ΦΥΛΛΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΒΙΤΑΜΙΝΗ C

ΦΥΛΛΙΚΟ ΟΞΥ

→ πτεριδινικός δακτύλιος

→ π-άμινο-βενζοικό οξύ

→ γλουταμινικό οξύ

Τετραυδροφυλλικό: ο συμπαράγοντας αυτός περιλαμβάνει τρία συστατικά:

  1. έναν δακτύλιο πτεριδίνης

  2. π-αμινοβενζοϊκό

  3. και ένα ή περισσότερα κατάλοιπα γλουταμινικού

Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη

400mg για ενήλικές

600mg κατά την εγκυμοσύνη

500mg κατά το θηλασμό

Η μεθυλίωση της μονοφωσφορικής δεοξυουριδίνης (dUMP) σε μονοφωσφορική θυμιδίνη(ΤΜΡ), η οποία καταλύεται από τη συνθετάση του θυμιδιλίου, είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του DNA. Ο δότης μεθυλίων είναι το μεθυλεν- τετραϋδροφυλλικό οξύ.

*το φυλλικό οξύ συμβάλλει στην ανάπτυξη μητρικού ιστού κατά την εγκυμοσύνη

Κυανοκοβαλαμίνη:

Το φυλλικό οξύ συμβάλλει στο φυσιολογικό μεταβολισμό της ομοκυστεΐνης

  • Η κυανοκοβαλαμίνη συμβάλλει στο φυσιολογικό μεταβολισμό της ομοκυστεΐνης.

  • Η κυανοκοβαλαμίνη συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των μεταβολικών διεργασιών που αποσκοπούν στην παραγωγή ενέργειας

  • Η κυανοκοβαλαμίνη συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος

  • Η κυανοκοβαλαμίνη συμβάλλει στο φυσιολογικό σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων

  • Η κυανοκοβαλαμίνη συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος

  • Η κυανοκοβαλαμίνη συμβάλλει στη μείωση της κούρασης και της κόπωσης

  • Η κυανοκοβαλαμίνη παίζει ρόλο στη διαδικασία της κυτταρικής διαίρεσης

Η ανεπάρκεια της βιταμίνης Β₁₂ προκαλεί μεγαλοβλαστική (κακοήθη) αναιμία.

Η έλλειψη Β₁₂ οδηγεί σε “μεθυλο-παγίδευση” του φυλλικού οξέος, με αποτέλεσμα λειτουργική ανεπάρκεια φυλλικού.

Η μειωμένη διαθεσιμότητα του THF για τη σύνθεση DNA καθυστερεί την κυτταρική διαίρεση στον μυελό των οστών και προκαλεί απελευθέρωση ανώριμων, μεγάλων πρόδρομων ερυθρών αιμοσφαιρίων στην κυκλοφορία.

Όταν λείπει η Β₁₂, το φυλλικό οξύ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σωστά (“μεθυλο-παγίδευση”).

Έτσι μειώνεται η σύνθεση DNA στα κύτταρα του μυελού, και τα ερυθρά δεν ωριμάζουν κανονικά· απελευθερώνονται μεγάλα, ανώριμα κύτταρα (μεγαλοβλάστες) προκαλώντας μεγαλοβλαστική αναιμία.

Βιοχημικό σχήμα: μεθυλοπαγίδευση φυλλικού & Β12

Βιοχημική λογική του μηχανισμού:

  • Το 5,10-μεθυλενο-THF (5,10-CH2-THF) απαιτείται για τη σύνθεση θυμιδίνης (dTMP) → DNA.

  • Κατά τις αντιδράσεις μεταφοράς ομάδων ενός άνθρακα, μετατρέπεται προσωρινά σε 5-CH3-THF.

  • Η επαναμετατροπή του 5-CH3-THF → THF απαιτεί το ένζυμο Methionine Synthase και την Β12 ως συμπαράγοντα.

  • Αν λείπει η Β12, η αντίδραση σταματά → συσσώρευση 5-CH3-THF → «μεθυλο-παγίδευση».

  • Έτσι μειώνεται το διαθέσιμο THF → μειωμένη σύνθεση dTMP → διαταραχή σύνθεσης DNA.

  • Αποτέλεσμα: μεγαλοβλαστική αναιμία λόγω καθυστερημένης ωρίμανσης των ερυθροκυττάρων.

Πηγές κυανοκοβαλαμίνης

  • Ζωικά προιόντα

  • Ήπαρ, κυρίως βοδινό

  • Ανεπάρκεια στους φυτοφάγους, σε ατελή απορρόφηση

  • Τρόφιμα εμπλουτισμένα με κυανοκοβαλαμίνη

  • Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη

  • 2,4μg/ημέρα

  • Συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία των μεταβολικών διεργασιών που αποσκοπούν στην παραγωγή ενέργειας

  • Συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος

  • Συμβάλλει στο φυσιολογικό μεταβολισμό της ομοκυστείνης

  • Συμβάλλει στο φυσιολογικό σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων

  • Συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος

  • Συμβάλλει στη μείωση της κούρασης και της κόπωσης

  • Παίζει ρόλο στη διαδικασία της κυτταρικής διαίρεσης

Ενεργές μορφές του φυλλικού οξέος

  • THF τετραυδροφυλλικό οξύ (βασική μορφή)

  • Ν5 ν10-μεθυλενο-THF dUMP→ dTMP→ dna

  • Ν5-μέθυλο-THF …

  • …σύνθεση πουρινών

BITAMINH C ΑΣΚΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ

  • Συντίθεται απο τα περισσότερα ζώα

  • Οχι απο τον άνθρωπο

  • Η βιταμίνη C αποτελεί βιταμίνη μόνο για περιορισμένο αριθμό σπονδυλωτών ζώων: για τον άνθρωπο και τα άλλα ανθρωποειδή, τα ινδικά χοιρίδια, τις νυχτερίδες, ορισμένα πουλιά και τα περισσότερα ψάρια.

  • Το ασκορβικό οξύ συντίθεται ως ενδιάμεσο προϊόν στην οδό της γουλονολακτόνης κατά τον μεταβολισμό της γλυκόζης.

  • Στα σπονδυλωτά είδη, για τα οποία το ασκορβικό οξύ αποτελεί Βιταμίνη, απουσιάζει ένα ένζυμο της οδού αυτής, η οξειδάση της γουλονολακτόνης.

Βιολειτουργικότητα της βιταμίνης c

  • Αντιοξειδωτικός χαρακτήρας→ εξουδετερώνει ελεύθερες ρίζες προστατεύοντας τα κύτταρα και ιστούς

  • Αυξάνει απορρόφηση του σιδήρου→ αναγάγει fe3+→fe2+ και σχηματίζει διαλυτά σύμπλοκα που απορροφώνται εύκολα

  • Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα→ ενισχύει τη λειτουργία λευκοκυττάρων και προστατεύει απο οξειδωτική βλάβη

  • Συμμετέχει στο σχηματισμό του κολλαγόνου→ απαραίτητη για υδροξυλίωση προλίνης/λυσίνης και σταθεροποίηση κολλαγόνου

Μεταβολικές λειτουργίες της

  • Το ασκορβικό οξύ είναι απαραίτητο για ένζυμα που χρειάζονται χαλκό ή σίδηρο για να λειτουργήσουν.

  • Οι υδροξυλάσες της προλίνης και λυσίνης που εξαρτώνται απο βιταμίνη c, επιτρέπουν το προκολλαγόνο να μετατραπεί σε ώριμο, σταθερό κολλαγόνο.

Κολλαγόνο→ ινώδης πρωτείνη που περιέχει μεγάλες ποσότητες των αμινοξέων προλίνη και υδροξυπρολίνη

Η βιταμίνη C συμβάλλει:

  • φυσιολογικό σχηματισμό του κολλαγόνου για τη φυσιολογική λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων

  • Στο φυσιολογικό σχηματισμό του κολλαγόνου για τη φυσιολογική λειτουργία των οστών

  • -//- του δέρματος

  • Στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος

  • Στη προστασία των κυττάρων απο το οξειδωτικό στρες

  • Αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου

Ανεπάρκεια

  • Σκορβούτο

  • Ηπια μορφή: τοπικές αιμοραγίες

Συνιστώμενη ημερήσια δόση

➢ 90 mg/ημέρα για ενήλικες άντρες

➢ 75 mg/ημέρα για ενήλικες γυναίκες

➢ +35 mg/ημέρα για καπνιστές

➢ μέση πρόσληψη: ~72 mg/ημέρα

➢ μη τοξικό: <1 gm

➢ < 2 g/day

Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα κλινικά συμπτώματα του σκορβούτου μπορεί να αποδοθούν στις επιδράσεις που ασκεί η ανεπάρκεια ασκορβικού οξέος στη σύνθεση του κολλαγόνου, ως αποτέλεσμα της διαταραχής της δράσης της υδροξυλάσης της προλίνης και της λυσίνης.