A


ARALING PANLIPUNAN 7FINALREVIEWERUgnayan ng Pilipinas at Tsina•Kalakalang PandagatoNagsimula bago dumating ang EspanyoloJunk ships ang gamit ng mga mangangalakal•Layunin ng PaglalakbayoMakipagkalakalanoBumili ng likas na yamanoMagbenta ng produkto•Mga Produktong Dinala ng TsinaoSeda, porselana, palayok, papel, tsaa, bakal•Mga Produktong Mula sa PilipinasoGinto, perlas, pagkit, kabibe, kahoy, abaka, pampalasa, bulak•Sistema ng KalakalanoBarter trade (palitan ng produkto, walang pera)•Epekto ng KalakalanoEkonomiya:Dumami hanapbuhay, lumawak pamilihanoLipunan:Dumami dayuhang mangangalakal, nabuo sentrong pangkalakalanoKultura:Porselana, pagkain (pancit, siopao, siomai, lumpia, tokwa), kaalaman•Mga Dinastiyang NakipagkalakalanoTang Dynasty–lumawak ang kalakalanoSong Dynasty–masigla ang kalakalang pandagatoMing Dynasty–tumibay ang ugnayanUgnayan ng Pilipinas at India•Katangian ng UgnayanoWalang direktang ugnayan; dumaan sa Srivijaya at MajapahitoTinatawag na Indirect Indianization•Mga Katibayan ng ImpluwensiyaoGinintuang Tara ng Agusan (1918, kahawig ni Shiva)oMga pigurin sa luwad, ginto, tanso•Impluwensiya sa Wikao336 salitang hiram mula Sanskrit (raha, rani, maharlika, datu)•Impluwensiya sa Sistema ng PagsulatoBaybayin, Badlit, Kuritan/Kurditan, KudlitanoMay kaugnayan sa Brahmic scripts ng India•Impluwensiya sa PanitikanoMaharadia Lawana (Ramayana)oBiag ni Lam-ang (Mahabharata at Ramayana)•Relihiyon

oHinduismo at Budismo pumasok sa Pilipinas sa pamamagitan ng Srivijaya at Majapahit•Pangunahing Dahilan ng ImpluwensiyaoMalawakang kalakalan sa Timog-Silangang AsyaUgnayan ng Pilipinas at Tsina•Kalakalang Pandagat: Junk ships, barter trade•Layunin ng Tsino: Makipagkalakalan, bumili ng likas na yaman, magbenta ng produkto•Produktong Dinala ng Tsina: Seda, porselana, palayok, papel, tsaa, bakal•Produktong Mula sa Pilipinas: Ginto, perlas, pagkit, kabibe, kahoy, abaka, pampalasa, bulak•Epekto ng Kalakalan:oEkonomiya –dumami hanapbuhay, lumawak pamilihanoLipunan –dumami dayuhang mangangalakal, nabuo sentrong pangkalakalanoKultura–pagkain (pancit, siopao, siomai, lumpia, tokwa), porselana, kaalaman•Mga Dinastiya: Tang (lumawak kalakalan), Song (masigla kalakalan), Ming (tumibay ugnayan)Ugnayan ng Pilipinas at India•Katangian: Walang direktang ugnayan; dumaan sa Srivijaya at Majapahit (Indirect Indianization)•Katibayan: Ginintuang Tara ng Agusan (1918), pigurin sa luwad/ginto/tanso•Impluwensiya sa Wika: 336 salitang hiram mula Sanskrit (raha, rani, maharlika, datu)•Sistema ng Pagsulat: Baybayin, Badlit, Kuritan/Kurditan, Kudlitan (kaugnay ng Brahmic scripts)•Panitikan: Maharadia Lawana (Ramayana), Biag ni Lam-ang (Mahabharata at Ramayana)•Relihiyon: Hinduismo at Budismo sa pamamagitan ng Srivijaya at Majapahit•Dahilan: Malawakang kalakalan sa Timog-Silangang AsyaKolonyalismo•Kahulugan: Direktang pananakop at pamamahala ng mananakop sa kolonya•Layunin: God, Gold, Glory → likas na yaman, Kristiyanismo, teritoryo•Epekto sa Pilipinas: Pagbabago sa kultura/relihiyon/wika, pagkawala ng sariling pamahalaan, kilusang makabayan•Halimbawa: Espanya (1565–1898), U.S. (1898–1946), Hapon (1941–1945)•Mga Uri:oKlasikong Kolonyalismo–direktang pananakop (Espanya sa Pilipinas)oPaninirahang Kolonyalismo–migrasyon ng mananakop (Espanyol sa Cebu/Maynila)oNeokolonyalismo–kontrol sa ekonomiya/politika kahit malaya na (U.S. sa Pilipinas, China sa WPS)

oDomestikong Kolonyalismo–pang-aapi ng dominanteng grupo sa sariling mamamayan (Rohingya sa Myanmar)oMaramihang Kolonyalismo–higit sa isang mananakop (Espanya, U.S., Hapon sa Pilipinas)Imperyalismo•Kahulugan: Pagpapalawak ng impluwensya sa ekonomiya, politika, militar; hindi laging direktang pamamahala•Layunin: Kontrol sa kalakalan, ekonomiya, at kapangyarihan•Mga Uri:oEkonomiko–kontrol sa ekonomiya (U.S. sa Pilipinas)oSphere of Influence–eksklusibong karapatan sa rehiyon (China sa South China Sea, U.S. sa Latin America)oProtektorado –sariling pamahalaan pero nasa ilalim ng kontrol (Pilipinas bilang protectorate ng U.S., Egypt ng Britanya)Dalawang Yugto ng Kolonyalismo at Imperyalismo•Unang Yugto (16th century)oPortugal → IndonesiaoEspanya → PilipinasoSalik: The Travels of Marco Polo, spices trade (kanela, kardamomo, klabo, luyang dilaw), KristiyanismooLayunin: God, Gold, Glory•Ikalawang Yugto (17th century)oOlandes, Pranses, Ingles → Indonesia, Malaysia, Vietnam, Thailand, Laos, Cambodia, MyanmaroSalik: Rebolusyong Industriyal → pangangailangan sa hilaw na materyales, surplus products, bagong merkadooEpekto: Pasanin sa ekonomiya, pagkasira ng likas na yaman, direktang pananakop