Rozdział 5 - rodzaje tłumaczenia
Ekwiwalencja a adekwatność
ADEKWATNOŚĆ - odpowiedniość z punktu widzenia jakiegoś działania, wybór strategii podporządkowany celowi tłumaczenia
nie EKWIWALENCJA, ale ADEKWATNOŚĆ → adekwatna metoda przekładu jest zależna od typu tekstu (typologia tekstów wg kryteriów lingwistycznych i komunikacyjnych)
KRYTERIA TEKSTOWOŚCI:
kohezja
koherencja
intencjonalność
akceptowalność
informatywność
sytuacyjność
intertekstualność
Funkcje tekstów (Katherina Reiss)
Tłumaczenie tekstu informacyjnego (funkcja informacyjna)
t.t. operatywnego (funkcja apelatywna)
t.t. ekspresywnego (literackiego) (funkcja estetyczna)
teksty audiomedialne - język, dźwięk, obraz, gest (multimedialne/audiowizualne, np. film, multimodalne, np. opera, teatr, multisemiotyczne, np. komiksy, reklama, audiomedialne, teksty napisane i odczytane)
PRZEKŁAD - cele poszczególnych typów tekstów, ich esencja
teksty informacyjne: pełne przedstawienie spraw omówionych w tekście
teksty ekspresywne: nadanie tekstowi przekładu artystyczno-estetycznego kształtu jak oryginał (przy możliwościach wyrażeniowych i skojarzeniowych)
teksty apelatywne: wywołanie takich samych impulsów zachowania u odbiorców finalnych
teksty audiomedialne: 1-3 (przy ograniczeniach)
TŁUMACZENIE ADEKWATNE - tłumaczenie pod względem intencji przy zachowaniu analogicznej funkcji t1 i t2:
teksty informacyjne – zachować treść przy normach i konwencjach j2
teksty ekspresyjne – udostępnienie treści + artyzm
teksty operacyjne – oddziaływanie pozajęzykowe
TEKST PROTOTYPOWY (SUPERSTRUKTURA) - ogólny przegląd tego, co zostało powiedziane, przez kogo, do kogo, kiedy, gdzie. dostarcza szczegółowych danych, w oparciu o które tworzy się tekst w j2 (elastyczny odpowiednik prototypu t w j1)
Co się składa na ekwiwalencję?
ADEKWATNOŚĆ: relacja t1/t2 – znaczenie normatywne i oceniające
AKCEPTOWALNOŚĆ: normy j1 i t1//normy j2 i t2 (odpowiedniość między t1 i t2, zgodność z intencjami autora i z oczekiwaniami odbiorcy