Notatki o działalności lobbingowej w Polsce
Działalność Lobbingowa w Polsce
Ustawa o Działalności Lobbingowej z 2005 r.
- Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.
- Określa zasady jawności działalności lobbingowej, zasady wykonywania zawodowej działalności lobbingowej, formy kontroli oraz zasady prowadzenia rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową.
- Definicja działalności lobbingowej: każde działanie prowadzone metodami prawnie dozwolonymi, zmierzające do wywarcia wpływu na organy władzy publicznej w procesie stanowienia prawa.
- Definicja zawodowej działalności lobbingowej: zarobkowa działalność lobbingowa prowadzona na rzecz osób trzecich w celu uwzględnienia w procesie stanowienia prawa interesów tych osób.
- Formy wykonywania zawodowej działalności lobbingowej: przez przedsiębiorcę albo przez osobę fizyczną nie będącą przedsiębiorcą na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Proces Legislacyjny i Lobbing
- Projekty ustaw trafiają do Sejmu.
- Publiczne wysłuchanie: zgłoszenie chęci udziału zainteresowanych w pracach nad danym projektem ustawy lub rozporządzenia.
- Ogłoszenie projektu w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) – Rada Ministrów publikuje projekty ustaw i rozporządzeń.
Prawa i Obowiązki Zawodowych Lobbystów
- Obowiązkowy wpis do rejestru udostępnianego w BIP, który prowadzi minister właściwy do spraw administracji publicznej.
- Działalność lobbingowa podlega kontroli pełnionej przez odpowiednich kierowników urzędów.
- Zawodowi lobbyści mają prawo prowadzić działalność w siedzibie urzędu obsługującego organ władzy publicznej (np. w kancelarii Sejmu, ministerstwie).
Kontrowersje wokół Ustawy
- Brak Prezydenta w katalogu instytucji prawodawczych, które mają obowiązek otworzyć się na lobbystów.
- Konflikt interesów: kontrolą mają zajmować się urzędnicy instytucji, które jednocześnie są podmiotami działalności lobbingowej, co grozi uznaniowością i niejednolitością zasad kontroli.
- Obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków do prowadzenia działalności lobbingowej przez kierowników urzędów - niejasny zapis.
- Możliwość odwołania wysłuchania publicznego ze względu na względy lokalowe (Art. 9 ust. 4) - potencjalne pole do nadużyć i omijania instytucji publicznego wysłuchania. Zapis ten może stać się polem do nadużyć, z tego względu, że daje ministerstwom możliwość omijania instytucji publicznego wysłuchania.
Ustawa z Punktu Widzenia Organizacji Pozarządowych
- Rozróżnienie między zawodową działalnością lobbingową (zarobkową, na rzecz osób trzecich) a okazjonalnymi formami lobbingu (np. przez organizacje pozarządowe, związki zawodowe, prasę, osoby fizyczne).
- Brak dodatkowych obowiązków rejestracyjnych, kontrolnych dla organizacji, które okazjonalnie lobbują.
- Brak obowiązku ułatwiania działalności lobbingowej przez kierowników urzędów organizacjom lobbującym okazjonalnie.
- Organizacje nie będące zawodowymi lobbystami mogą nie mieć prawa do prowadzenia działalności lobbingowej w siedzibach urzędów i nie mogą liczyć na pomoc.
Bibliografia
- USTAWA z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.)
- Marek Zubki, Instytut Spraw Publicznych, „Ustawa o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Uwagi na tle sytuacji organizacji pozarządowych”, Warszawa 2006
- Grzegorz Makowski, Instytut Spraw Publicznych, „Czy ustawa o działalności lobbingowej sprzyja organizacjom pozarządowym?”, Warszawa 2005
- Puls Biznesu, Puste słowa: ustawa lobbingowa, Gra warta Świeczki, 03.03.05, s. 4
- Gazeta Prawna, Luki w przepisach o lobbingu, Magdalena Wojtuch, 13.04.06, s. 19