limfatycznych

Wytwarza żzółtą, ciągliwą, przezroczystą maź

stawową, która jest przesączem osocza krwi. Jej

rola polega na dostarczaniu składników odżyw-

czych tkance chrzęstnej oraz zmniejszaniu

tarcia. W niektórych stawach oprócz wymie-

nionych elementów występują m.in. więzadła

wewnątrzstawowe, wzmacniające stawy i regu-

lujące zakres niektórych ruchów, oraz kaletki

maziowe i krążki stawowe. Kaletki maziowe to

uchyłki błony maziowej wystające poza jame

stawową. Są wypełnione mazią i uatwiaja ruch

ścięgien oraz więzadeł znajdujących się w oto-

czeniu stawu. Krążki stawowe to chrząstki

znajdujące się między powierzchniami stawo-

wymi, zwiększające ich dopasowanie. W kola-

nie noszą one nazwę łakotek.