Notatki o działalności lobbingowej w Polsce

Działalność Lobbingowa w Polsce

Ustawa o Działalności Lobbingowej z 2005 r.

  • Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.
  • Określa zasady jawności działalności lobbingowej, zasady wykonywania zawodowej działalności lobbingowej, formy kontroli oraz zasady prowadzenia rejestru podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową.
  • Definicja działalności lobbingowej: każde działanie prowadzone metodami prawnie dozwolonymi, zmierzające do wywarcia wpływu na organy władzy publicznej w procesie stanowienia prawa.
  • Definicja zawodowej działalności lobbingowej: zarobkowa działalność lobbingowa prowadzona na rzecz osób trzecich w celu uwzględnienia w procesie stanowienia prawa interesów tych osób.
  • Formy wykonywania zawodowej działalności lobbingowej: przez przedsiębiorcę albo przez osobę fizyczną nie będącą przedsiębiorcą na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Proces Legislacyjny i Lobbing

  • Projekty ustaw trafiają do Sejmu.
  • Publiczne wysłuchanie: zgłoszenie chęci udziału zainteresowanych w pracach nad danym projektem ustawy lub rozporządzenia.
  • Ogłoszenie projektu w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) – Rada Ministrów publikuje projekty ustaw i rozporządzeń.

Prawa i Obowiązki Zawodowych Lobbystów

  • Obowiązkowy wpis do rejestru udostępnianego w BIP, który prowadzi minister właściwy do spraw administracji publicznej.
  • Działalność lobbingowa podlega kontroli pełnionej przez odpowiednich kierowników urzędów.
  • Zawodowi lobbyści mają prawo prowadzić działalność w siedzibie urzędu obsługującego organ władzy publicznej (np. w kancelarii Sejmu, ministerstwie).

Kontrowersje wokół Ustawy

  • Brak Prezydenta w katalogu instytucji prawodawczych, które mają obowiązek otworzyć się na lobbystów.
  • Konflikt interesów: kontrolą mają zajmować się urzędnicy instytucji, które jednocześnie są podmiotami działalności lobbingowej, co grozi uznaniowością i niejednolitością zasad kontroli.
  • Obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków do prowadzenia działalności lobbingowej przez kierowników urzędów - niejasny zapis.
  • Możliwość odwołania wysłuchania publicznego ze względu na względy lokalowe (Art. 9 ust. 4) - potencjalne pole do nadużyć i omijania instytucji publicznego wysłuchania. Zapis ten może stać się polem do nadużyć, z tego względu, że daje ministerstwom możliwość omijania instytucji publicznego wysłuchania.

Ustawa z Punktu Widzenia Organizacji Pozarządowych

  • Rozróżnienie między zawodową działalnością lobbingową (zarobkową, na rzecz osób trzecich) a okazjonalnymi formami lobbingu (np. przez organizacje pozarządowe, związki zawodowe, prasę, osoby fizyczne).
  • Brak dodatkowych obowiązków rejestracyjnych, kontrolnych dla organizacji, które okazjonalnie lobbują.
  • Brak obowiązku ułatwiania działalności lobbingowej przez kierowników urzędów organizacjom lobbującym okazjonalnie.
  • Organizacje nie będące zawodowymi lobbystami mogą nie mieć prawa do prowadzenia działalności lobbingowej w siedzibach urzędów i nie mogą liczyć na pomoc.

Bibliografia

  • USTAWA z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.)
  • Marek Zubki, Instytut Spraw Publicznych, „Ustawa o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Uwagi na tle sytuacji organizacji pozarządowych”, Warszawa 2006
  • Grzegorz Makowski, Instytut Spraw Publicznych, „Czy ustawa o działalności lobbingowej sprzyja organizacjom pozarządowym?”, Warszawa 2005
  • Puls Biznesu, Puste słowa: ustawa lobbingowa, Gra warta Świeczki, 03.03.05, s. 4
  • Gazeta Prawna, Luki w przepisach o lobbingu, Magdalena Wojtuch, 13.04.06, s. 19