A1 grammer
Fiil Konjugasyonu ve Şahıs Zamirleri (Nominativ)
Konjugasyon Kuralları:
- Almancada düzenli fiillerin çekimi, fiilin köküne getirilen şahıs ekleri ile yapılır.
- ich: fiil kökü + (Örnek: ich lerne)
- du: fiil kökü + (Örnek: du lernst)
- er / sie / es / Carlos / Lena: fiil kökü + (Örnek: Carlos lernt)
- wir / (Carlos und ich): fiil kökü + (Örnek: wir lernen)
- ihr / (Lena und du): fiil kökü + (Örnek: ihr lernt)
- sie / Sie / Lena und Carlos: fiil kökü + (Örnek: sie lernen)
Özel Durumlar ve Yazım Kuralları:
- veya ile biten fiil kökleri: Fiil kökü veya ile bitiyorsa (örneğin arbeiten, warten, finden, reden), telaffuzu kolaylaştırmak için ve eklerinden önce fazladan bir harfi eklenir.
- du arbeitest ()
- Carlos arbeitet ()
- ihr arbeitet ()
- ile biten fiil kökleri: Fiil kökü bu harflerden biriyle bitiyorsa (örneğin tanzen, küssen, heißen), du şahıs zamirinde ekteki harfi düşer, sadece eklenir.
- du tanzt (s harfi yok)
- ile biten fiiller: bügeln gibi fiillerde ich formu kullanılırken kökteki harfi genellikle düşer.
- ich bügle (nadir olarak ich bügele)
- veya ile biten fiil kökleri: Fiil kökü veya ile bitiyorsa (örneğin arbeiten, warten, finden, reden), telaffuzu kolaylaştırmak için ve eklerinden önce fazladan bir harfi eklenir.
"Sein" (Olmak) Fiili Çekimi:
- ich: bin
- du: bist
- er/sie/es/Lena/Theo: ist
- wir: sind
- ihr: seid
- sie/Sie/Max und Paul: sind
- Kullanım Alanları:
- Wer? / Was? (Kim? / Ne?): Ich bin Lena / Studentin.
- Wie? (Nasıl?): Ich bin krank.
- Wo? (Nerede?): Ich bin hier.
Cümle Yapısı (Hauptsatz)
- Fiilin Pozisyonu:
- Almanca temel bir cümlede çekimli fiil her zaman II. pozisyonda bulunur.
- Örnekler:
- Maria kommt aus Rom. (I: Maria, II: kommt)
- Aus Rom kommt Maria. (I: Aus Rom, II: kommt - vurgu yer bildiren ifadededir)
Sorular: Fragewort ile (W-Fragen) ve Fragewort Olmadan (Ja/Nein-Fragen)
W-Fragen (Soru Sözcüklü Sorular):
- Soru sözcüğü I. pozisyonda, çekimli fiil II. pozisyondadır.
- Wer: Kim? (Örnek: Wer studiert Medizin?)
- Was: Ne? (Örnek: Was studiert Anna?)
- Wie: Nasıl? / Adı ne? (Örnek: Wie heißt die Studentin?)
- Wie alt: Kaç yaşında? (Örnek: Wie alt ist Thomas?)
- Wie spät: Saat kaç? (Örnek: Wie spät ist es?)
- Wo: Nerede? (Örnek: Wo wohnst du? - Cevapta in kullanılır: in Passau)
- Wohin: Nereye? (Örnek: Wohin gehst du? - Cevapta nach kullanılır: nach Rom)
- Woher: Nereden? (Örnek: Woher kommst du? - Cevapta aus kullanılır: aus Ungarn)
Ja/Nein-Fragen (Evet/Hayır Soruları):
- Soru sözcüğü yoktur; çekimli fiil I. pozisyona gelir.
- Örnek: Arbeitest du in Passau? - Cevap: Ja, ich arbeite in Passau.
- Olumsuz Soruya Cevap (Doch): Eğer soru olumsuz ise ve cevap olumlu olacaksa "Ja" yerine "Doch" kullanılır.
- Studierst du nicht? (Okumuyor musun?)
- Doch, ich studiere. (Hayır, aksine okuyorum.)
Güçlü Verbler (Starke Verben)
- Güçlü (düzensiz) fiillerde du ve er/sie/es çekimlerinde kök vokalinde değişim olur.
- a > ä değişimi:
- fahren: ich fahre - du fährst
- schlafen: ich schlafe - du schläfst
- waschen: ich wasche - du wäschst
- tragen, halten, braten da bu gruptadır.
- e > i değişimi:
- essen: ich esse - du isst
- geben: ich gebe - du gibst
- helfen: ich helfe - du hilfst
- nehmen: ich nehme - du nimmst (ek olarak m harfi çiftlenir)
- sprechen: ich spreche - du sprichst
- treffen: ich treffe - du triffst
- e > ie değişimi:
- lesen: ich lese - du liest
- sehen: ich sehe - du siehst
- au > äu değişimi:
- laufen: ich laufe - du läufst
- İstisnai Durumlar: Köke eklenen veya kuralları güçlü fiillerde de geçerlidir. Örneğin halten fiili: du hältst, er hält.
Nomen ve Artikeller (Nominativ)
Belirli Artikeller (Bestimmte Artikel):
- Maskulin: der (der Zug, der Tee)
- Feminin: die (die Schule, die Milch)
- Neutral: das (das Hotel, das Brot)
- Plural: die (die Kinder)
İsimlerin Yazımı: Almancada tüm isimler (Substantiv) her zaman büyük harfle başlar.
Artikelsiz İsimler: İsimler, şehir isimleri, ülkeler (genellikle), kahve, çay, süt gibi maddeler genel anlamda kullanıldığında artikel almazlar (Örnek: Paul trinkt Bier).
Çoğul Yapma Biçimleri:
- Eksiz: das Fenster > die Fenster
- Umlaut ile: der Mantel > die Mäntel
- eki ile: der Tisch > die Tische
- Umlaut + eki: der Saft > die Säfte
- eki ile: das Kind > die Kinder
- Umlaut + eki: der Mann > die Männer
- eki ile: die Frau > die Frauen, die Studentin > die Studentinnen
- eki ile: das Kino > die Kinos
Belirsiz Artikeller (Unbestimmte Artikel):
- Maskulin: ein (ein Baum)
- Feminin: eine (eine Uhr)
- Neutral: ein (ein Buch)
- Plural: artikel yok (Was sind das? - Das sind Bücher.)
Negasyon (Olumsuzluk): "nicht" ve "kein"
- "nicht" kullanımı: Fiilleri, sıfatları, özel isimleri ve belirli artikelli nesneleri olumsuz yapmak için kullanılır.
- Ich lerne nicht Spanisch.
- Ich kenne Lisa nicht.
- Ich tanze nicht gern.
- "kein" kullanımı: Belirsiz artikelle (ein/eine) kullanılan isimleri veya artikelsiz kullanılan (yiyecek/içecek gibi) isimleri olumsuz yapmak için kullanılır.
- Maskulin: keinen (Akk.) / kein (Nom.)
- Feminin: keine
- Neutral: kein
- Plural: keine
- Örnek: Das ist kein Apfel. / Ich trinke kein Bier.
Ayrılabilen ve Ayrılamayan Fiiller (Trennbare und nicht trennbare Verben)
- Ayrılamayan Fiiller (Nicht trennbare Verben):
- Önekler kökten ayrılmaz ve cümlede fiil tek parça kalır.
- Önekler: be-, emp-, ent-, er-, ge-, ver-, zer-
- Örnek: Peter bekommt ein Schnitzel. / Max besucht die Tante.
- Ayrılabilen Fiiller (Trennbare Verben):
- Önek cümlede en sona gider.
- Önekler: ab-, an-, auf-, aus-, ein-, mit-, her-, vor-, zu-, zurück-
- Örnek: Der Zug kommt um 18.00 Uhr an. / Du schließt die Tür ab.
Akkusativ (İsmin -i Hali)
- Sadece maskulin artikellerde değişim olur:
- der > den
- ein > einen
- kein > keinen
- Feminin (die/eine), Neutral (das/ein) ve Plural (die) formları Nominativ ile aynı kalır.
- Şahıs Zamirleri Akkusativ:
- ich > mich
- du > dich
- er > ihn
- sie > sie
- es > es
- wir > uns
- ihr > euch
- sie/Sie > sie/Sie
Dativ (İsmin -e Hali)
- Tüm artikeller değişir:
- Maskulin: der/ein > dem / einem
- Feminin: die/eine > der / einer
- Neutral: das/ein > dem / einem
- Plural: die > den + (ismin sonuna -n eklenir)
- Dativ Alan Fiiller (Bazı Örnekler):
- antwoorden, danken, glauben, gratulieren, helfen, vertrauen, verzeihen, zuhören.
- gehören (ait olmak), schmecken (tat vermek), gefallen (beğenilmek), passen (uymak).
- Şahıs Zamirleri Dativ:
- ich > mir
- du > dir
- er > ihm
- sie > ihr
- es > ihm
- wir > uns
- ihr > euch
- sie/Sie > ihnen / Ihnen
Modal Verbler
- Modal verbler II. pozisyonda yer alır, esas fiil ise yalın halde (Infinitiv) cümlenin en sonuna gider.
- Çekim Tablosu:
- können: kann, kannst, kann, können, könnt, können
- dürfen: darf, darfst, darf, dürfen, dürft, dürfen
- müssen: muss, musst, muss, müssen, müsst, müssen
- sollen: soll, sollst, soll, sollen, sollt, sollen
- wollen: will, willst, will, wollen, wollt, wollen
- mögen (möchte): möchte, möchtest, möchte, möchten, möchtet, möchten
Perfekt (Di'li Geçmiş Zaman)
- Yapısı: Yardımcı fiil (haben veya sein) II. pozisyonda + Partizip II cümlenin sonunda.
- Haben vs Sein:
- sein: Hareket bildiren (geçişsiz) fiiller (gegangen, gefahren, gereist) ve durum değişikliği bildiren fiiller (passiert, aufgewacht) ile kullanılır.
- haben: Diğer tüm fiiller ve nesne alan (geçişli) fiiller ile kullanılır.
- Partizip II Oluşturma:
- Zayıf Fiiller: ge + kök + t (Örnek: gekauft, gearbeitet)
- Güçlü Fiiller: ge + kök (değişebilir) + en (Örnek: gesprochen, gegangen)
- Karma Fiiller: ge + kök (değişir) + t (Örnek: gebracht, gedacht)
- ile biten veya ayrılamayan fiillerde ge- takısı gelmez (Örnek: telefoniert, besucht).
- Ayrılabilen fiillerde ge- önek ile kök arasına girer (Örnek: eingekauft, aufgestanden).
Edatlar (Präpositionen)
- Dativ ile Kullanılanlar:
- aus: -den/-dan, içinden
- bei: yanında, -da/-de (kişi veya yer için)
- mit: ile, birlikte
- seit: -den beri
- nach: -e doğru (yön), -den sonra
- von: -den/-dan
- zu: -e/-a (yön)
- gegenüber: karşısında (genellikle isimden sonra gelir)
- Akkusativ ile Kullanılanlar:
- bis: -e kadar
- durch: içinden, arasından
- für: için
- gegen: karşı
- ohne: -siz/-sız
- um: etrafında, saatlerde kullanımı (-de/-da)
Bağlaçlar (Konjunktionen)
- Temel cümleleri birbirine bağlayan ve cümlenin öğesi sayılmayan (0. pozisyon) bağlaçlar:
- und: ve (ekleme)
- oder: veya (alternatif)
- aber: ama (zıtlık/kısıtlama)
- sondern: aksine (olumsuz bir cümleyi düzeltme için)
- denn: çünkü (gerekçe bildirme)